[0:05]Kính chào quý vị, quý vị đang theo dõi bản tin quốc tế được cập nhật mới nhất trên kênh YouTube Báo Hà Tĩnh. Bản tin hôm nay sẽ có những sự kiện nào đáng chú ý, mời quý vị đến với phần điểm tin nổi bật. Ngày 10 tháng 3, kênh RT của Liên Bang Nga cho biết, quan chức an ninh hàng đầu của Iran ông Ali Lazani đã bác bỏ những lời đe dọa của tổng thống Mỹ Donald Trump, sau khi ông cam kết sẽ tấn công Iran mạnh gấp 20 lần nếu nước này tiếp tục ngăn chặn dòng chảy rồ mỏ qua eo biển Homut để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Viết trên Telegram, ông Lazani gọi lời đe dọa của tổng thống Trump là chống rỗng, đồng thời nhấn mạnh: Ngay cả những nhân vật quyền lực hơn ông cũng không thể tiêu diệt được dân tộc Iran. Hãy cẩn thận, kẻo bị loại bỏ. Cùng ngày, quân đội Iran ra tuyên bố cứng rắn sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump muốn kiểm soát eo biển Hormuz. Báo Thổ Nhĩ Kỳ dẫn thông tin đăng tải trên các cơ quan truyền thông nhà nước Iran cho biết vào sáng sớm ngày 10 tháng 3. Người phát ngôn của lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran, IRGC. Theo tướng Ali Mohamad Nani nói rằng quân đội Iran đã sẵn sàng cho sự hiện diện của lực lượng hải quân Mỹ tại tuyến đường biển chiến lược này. Tướng Nani tuyên bố, lực lượng vũ trang của Cộng hòa Iran đang chờ hạm đội hải quân Mỹ tại khu vực eo biển Hormuz và đang chờ tàu sân bay US Grand Ford. Người phát ngôn của lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố rằng việc kết thúc chiến tranh nằm trong tại Iran. Tướng Nani khẳng định rằng các tàu chiến và máy bay Mỹ đã rút khỏi khu vực để tránh vũ khí của Iran. Tướng Nani nói, tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng có sự hiện diện của các tàu thương mại và tàu quân sự trong khu vực và việc đi lại qua eo biển Hormuz diễn ra dễ dàng. Trong khi các tàu Mỹ, tàu chiến và toàn bộ máy bay chiến đấu đã rời khỏi khu vực và đang đóng ở khoảng cách hơn 1000 km để tránh tên lửa và thiết bị bay không người lái UAV mạnh mẽ của Iran. Người phát ngôn của lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng nếu các cuộc tấn công của Mỹ và Israel tiếp tục, Iran sẽ chặn xuất khẩu dầu từ khu vực. Tướng Nani nói, nếu các cuộc tấn công tiếp diễn, Iran sẽ không cho phép xuất khẩu một lít dầu nào từ khu vực. Về phần mình, ngoại trưởng Iran Abbas Arachi cho biết việc nối lại các cuộc đàm phán với Mỹ khó có thể sớm được đưa trở lại chương trình nghị sự. Trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang sau các diễn biến quân sự gần đây. Trong cuộc phỏng vấn với đài PBS, ông Arachi được hỏi liệu có quan chức Iran nào đã liên hệ với phía Mỹ kể từ khi ông Motaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei được lựa chọn làm lãnh đạo tối cao mới của Iran hay chưa. Ngoại trưởng Iran trả lời, trước hết còn quá sớm để ông ấy đưa ra bất kỳ bình luận nào. Tất cả chúng tôi đang chờ các bài phát biểu và tuyên bố của ông ấy trong thời gian tới. Tuy nhiên, ông Arachi cho rằng khả năng khôi phục các cuộc đối thoại với Mỹ hiện chưa phải là ưu tiên trong chương trình nghị sự của Tehran. Ông Arachi nói, tôi không nghĩ câu chuyện đàm phán hay đối thoại với Mỹ sẽ được đưa trở lại bàn nghị sự. Chúng tôi có những trải nghiệm rất tệ trong quá trình đối thoại với Mỹ. Lực lượng phòng vệ Israel IDF mới đây đã công bố đoạn video ghi lại cảnh không kích nhằm vào một nhóm binh sĩ Iran đang vận hành hệ thống phòng không. Đồng thời tấn công một trực thăng Mi 17 do Nga sản xuất được quân đội Iran sử dụng. Tuy nhiên, các video mới được công bố cho thấy nhiều cuộc không kích của Israel dường như đã trúng phải các mục tiêu giả do Iran dựng lên từ bệ phóng tên lửa cho tới máy bay và thiết bị quân sự. Trong các đoạn ghi hình, những mục tiêu bị tấn công bao gồm mô hình của tiêm kích Gruman F14 Tom Cat, McDonnell Douglas F4 Phantom 2, trực thăng Mi 17 cùng các bệ phóng tên lửa và máy bay không người lái. Ngoài các mô hình vũ khí được chế tạo với hình dáng giống thật, Iran còn sử dụng các hình vẽ 3D trên mặt đất như những mồi nhử chiến thuật. Các tên lửa Israel dường như đã đánh trúng chính xác những vị trí này, nhưng sau khi khói lửa tan