دروس کانکور ویژه کیمیا با استاد جمشید رسا، درس چهل و ششم

[0:05]بسم الله الرحمن الرحیم با عرض سلام و احترام آرزو دارم همه گی جور و صحتمند باشین. امروز بیست و نهم سرطان ۱۴۰۱ هجری شمسی لیکچر ۴۶ کیمیای ما و شماست و به درس ال دیهایدها رسیده بودیم. ال دیهایدها رو گفتیم مشتق اکسیژن دار است و از الکل که دو هیدروژن کمتر دارد و در نامگذاریشان پسوند ایل اضافه میکردیم. در خواص فیزیکی هم گفتیم که مرکب اولش حالت گاز را دارد تا ۱۲ مایع از او به بعد جامد. مرکبات خوردش بوی تیز است، بزرگترش خوشبویی است در ساختن عطر و مسائل دیگر و خوشمزه نمودن غذا استفاده میشود. و خواص کیمیاییش رسیدیم گفتیم تعامل جمعی هم میتواند، تعامل تعویضی هم میتواند. از جمله یکی از تعاملاتش بچیم اکسیدیشنش بود. از اکسیدیشن ال دیهاید تیزاب حاصل میشد. تیزاب حاصل میشد. درست است؟ برعکس در درس تیزاب یا در استیصال خود ال دیهاید ها میخوانیم اگر تیزاب احیا کنیم پس چی حاصل میشه؟ ال دیهاید. تعامل دوم بچیم احیای ال دیهاید بود. الکل اولیه حاصل میشه شما خیر ببینین. این ال دیهاید بود. جمع هیدروژن میکردیم در نتیجه حاصل میشد سی اچ دو او اچ. دو تعامل بود که قبلا ما و شما گفتیم. تعامل سومش بچه همراه هیدروژن سیانید است، همراه هیدروژن سیانید است. ال دیهاید سیانوهایدرین حاصل میشه. ال دیهاید سیانوهایدرین. دقت کنین بچیم این ال دیهاید. آر سی او اچ ال دیهاید. درست است؟ یا اگر این را برایتان نوشته کنم که او اچ به این ترتیب. جمع هیدروژن سیانید. خوب دقت کنین. این رابطه قطع میشه. این یک اچ از این میاید بالای او نصب میشه. این کاربن از این که رابطش قطع میشه اینجا یک رابطه قطع میشه. کاربنش میاید همراه از این کاربن رابطه برقرار میکنه. در نتیجه حاصل میشه آر او اچ اچ سی ان. اگر مثال کار داشتین به جای آر قیمت میتین. به جای آر قیمت. من ببینم اگر خود کتاب چیزی مثالی آورده بود. همو مثال را من برای شما در خوب

[3:04]بله مثال مثال بچه چیز را آورده. آورده سی شش اچ پنج را مثال آورده. اینطور آورده. این همین جا سی شش اچ پنج نوشته کرده صحیح است؟ سی شش اچ پنج. خوب این همین جا منم یک چیز حاصل میشه. سی شش اچ پنج حاصل میشه. فقط همین توضیحش هم گوش کنین. گفته محصول این تعامل سیانوهایدرین هاست. هیدروژن سیانید را گفته یک گاز زهری است. هیدروژن سیانید یک گاز زهری است و گفته بنابراین در وقت تعامل شما باید احتیاط کنین که خودتان به مشکل مواجه نشین و گفته که گفته که هیدروژن سیانید از تعامل خود هیدروژن سیانید را گفته از کجا میکنیم؟ گوش کنین. سودیم سیانید را گرفته همراه سلفوریک اسید تعامل داده. سودیم سیانید. یک اچ از این که از این تعویض میشه. در نتیجه هیدروژن سیانید و سودیم بای سلفیت حاصل میشه. سودیم بای سلفیت. و باقی شان اون تعامل است که من برایتان گرفتم. درست شد انشاالله؟ خوب سه تعامل تا این جا ما فهمیدیم. اکسیدیشن ال دیهاید تیزاب، احیایش الکل اولیه، تعامل با هیدروژن سیانید ال دیهاید سیان و هیدرین. تعامل چهارم با معرف گرینارد آورده. گوش کنین. تعامل جمعی ال دیهاید با معرف گرینارد یکی از متودهای بسیار مهم استیصال الکل است. که در مرحله اول الک اکسیدها تولید میگردد و الک اکسیدها هیدرولیز گردیده الکل حاصل میشه. گوش کن بچیم تعاملش را. ال دیهاید آر سی او اچ ال دیهاید. جمع مگنیزیوم الکایل مگنیزیوم هلاید معرف گرینارد. الکایل مگنیزیوم هلاید. درست شد؟ در نتیجه بچیم این رابطه دوگانه قطع میشه. رابطه دوگانه که قطع شد ام جی ایکس میاید بالای از این اینجا نصب میشه. آر هم که از این نصب میشه در نتیجه حاصل میشه آر سی او ام جی ایکس و آر اچ هم خودش. صحیح شد؟ و در مرحله دوم این را همراه آب تعامل میدیم. همراه چی؟ آب. در نتیجه این مگنیزیوم که از این یک جا میشه مگنیزیوم هایدروکسی هلاید را میسازد. مگنیزیوم هایدروکسی هلاید. و این اچ میاید بالای از این او نصب میشه. در نتیجه میشه آر سی او اچ او اچ اچ آر و اگر فکرتان باشد یک الکل دومی حاصل شد. الکل دومی. دوباره برایتان میگم. اگر ال دیهاید همراه معرف گرینارد تعامل کنه در مرحله اول الک اکساید در مرحله دوم وقتی هیدرولیزش میکنیم جمع آب میکنیم چی حاصل میشه؟ الکل حاصل میشه. مثال نگرفته برایتان ولی مثالش آسان است دیگه خوب میتونین جای آر یک سی اچ سه یا ایتایل یا یک چیزی نوشته کنین درست است؟ جای ایکس هم میتونین کلور، فلور، بروم یک چیزی شما نوشته کنین تعامل را انجام بدین. نداریم تا این جا مشکل؟ خیر ببینین. من ببینم دیگر چی تعامل آورده برایتان. با الکل آورده. این سوال را گوش کنین این تعامل را که در کنکور آمده ما و شما در فارم ها حل کردیم. اگر همراه الکل ال دیهاید تعامل کنه در مرحله اول همی اسیتال و در مرحله دوم اسیتال حاصل میشه. دقت کن بچه. ال دیهاید آر سی دو رابطه او اچ ال دیهاید. جمع الکل آر او اچ. این رابطه دوگانه قطع میشه. که قطع شد این اینجا هم رابطه که بین او اچ است قطع میشه. این اچ میاید که از این نصب میشه. این او هم میاید که از این جا نصب میشه. در نتیجه حاصل میشه آر سی این اچ خودش. اینجا میشه او اچ اینجا میشه او آر. دقت کنین دوباره برایتان میگم. اچ آمد که از این اکسیژن نصب شد. او آر هم آمد که از این کاربن نصب شد چون این جا که یک رابطه قطع شود یک الکترون پیش از این میمانه که اچ نصب میشه یک الکترون پیش از این که این قسمت نصب شد. خوب. این حالا در مرحله دوم اگر با این همی اسیتال است. اگر این را باز جمع الکل کنیم ما و شما اگر جمع الکل کنیم اینجا میگیریم که پایین مثالش را نوشته کنم چون در کنکور آمده. خوب گوش کنین. آر او آر او اچ اچ جمع الکل. یک مولکول آب بچه جدا میشه. یک مولکول آب جدا میشه. در نتیجه حاصل میشه آر سی او آر اینجا میشه او آر. این او میاید در این جا نصب میشه. اچ خودش جمع یک مولکول آب. از تعامل الکل به همراه ال دیهاید در مرحله اول همی اسیتال در مرحله دوم چی حاصل میشه؟ اسیتال. مثالی که کتاب مکتب گرفته چون در کنکور هم آمده مثال را برایتان میگیرم. ال دیهاید آورده سی اچ سه دو رابطه او اچ. اسیتال دیهاید. جمع ایتایل الکل. جمع ایتایل الکل سی دو اچ پنج او اچ. این همین را در کنکور آورده گفته محصول این تعامل چیست؟ شما میگین این سی اچ سه خودش باقی میماند. آر خودش. سی اچ سه خودش. کاربن هم خودش. اچ هم خودش. متوجه هستین؟ سی اچ سه اچ کاربن خودش. این رابطه مشکنه. که شکست این یک اچ از این میاید که از این نصب میشه. میشه او اچ. این باقی از این در این جا نصب میشه. او سی دو اچ پنج. درست شد؟ و اگر باز این همین مرکب سی اچ سه سی او سی دو اچ پنج او اچ و اچ جمع کدام الکل کرده؟ جمع میتایل الکل گرفته. جمع میتایل الکل. یک مولکول آب جدا میشه بچه. در نتیجه میشه سی اچ سه او سی دو اچ پنج او سی اچ سه اچ جمع یک مولکول آب. درست است؟ خوب تا این جا گوش کن بچه چهار پنج تعاملش را فهمیدیم. و یک پولیمرایزیشنش مانده که باز برایتان تشریح خواهد کردم. از اکسیدیشن ال دیهاید تیزاب. از احیای ال دیهاید الکل اولیه. از تعامل ال دیهاید به همراه هیدروژن سیانید ال دیهاید سیان و هیدرین. خود هیدروژن سیانید را چطور بدست آورده میتوانیم؟ سودیم سیانید جمع یک تیزاب مثل سلفوریک اسید هیدروژن سیانید حاصل میشه. از تعاملش به همراه معرف گرینارد در مرحله اول الک اکساید و وقتی جمع آب کنیم الکل دومی حاصل میشه. و از تعاملش به همراه الکل در مرحله اول همی اسیتال اگر سه تاییش یک جا شود پارال دیهاید اگر چهار تاییش یک جا شود میتال دیهاید را تشکیل میت. درست است انشاالله؟ نداریم سوال؟ باز گپ دیگری که ما و شما یک کمکی مقدمه بگویم درس را به روز دیگر میمانیم که کتونهاست. بچه کتونها مشتقات اکسیژن دار است. با ال دیهاید ایزومیر است و گروپ کاربونیل دارد. فرقش با ال دیهاید این است که در ال دیهاید گروپ کاربونیل با یک آر و یک اچ وصل بود. اما در کتونها گروپ کاربونیل با آر وصل است. آر سی او آر یا میتواند غیر متناظر باشد آر او آر زبر. و این را بعضی وقت در کنکور اینطور هم نوشته میکنه. آر سی او آر که باز شما باز هم حیران نمانین. فرمول را به شکل ناقصش آورده. رابطه را نوشته نکرده. پسوند کتونها او ان ای است. او ان ای. ای است. پروپان، بیوتان، پنتان به این ترتیب. و اینها هم بچه اس پی دو هایبرید است بخاطر اینکه به شکل مثلثی میتوانیم که رسم کنیم. به شکل مثلثی میتونیم این را چی کنیم؟ رسم کنیم. درست شد انشاالله؟ نامگذاری اش بسیار آسان است شما یک دقت کنین. در نامگذاری اون گروپ کتون را دسته میگیریم. میتایل، میتایل کتون. خوب چون متناظر است دای میتایل کتون. دای میتایل کتون. بله این همین مرکب اولش به نام اسیتون هم یاد میشه. در بازار به نام چی یاد میشه؟ اسیتون. خوب اگر غیر متناظر بود گوش کن بچیم. عینن مثل نامگذاری ایتر است. اون جا داخل ایتر میگفتیم اینجا کتون راسته میگیریم. میتایل، ایتایل کتون. اگر این جا میتایل میبود دای ایتایل کتون. ایتایل پروپایل کتون. دیگه در این مشکل نداریم. آی یو پک تعداد کاربن را ذکر میکنیم. پروپان، نون. هر چند در این ضرور نیست. این خو تنها این همین یک حالت دارد ولی باز هم اگر خواسته باشیم موقعیت گروپ را بگیم دو پروپان نون. این هم ضرورت ندارد ولی باز هم چون دیگر حالت ندارد. دو بیوتان نون. دو بیوتان نون. متوجه شدین؟ اگر کدام تعویض نصب بود اورا هم ذکر میکنیم. تو بچه همین این جا را متوجه باش که بفهمی. سی اچ سه سی اچ دو سی ال سی اچ سه. فرض بر این میگیریم این همین طور باشه. شماره را از طرف تعویض نمیزنیم از طرف گروپ نزدیک بیاید. یک دو سه چهار پنج. چهار کلور و چهار کلور و صحیح است؟ پنتان نون است. پنتان نون. یعنی حرف ای الکان به حرف او ان ای تبدیل شده. ولی موقعیت کجاست؟ در دوم. دو پنتان نون. متوجه شدین؟ گوش کن بچیم همین را گوش کن تو خیر ببینی. کتونها دارای گروپ وظیفوی کاربونیل هستند. که دو آر در او چی شده وصل شده. دو آر وصل شده. و در نامگذاری شان برای ما این همین مثال را آورده که من برایتان گفتم به طریق آی یو پک هم یک چند مثال آورده. همین یک مثالش را خو نامگذاری کنیم که نگویند استاد تیز خود را آورده از مثال. که یک قسم غیبت گر هستین شما.