đi, nhiều mục tiêu vẫn còn nguyên vẹn. Trong khi đó, chuyên gia quân sự Nga Yuri Knotop nhận định với Smoot rằng Tehran đang tăng cường sử dụng các mô hình và mục tiêu giả nhằm đánh lừa hệ thống trinh sát và hỏa lực của đối phương. Qua đó bảo vệ các khí tài và cơ sở quân sự thực sự. Khi cuộc chiến với Iran ngày càng leo thang, các động mạch năng lượng của thế giới đang bị siết chặt. Mỗi ngày eo biển Hormuz đóng cửa không chỉ khiến nỗi đau kinh tế tăng gấp đôi mà còn nhân lên theo cấp số nhân. Mỹ đang bị kẹt giữa hai viễn cảnh đáng sợ, đó là một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu và thảm họa hải quân. Vì vậy, chính quyền tổng thống Donald Trump đang cố gắng giải quyết cuộc khủng hoảng dầu mỏ trên nhiều mặt trận, trong đó có cấp rút tổ chức một chiến dịch quân sự phức tạp để khơi thông lại dòng tàu chở dầu đi qua eo biển, đồng thời tìm cách hạ nhiệt giá cả bằng các biện pháp thị trường. Chính quyền cũng phát động một chiến dịch truyền thông nhằm trấn an công chúng rằng việc giá xăng tăng chỉ là tạm thời. Tuy nhiên, bên trong Bộ chiến tranh Mỹ và nhà trắng, các phép tính đang trở nên phức tạp. Giá dầu Brand đã vượt mốc 100 đô la Mỹ một thùng. Tình trạng thiếu dầu lưu thông trên thị trường toàn cầu đã khiến sản xuất chậm lại đáng kể. Và đang nhanh chóng tiến tới thời điểm các nhà sản xuất lớn buộc phải ngừng khai thác hoàn toàn do hạn chế về lưu trữ. Kuwait, Iraq và UAE đang phải đóng các giếng dầu khi bể chứa tràn đầy. Khi những giếng này ngừng hoạt động, chúng không thể đơn giản bật lại ngay lập tức, tạo ra khoảng trống lớn trong nguồn cung, có thể gây hiệu ứng dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu. Một cựu quan chức cấp cao trong chính quyền nói với CNN: Nếu điều kiện thị trường như thế này kéo dài hoặc tệ hơn, chúng ta sẽ buộc phải xem xét lại quy mô và phạm vi của chiến dịch. Cần có một giải pháp ngắn hạn khẩn cấp và nhà trắng hiểu rõ điều đó. Theo các lãnh đạo ngành dầu mỏ, chuyên gia phân tích thị trường và giới ngoại giao, giải pháp tức thời duy nhất cho cuộc khủng hoảng đang leo thang này là Hải quân Mỹ triển khai chiến dịch hộ tống. Điều mà ông Trump hứa từ tuần trước. Một con chức cấp cao của chính quyền cho biết, vấn đề này đang được quân đội nghiên cứu rất kỹ và thảo luận liên tục. Đã có nhiều tiến triển trong việc xây dựng kế hoạch có thể thực hiện đúng những gì tổng thống đề xuất. Một số người nắm được tình hình cho biết, các cuộc thảo luận nội bộ về thời điểm và điều kiện triển khai chiến dịch hộ tống đã trở thành vấn đề trọng tâm của chính quyền suốt tuần qua. Các cuộc cân nhắc căng thẳng chủ yếu tập trung vào việc phân tích rủi ro khi đưa tàu hải quân Mỹ vào một khu vực đang có xung đột. Một nguồn tin mô tả tình trạng hiện tại của eo biển là thung lũng tử thần. Dù nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã sẵn sàng, việc thực hiện chiến dịch vẫn vô cùng nguy hiểm. Hiện có hai lực lượng của Iran đang kiểm soát eo biển gồm hải quân và vệ binh cách mạng Hồi giáo. Lực lượng này có khả năng triển khai một chuỗi thử thách nguy hiểm gồm các tàu rải mìn, xuồng cảm tử chở đầy chất nổ và các bệ phóng tên lửa đặt trên bờ. Hiện tại, các tàu Mỹ đang tránh những điểm nghẽn nguy hiểm nhất trong eo biển, nhưng vẫn hỗ trợ các hoạt động của Mỹ tại Iran. Nếu nhận nhiệm vụ hộ tống, hải quân Mỹ sẽ phải đưa tàu vào vùng nguy hiểm để bảo vệ tàu chở dầu, dù điều này không mang lại lợi thế chiến lược rõ ràng cho cuộc chiến. Tình báo Mỹ nhận thấy rằng Iran đang dùng đòn tâm lý khi không tấn công tàu khi đi vào Vịnh, mà có thể tấn công khi tàu rời đi, lúc đã chở đầy hàng. Giới phân tích tin rằng Iran sẽ ưu tiên tấn công tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng LNG trước. Vì những tàu này có thể nổ như quả bom Beirut, sau đó là tàu chở dầu để tối đa hóa hỗn loạn kinh tế và môi trường. Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 9 tháng 3, ông Ali Lazani, người đứng đầu Hội đồng an ninh quốc gia tối cao Iran nhấn mạnh lập trường của Iran. Khó có thể đạt được an ninh ở eo biển Hormuz giữa những ngọn lửa chiến tranh mà Mỹ và Israel châm ngòi trong khu vực. Bài viết phản hồi bình luận của tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc thành lập lực lượng hộ tống tàu biển để khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển. Trong động thái thực dụng nhưng nhạy cảm về chính trị, Bộ trưởng tài chính Scott Morrison cho biết, Mỹ sẵn sàng gỡ bỏ trừng phạt hàng trăm triệu thùng dầu Nga đang mắc kẹt trên biển để tăng nguồn cung vào thị trường ngay lập tức. Chính quyền Mỹ cũng nói về việc tăng sản lượng khai thác dầu mỏ ở Venezuela, sau khi Washington triển khai chiến dịch đột kích để thay đổi lãnh đạo nước này. Đối với ông Trump, cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn là sự sống còn đối với sinh mệnh chính trị của ông và Đảng Cộng hòa. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang tới gần, giá xăng tăng vọt có thể gây tổn thất lớn mà không lời hùng biện nào có thể che đậy. Trong khi chính quyền quyết định giữ nguyên kho dự trữ chiến lược, giới lãnh đạo ngành năng lượng chia sẻ một nhận định, đó là con đường duy nhất để thoát khỏi khủng hoảng là mở lại eo biển Hormuz. Cho đến khi hải quân Mỹ có thể đảm bảo rằng các tàu chở dầu sẽ không trở thành những dàn hỏa thiêu nổi, nền kinh tế toàn cầu vẫn bị tuyến đường biển rộng 21 dặm này chi phối. Các sân bay trên khắp nước Mỹ đang rơi vào tình trạng quá tải do thiếu hụt nhân viên an ninh hàng không, sau khi chính phủ liên bang đóng cửa một phần kể từ ngày 14 tháng 2. Theo đó từ Atlanta, bang Georgia đến Houston, bang Texas, các sân bay trung chuyển của các hãng hàng không lớn đều ghi nhận cảnh hành khách phải xếp hàng chờ nhiều giờ do thiếu hụt nhân viên an ninh thuộc cơ quan an ninh vận tải Mỹ, đơn vị chịu trách nhiệm kiểm tra hành khách và hành lý tại các sân bay trên toàn quốc. Trong một thông báo trên mạng xã hội ngày 9 tháng 3, sân bay New Orleans, bang Louisiana, thậm chí khuyến cáo hành khách lên kế hoạch đến sân bay sớm trước 3 giờ do tình trạng ùn tắc kéo dài. Kể từ ngày 14 tháng 2, Bộ an ninh nội địa Mỹ đã rơi vào tình trạng tạm ngừng hoạt động một phần, sau khi Quốc hội nước này không đạt được thỏa thuận ngân sách thường niên cho bộ này. Hàng nghìn nhân viên liên bang của Bộ an ninh nội địa Mỹ đã phải tạm nghỉ việc, trong khi nhiều người khác được yêu cầu tiếp tục làm việc mà chưa được trả lương cho đến khi Quốc hội thông qua ngân sách. Một số nhân viên của cơ quan an ninh vận tải Mỹ lựa chọn nghỉ ốm, thay vì làm việc không lương, dẫn đến tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng và gây chậm trễ cho khách hàng. Cuộc khủng hoảng ngân sách lần này bắt nguồn từ bất đồng sâu sắc giữa nhà trắng và Đảng dân chủ về cải cách đối với cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ, sau vụ các đặc vụ liên bang nổ súng vào hai công dân Mỹ tại Minneapolis hồi tháng 1 vừa qua. Các nghị sĩ Đảng dân chủ trong Quốc hội trì hoãn việc cấp ngân sách cho Bộ an ninh nội địa Mỹ cho đến khi có những cải cách đáng kể đối với cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ. Trong cuộc chiến sinh tử với Mỹ và Israel những ngày qua, Iran không còn tung ra những cú đấm đơn lẻ. Thay vào đó, họ triển khai phối hợp giữa hàng trăm UAV cảm tử giá rẻ và những gã khổng lồ tên lửa Shaheed 3. Mục tiêu không phải là xuyên thủng Patriot bằng công nghệ mà là khiến bộ não của hệ thống phòng thủ Mỹ bị tê liệt vì quá tải thông tin. Khi bầu trời dày đặc những bóng ma điện tử, một câu hỏi đặt ra là liệu một hệ thống trị giá hàng tỷ đô như Patriot có thể phân biệt được đâu là chim mồi, đâu là sát thủ thực sự hay không? Cốt lõi của chiến thuật bầy đàn mà Iran áp dụng chính là sự chênh lệch khủng khiếp về chi phí và số lượng. Thay vì phóng trực diện tên lửa Shaheed 3 vào vùng phủ sóng của radar Patriot, Iran mở màn bằng các đợt sóng UAV cảm tử dòng Shahed. Những thiết bị bay không người lái này có diện tích phản xạ radar nhỏ, bay thấp và chậm, tạo ra hàng loạt mục tiêu giả lập trên màn hình radar đối phương. Khi hệ thống Patriot bị cuốn vào việc phân loại và tiêu diệt những mục tiêu rẻ tiền này, kho đạn tên lửa đánh trận Patriot 3 MSE đắt đỏ sẽ nhanh chóng bị tiêu hao, tạo ra những khoảng trống phòng thủ. Sự ưu việt tinh vi của chiến thuật này nằm ở tính đa tầng, trong khi các UAV thu hút sự chú ý ở độ cao thấp, các tên lửa hành trình bay bám địa hình sẽ tiếp cận từ các hướng hiểm hóc để đánh phá các trạm radar cảnh giới. Chỉ đến khi lưới lửa phòng thủ bị phân tán tối đa, Iran mới tung ra đòn kết liễu bằng các tên lửa đạn đạo tầm trung Shaheed 3 hoặc tên lửa Emad lao xuống từ tầng cao.
[12:11]Lúc này, radar của Patriot phải đối mặt với một bài toán không thể giải, đó là cùng một lúc phải bám bắt cả mục tiêu bay chậm dưới thấp và mục tiêu siêu thành từ trên cao, dẫn đến hiện tượng quá tải bộ xử lý hoặc hết đạn đánh trận ngay thời điểm quyết định. Về công nghệ radar, mặc dù Patriot sở hữu radar mảng pha cực mạnh, nhưng nó vẫn bị giới hạn bởi góc quét và số lượng kênh dẫn đường đồng thời. Chiến thuật bầy đàn của Iran khai thác triệt để điểm yếu này bằng cách tấn công từ nhiều hướng khác nhau. Khi tên lửa Shaheed 3 phối hợp cùng UAV Shahed, chúng tạo ra một đám mây nhiều mục tiêu. Việc khai hỏa một quả tên lửa đánh trận giá 4 triệu đô la Mỹ để hạ gục một UAV giá 20.000 đô la Mỹ là một thất bại về mặt kinh tế chiến tranh. Nhưng nếu không bắn, radar sẽ bị rối loạn và không thể khóa mục tiêu vào quả tên lửa Shaheed 3 mang đầu đạn 1 tấn đang lao tới. Hơn thế nữa, các UAV của Iran trong năm 2026 không còn bay đơn lẻ mà có khả năng kết nối mạng nội bộ để tự phân chia mục tiêu và thực hiện các động tác nghi binh phối hợp. Khi một nhóm UAV bị hạ gục, nhóm còn lại sẽ tự động điều chỉnh quỹ đạo để che chắn cho tên lửa Shaheed 3 bay phía sau. Đây là một cuộc chiến không cân sức về số lượng, nơi mà lái chắn Patriot, dù hiện đại đến đâu cũng có thể bị đánh bại bởi một chiến thuật thông minh, biết cách tận dụng sự rẻ tiền và số đông để đẩy bẹp sự tinh vi và đắt đỏ. Trận chiến giữa bầy đàn UAV Shahed kết hợp tên lửa Shaheed 3 và hệ thống Patriot chính là minh chứng cho thấy trong tác chiến hiện đại, công nghệ đỉnh cao chưa chắc đã thắng được sự sáng tạo trong cách phối hợp vũ khí. Báo chí Mỹ mới đây nhận định rằng Iran đã chuẩn bị cho chiến tranh tốt hơn dự kiến của tổng thống Donald Trump, và những thương vong của lính Mỹ cũng như tổn thất của Mỹ báo hiệu mặt trái của cuộc chiến mà ông Trump và nước Mỹ phải gánh chịu. Hôm 7 tháng 3, tổng thống Trump đã tham dự lễ chuyển giao trang trọng hai cốt của sáu binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh tại căn cứ không quân Dover Delaware. Ngày 8 tháng 3, Lầu Năm Góc công bố đã có thêm binh sĩ thứ bảy thiệt mạng. Ông Trump cho biết nhiều khả năng sẽ có thêm thương vong cho phía Mỹ trong cuộc xung đột với Iran. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ mình sẽ tham dự những buổi lễ chuyển giao thi hài trang trọng hơn không, ông Trump nói, tôi chắc chắn rồi. Tôi không muốn nhưng đó là một phần của chiến tranh. Theo bình luận của tờ The New York Times, đối với Mỹ, những tổn thất nặng nề trong tuần đầu tiên của cuộc chiến, cho thấy Iran đã chuẩn bị cho chiến tranh tốt hơn so với dự đoán của chính quyền Trump. Iran tiếp tục kháng cự ngay cả sau khi lãnh đạo tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác bị thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel, với sự hỗ trợ tình báo của CIA. Trước đây, Iran thường đưa ra cảnh báo trước khi tiến hành các cuộc tấn công trả đũa và cho biết rõ những căn cứ nào có quân đội Mỹ đóng quân mà họ dự định tấn công, nhưng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các cuộc tấn công của Iran diễn ra trên diện rộng và khó dự đoán hơn. Ông Trump và các quan chức khác trong chính quyền đã nhiều lần tuyên bố vào tuần trước rằng họ dự đoán sẽ có thêm thương vong cho phía Mỹ. Cũng viết về việc lính Mỹ thứ bảy thiệt mạng, tờ Washington Post cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy ông Trump đang giấu mặt với mặt trái của chiến tranh. Tờ báo cho biết, đây là chương mở đầu của một cuộc chiến leo thang đang xoay chuyển tình thế chống lại người dân Mỹ và nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump. Kết quả của cuộc chiến này vẫn chưa rõ ràng. Ngày 10 tháng 3, báo Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, vào ngày 9 tháng 3, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương NATO xác nhận đã đánh chặn một tên lửa được phóng tại Iran và bay về phía Thổ Nhĩ Kỳ. Đánh dấu sự cố thứ hai như vậy kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bùng nổ. Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, người phát ngôn NATO Alisan H viết: NATO một lần nữa đã đánh chặn một tên lửa hướng về Thổ Nhĩ Kỳ. Bà Hát nhấn mạnh, NATO kiên định trong sự sẵn sàng bảo vệ tất cả các đồng minh trước bất kỳ mối đe dọa nào. So với phát biểu hôm 4 tháng 3 sau khi xảy ra sự cố đầu tiên, tuyên bố của người phát ngôn NATO đã có sự thay đổi. Theo tờ tạp chí của Mỹ, sáng ngày 4 tháng 3, một khu trục hạm của Hải quân Mỹ đang triển khai tại khu vực Đông Địa Trung Hải đã bắn hạ một tên lửa đạn đạo của Iran đang bay về hướng không vận Thổ Nhĩ Kỳ. Đây được xem là lần đầu tiên một quốc gia thành viên NATO bị Iran trực tiếp nhắm mục tiêu kể từ khi xung đột bùng phát. Cùng ngày, bà Hát tuyên bố, chúng tôi lên án việc Iran nhắm mục tiêu vào Thổ Nhĩ Kỳ. Bà đồng thời khẳng định liên minh quân sự nay đứng vững bên tất cả các đồng minh, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ, khi Iran tiếp tục các cuộc tấn công bừa bãi trên toàn khu vực. Từ đứng vững bên cạnh đồng minh, lập trường của NATO đã được nâng lên thành sẵn sàng bảo vệ tất cả các đồng minh trước bất kỳ mối đe dọa nào. Cùng ngày 9 tháng 3, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, một tên lửa đạn đạo được phóng từ Iran và bay vào không vận Thổ Nhĩ Kỳ đã bị các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của NATO triển khai tại Đông Địa Trung Hải vô hiệu hóa. Trong một tuyên bố đăng trên X, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, các mảnh vỡ của đầu đạn đã rơi xuống khu đất trống tại tỉnh Gaziantep. Không có thương vong hay người bị thương được ghi nhận. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh rằng Ankara coi trọng quan hệ láng giềng tốt đẹp và sự ổn định khu vực. Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ nêu rõ, tất cả các biện pháp cần thiết sẽ được thực hiện một cách kiên quyết và không do dự trước bất kỳ mối đe dọa nào nhằm vào lãnh thổ và không vận của đất nước chúng tôi. Tuyên bố kết luận: Chúng tôi cũng nhắc lại rằng việc lắng nghe các cảnh báo của Thổ Nhĩ Kỳ trong vấn đề này là lợi ích của tất cả mọi người. Trong một tuyên bố riêng trên X, giám đốc truyền thông của Thổ Nhĩ Kỳ Burhanettin Duran xác nhận rằng tên lửa đã được phát hiện và đánh chặn kịp thời bởi các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của NATO trên bầu trời quận Shahinbey thuộc Gaziantep. Ông Duran nói, chúng tôi một lần nữa nhấn mạnh mạnh mẽ cảnh báo đối với tất cả các bên, đặc biệt là Iran, cần tránh các hành động có thể gây nguy hiểm cho an ninh khu vực và đặt sân thường vào rủi ro. Ngày 4 tháng 3, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho biết, một đầu đạn đạn đạo được phóng từ Iran hướng về không phận nước này đã bị các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của NATO tại Đông Địa Trung Hải đánh chặn và vô hiệu hóa.
[18:08]Ngày 9 tháng 3, các đặc vụ liên bang Mỹ đã thi hành lệnh khám xét tại các bang New Jersey và Pennsylvania, trong bối cảnh cơ quan chức năng mở rộng cuộc điều tra hành vi khủng bố khả nghi liên quan đến các thiết bị nổ được ném trong một cuộc biểu tình tại thành phố New York. Nguồn tin từ cảnh sát New York cho biết, các thiết bị được ném vào đám đông có chứa đinh, bu lông và ốc vít. Những vật liệu này được nhét trong một ống kim loại có hóa chất bên trong được quấn băng keo và gắn kiếp nổ. Hai nghi can là Emmy Balat và Ibrahim Kazumi đã bị bắt giữ hôm mùng 7 tháng 3 vừa qua. Và các đội điều tra liên bang đang khám xét nhà của họ tại hạt Hook, bang Pennsylvania. Các điều tra viên cũng thi hành lệnh khám xét từ một địa chỉ có liên quan ở bang New Jersey. Nguồn tin liên bang cho biết, cuộc điều tra khủng bố đã được tiến hành chính thức sau khi các thiết bị nổ tự chế và một vật khả nghi được phát hiện gần Gracy Mansion, nơi cư trú chính thức của thị trưởng New York, Joran Mamdan. Các nguồn tin cho biết, trong lúc bị giam giữ, hai nghi can bị cáo buộc đã đưa ra những tuyên bố ủng hộ tổ chức khủng bố nhà nước hồi giáo IS tự xưng. Giới điều tra cũng đang xem xét lịch sử di chuyển của họ, bao gồm các chuyến đi tại Thổ Nhĩ Kỳ và những địa điểm từng bị nghi là nơi huấn luyện khủng bố. Trước đó, cuộc biểu tình nhằm phản đối tình trạng Hồi giáo hóa và kêu gọi chấm dứt việc cầu nguyện công khai của cộng đồng người Hồi giáo diễn ra tại New York. Theo cảnh sát, khoảng 20 người tham gia cuộc biểu tình này, trong khi số người phản đối lên tới khoảng 125 người. Theo cảnh sát thành phố New York, A Balat được một người khác đưa cho một thiết bị được cuộn băng dính và bốc khói. Sau đó thả thiết bị gần hàng rào cảnh sát trước khi vượt qua rào chắn. Balat cũng ném một thiết bị tương tự gần nhóm người biểu tình. Nhân chứng cho biết, họ nhìn thấy lửa và khói khi thiết bị bay qua không trung trước khi rơi xuống gần vị trí các sĩ quan cảnh sát. Sau đó, Balat tiếp tục nhận một thiết bị khác, châm ngòi và chạy đi trước khi thả xuống. Ít phút sau, lực lượng cảnh sát được triển khai dày đặc tại khu vực đã khống chế và bắt giữ Balat cùng một người đàn ông khác. Đội xử lý bom mìn đã được điều tới hiện trường. Qua kiểm tra sơ bộ, lực lượng chức năng cho biết, các thiết bị có kích thước nhỏ hơn của bóng bầu dục được cho là các lọ thủy tinh cuộn băng dính đen, bên trong có đai ốc, bu lông và ốc vít cùng ngói cháy. Vụ việc cũng dẫn đến một số xô xát giữa người biểu tình và nhóm phản đối. Cảnh sát cho biết một người trong nhóm biểu tình đã sử dụng bình xịt hơi cay chống lại những người phản đối và bị bắt giữ. Ngoài ra còn có ba trường hợp khác bị bắt vì hành vi gây rối trật tự. Ủy viên cảnh sát New York, Jack Satistis khẳng định hiện không có dấu hiệu cho thấy vụ việc liên quan đến các căng thẳng đang diễn ra tại Trung Đông. Ngày 9 tháng 3, tại cuộc họp báo ở Vacva, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết, chính phủ nước này sẽ không cho phép các công ty hoạt động tại Ba Lan lợi dụng cuộc khủng hoảng địa chính trị hiện nay để tăng giá nhiên liệu quá mức trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phản ứng mạnh mẽ trước những căng thẳng ở Trung Đông. Bình luận của ông được đưa ra sau khi giá dầu Brand vượt mốc 110 đô la Mỹ một thùng vào sáng sớm ngày 9 tháng 3, mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. Giá dầu tăng cao thường nhanh chóng đẩy giá nhiên liệu bán lẻ lên cao trên khắp châu Âu, bao gồm cả Ba Lan. Thủ tướng Tusk cho biết, chính phủ của ông đang xem xét các biện pháp để ngăn chặn tình trạng đầu cơ giá cả trong nước. Đồng thời thừa nhận rằng Ba Lan không thể hoàn toàn tự bảo vệ mình khỏi áp lực thị trường toàn cầu. Ông nói thêm rằng, tập đoàn năng lượng nhà nước Orlen cần phải hành xử có trách nhiệm, không có quyền trục lợi từ tình hình hiện tại. Bên cạnh đó, Thủ tướng Ba Lan khẳng định đang tìm kiếm những công cụ phù hợp để ngăn giá cả tăng vọt vượt quá mức cho phép. Bất chấp nhu cầu tại các trạm xăng tăng cao trong những ngày gần đây, sau khi tiến hành cuộc tham vấn chính phủ, ông Tusk cho biết, nguồn dự trữ nhiên liệu của Ba Lan vẫn ổn định và hiện tại không có nguy cơ thiếu hụt. Ba Lan đang duy trì kho dự trữ nhiên liệu chiến lược thông qua hệ thống nhà nước do cơ quan chính phủ về dự trữ chiến lược giám sát. Được thiết kế để đảm bảo nguồn cung liên tục trong trường hợp thị trường bị gián đoạn. Tuy nhiên, ông Tusk cũng cảnh báo rằng sự bất ổn kéo dài trên thị trường năng lượng toàn cầu cuối cùng có thể dẫn đến những hậu quả rộng lớn hơn. Sự tăng vọt của giá dầu đang được theo dõi sát sao trên khắp châu Âu khi các chính phủ cố gắng cân bằng giữa thị trường và áp lực chính trị nhằm bảo vệ người tiêu dùng khỏi những cú sốc giá. Đối với Ba Lan, một quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu nhập khẩu, nhưng đang ngày càng đa dạng hóa nguồn cung năng lượng kể từ khi cuộc xung đột ở Ukraina diễn ra. Tình hình này nhấn mạnh sự dễ tổn thương liên tục của thị trường năng lượng trước các cuộc khủng hoảng địa chính trị. Ngày 9 tháng 3, bà Kim Jong Jong, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và là quan chức cấp cao Triều Tiên đã lên tiếng cảnh báo những hậu quả không thể tưởng tượng nổi khi Mỹ và Hàn Quốc tập trận chung. Bà tuyên bố, việc phô trương sức mạnh của các đối thủ gần các khu vực chủ quyền và an ninh của quốc gia chúng ta có thể gây ra những hậu quả khủng khiếp không thể tưởng tượng nổi. Bà Kim, người đứng đầu một ban thuộc Đảng Lao động Triều Tiên cho biết cuộc tập trận của Mỹ và Hàn Quốc diễn ra vào thời điểm quan trọng khi cấu trúc an ninh toàn cầu đang sụp đổ nhanh chóng và chiến tranh nổ ra ở nhiều nơi trên thế giới do những hành động liều lĩnh. Bà Kim cảnh báo, điều này sẽ dẫn đến việc phá hủy hơn nữa sự ổn định của khu vực. Tuyên bố của bà Kim được đưa ra sau khi Mỹ và Hàn Quốc bắt đầu cuộc tập trận quân sự mùa xuân thường niên có tên gọi là chắn tự do kéo dài 11 ngày. Bộ Tham mưu liên quân Hàn Quốc JCS cho biết, khoảng 18.000 binh sĩ Hàn Quốc tham gia cuộc tập trận. Trong khi đó, lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc chưa xác nhận số lượng binh sĩ tham gia cuộc tập trận này. Cuộc tập trận chung giữa hai đồng minh thân cận diễn ra trong bối cảnh truyền thông Hàn Quốc đồn đoán rằng Washington đang di dời một số khí tài quân sự ra khỏi quốc gia Đông Á này để tiếp lửa cho cuộc chiến chống lại Iran. Lá chắn tự do là một trong hai cuộc tập trận chỉ huy tham mưu thường niên của liên minh, bên cạnh lá chắn tự do Ulchi diễn ra vào tháng 8. Triều Tiên đã nhiều lần lên án các cuộc tập trận chung Mỹ, Hàn Quốc, mô tả các cuộc tập trận này là hành động diễn tập tấn công quân sự và sử dụng chống như một cái cớ để tăng cường các cuộc phô trương sức mạnh quân sự và thử nghiệm vũ khí của riêng mình. Triều Tiên cũng đã đình chỉ mọi cuộc đối thoại với Washington và Seoul sau đổ vỡ của hội nghị thượng đỉnh năm 2019. Giữa nhà lãnh đạo Kim Jong Un và tổng thống Mỹ Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Cuộc tập trận năm nay diễn ra chỉ vài tuần sau một hội nghị chính trị lớn tại Bình Nhưỡng. Tại sự kiện này, nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái khẳng định lập trường cứng rắn về Hàn Quốc, nhưng vẫn để ngỏ khả năng đối thoại với Mỹ, đồng thời kêu gọi Washington từ bỏ yêu cầu Bình Nhưỡng phải phi hạt nhân hóa như điều kiện tiên quyết cho đàm phán. Trong khi đó, Mỹ và Hàn Quốc cho biết các cuộc tập trận giữa hai nước chỉ mang tính chất phòng thủ. Phần lớn nội dung huấn luyện được mô phỏng bằng máy tính nhằm kiểm tra khả năng phối hợp tác chiến của hai nước trước các kịch bản chiến tranh và thách thức an ninh mới. Tổng thống Hàn Quốc Li Chi nhiều lần bày tỏ mong muốn nối lại đối thoại với Bình Nhưỡng. Một số quan chức cấp cao của ông đã bày tỏ hy vọng rằng, chuyến thăm dự kiến của tổng thống Trump tới Trung Quốc vào cuối tháng 3 hoặc tháng tư có thể tạo ra cơ hội đối thoại với Bình Nhưỡng. Truyền thông Iran cho biết, hàng trăm nghìn người đã đổ ra đường theo lời kêu gọi của giới chức để bày tỏ sự ủng hộ đối với tân lãnh tụ tối cao Motaba Khamenei. Nhiều người Iran đã giơ tay màu đỏ để thể hiện lòng trung thành với lãnh tụ mới tại trung tâm Tehran. Đám đông cũng mang theo quốc kỳ Iran cùng ảnh của ông Motaba Khamenei và cố lãnh tụ Ali Khamenei khi tuần hành trên đường phố. Lực lượng an ninh đã được huy động để bảo vệ cuộc mít tinh ủng hộ tân lãnh tụ tối cao ở Quảng trường Enge Lab. Lãnh tụ tối cao là vị trí có quyền lực chính trị và tôn giáo cao nhất của Iran, nắm quyền quyết định cuối cùng đối với các vấn đề quốc gia. Ông Ali Khamenei giữ công vị này từ năm 1989 cho đến khi thiệt mạng trong đòn tập kích mở đầu chiến dịch của Mỹ Israel hôm 28 tháng 2. Ông Motaba, con trai ông Ali Khamenei có tầm ảnh hưởng sâu rộng ở Iran, cũng như liên hệ chặt chẽ với lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo IRGC và lực lượng dân quân tình nguyện Ba. Ông được đánh giá là người theo đường lối bảo thủ và quyết định bổ nhiệm ông cho thấy phe cứng rắn tiếp tục nắm quyền lãnh đạo cao nhất tại Iran. IRGC đã tuyên bố tuyệt đối tuân lệnh và hy sinh để thực hiện các mệnh lệnh thiên liêng của tân lãnh tụ tối cao. Nhiều lãnh đạo chính trị và quân đội Iran cũng đã công khai ủng hộ mạnh mẽ ông Motaba. Chủ tịch hội đồng phân định lợi ích Sadip Lazani nói, quyết định này giúp trấn an lòng dân giữa chiến sự. Ông Motaba Khamenei đã không xuất hiện công khai kể từ khi được bầu làm lãnh tụ tối cao, nhiều khả năng để đảm bảo an ninh. Trước đó, Mỹ và Israel đã công khai đe dọa sẽ hạ sát bất cứ người nào được bầu vào vị trí này. Việc hội đồng chuyên gia Iran lựa chọn ông Motaba cũng có thể là canh bạc lớn với những tác động chưa rõ ràng đối với vị thế quốc tế của đất nước. Lập trường của ông Motaba thậm chí được xem là cứng rắn, nặng ý thức hệ hơn cả cha của ông, dẫn đến nguy cơ Iran bị cô lập nhiều hơn. Một số người Iran phản đối chính phủ cũng cho rằng lãnh đạo mới sẽ duy trì đường lối cứng rắn và gia tăng thái độ đối đầu đối với Mỹ, Israel. Ali Reza, kỹ sư ở Tehran cho biết, đây là dấu hiệu cho thấy mọi thứ sẽ trở nên tồi tệ hơn nhiều. Trong khi đó, tổng thống Donald Trump cũng đã tỏ ra không hài lòng khi Iran chọn ông Motaba, nhưng không tiết lộ cách ứng phó thế nào. Ông Motaba được cho là sẽ đối mặt nhiều lựa chọn khó khăn khi lên nắm quyền trong bối cảnh cuộc chiến với Mỹ Israel ngày càng leo thang. Tân lãnh tụ tối cao Iran có thể tiếp tục chiến đấu giữ lập trường cứng rắn. Trong kịch bản này, Iran có thể siết kiểm soát trong nước, phân tán lực lượng và khí tài để giảm thiệt hại, tăng cường các biện pháp gây sức ép bất đối xứng và các hoạt động bí mật. Lựa chọn còn lại là lùi một bước và chấp nhận nhượng bộ lớn nhằm chấm dứt chiến sự và giảm áp lực. Điều đó có thể đồng nghĩa với việc từ bỏ một số trụ cột quan trọng trong thế trận quân sự và ảnh hưởng khu vực của Iran. Xung đột Mỹ, Israel và Iran đến nay đã kéo dài gần hai tuần, khiến hơn 1500 người thiệt mạng, gây thiệt hại hạ tầng khắp Trung Đông và làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu. Ngày 9 tháng 3, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định, sản lượng khí tự nhiên hóa lỏng LNG từ Trung Đông đã sụt giảm mạnh. Theo đánh giá của ông, khu vực này đã tổn thất một phần năng lực sản xuất đáng kể và quy trình phục hồi sẽ kéo dài vài tuần, thậm chí là vài tháng. Điều này trực tiếp đe dọa đến sự ổn định của hệ thống năng lượng thế giới trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay. Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, thị trường không thể bù đắp ngay lập tức khối lượng thiếu hụt này. Hệ quả tất yếu là giá khí đốt toàn cầu đang ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, vượt xa tốc độ tăng giá của dầu mỏ. Tuyên bố được đưa ra khi các hạ tầng năng lượng tại Trung Đông liên tục chịu tác động từ xung đột, làm gián đoạn các luồng vận tải hàng hải huyết mạch. Sự đứt gãy nguồn cung từ Trung Đông đang tạo ra tác động dây chuyền tới các quốc gia nhập khẩu dòng khí đốt, đặc biệt là tại khu vực châu Âu và châu Á. Việc cắt chặt nguồn cung LNG không chỉ ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp nặng, mà còn gây rủi ro cho hệ thống an ninh năng lượng dân dụng. Các chính phủ đang nỗ lực tìm kiếm nguồn cung thay thế để lấp đầy kho dự trữ. Tuy nhiên, sự cạnh tranh khốc liệt khiến chi phí tiếp cận nguồn hàng tăng cao kỷ lục. Sự gián đoạn này làm bộc lộ những lỗ hồng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, vốn phụ thuộc quá nhiều vào các khu vực bất ổn. Khi các trạm hóa lỏng ngừng hoạt động, thời gian để tái vận hành hệ thống kỹ thuật phức tạp thường rất dài. Đòi hỏi quy trình kiểm định an toàn nghiêm ngặt. Do đó, ngay cả khi xung đột lắng dịu, nguồn cung cũng không thể phục hồi tức thì để hạ nhiệt cơn sốt giá. Theo tổng thống Putin, tình trạng mất cân bằng cung cầu đang đặt các quốc gia xuất khẩu năng lượng vào vị trí then chốt trong việc điều tiết thị trường. Tuy nhiên, với thực trạng hư hại hạ tầng tại Trung Đông, triển vọng ổn định giá cả trong ngắn hạn vẫn chưa rõ ràng. Các quốc gia cần khẩn trương tái cấu trúc chiến lược an ninh năng lượng để ứng phó với giai đoạn biến động kéo dài. Cuộc khủng hoảng hiện nay cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đa dạng hóa nguồn cung. Sự phụ thuộc vào các tuyến hàng hải xa xôi đang trở thành rủi ro lớn đối với giải pháp LNG. Những diễn biến này có thể đẩy nhanh xu hướng quay trở lại với các nguồn năng lượng nội khối hoặc năng lượng hạt nhân để đảm bảo tính tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng khó dự báo.
