Phim dành cho người bị KHỦNG HOẢNG HIỆN SINH — Phân tích THE BOY, THE MOLE, THE FOX AND THE HORSE

[0:01]Mình là ai? Mình sống vì điều gì? Thế giới này có khác đi chút nào nếu thiếu đi sự tồn tại của mình không? Phải tiếp tục sống đến ngày mai như thế nào? Những câu hỏi dường như chẳng có lời giải đáp này lại chính là nỗi ám ảnh tột cùng với những ai đang đối mặt với khủng hoảng hiện sinh. Trạng thái khi một người bị mất kết nối với chính mình, không thể cảm nhận được vị trí và giá trị của bản thân với thế giới. Khủng hoảng hiện sinh khiến con người cô đơn và lạc lõng, không thể tìm thấy niềm vui thú trong bất kỳ thứ gì, vì cho rằng mọi hạnh phúc và hy vọng cũng chỉ là nhất thời nếu cuộc đời này chẳng có lấy một mục tiêu lớn lao hay ý nghĩa cụ thể. Tìm lối thoát khỏi khủng hoảng hiện sinh chưa bao giờ dễ dàng, vì cảm giác không thể định nghĩa lẽ sống cho mình sẽ khiến con người cảm thấy giống như một phi hành gia đang trôi nổi một cách vô định trong vũ trụ bao la, không biết phải neo bám vào đâu. Tất cả những gì có thể làm dường như chỉ là vô vọng chờ đợi một vận may không biết bao giờ mới đến để giải thoát ta khỏi sự lạc lối, bất lực. Để chiến đấu với nội tâm của chính mình và vượt qua khủng hoảng hiện sinh, trước tiên cần tìm cách chữa lành tâm hồn đang bị tổn thương. Từ đó có được nguồn sức mạnh và động lực vững vàng để vực dậy thành một con người mới, tiếp tục sống một cuộc đời có ý nghĩa. Cảm thông với sự khó khăn và cảm giác yếu đuối của con người khi phải đối mặt với khủng hoảng hiện sinh, cuộc hành trình gian nan để tìm về một nơi gọi là nhà của bốn người bạn The Boy, The Mole, The Fox and the Horse đã được viết nên. Nhằm trấn an và chỉ lối cho những ai đã hoặc đang đánh mất niềm tin và sự tồn tại của bản thân. Bộ phim bắt đầu bằng cảnh The Boy, một cậu bé khoảng năm tới sáu tuổi tỉnh dậy giữa không gian bạt ngàn tuyết trắng. Cậu không biết mình là ai, đến từ đâu, đang ở nơi nào, cứ như thể trí nhớ đã bị xóa sạch sau một tai nạn bí ẩn. Nhân vật trọng tâm của The Boy đúng như tên gọi của cậu, chính là đại diện cho đứa trẻ bên trong của chúng ta. Nói về khái niệm này thì đứa trẻ bên trong là tên gọi của phần linh hồn bản năng nhất, thật nhất được hình thành và giữ nguyên vẹn từ thời thơ bé. Trong quá trình trưởng thành, đứa trẻ bên trong rất dễ bị lãng quên và gặp phải tổn thương vì con người dễ bị đánh lạc hướng bởi những yếu tố bên ngoài đầy cám dỗ như tiền tài, danh vọng, tình dục. Tuy nhiên, một khi đã lấn quá sâu vào những điều ấy thì đến lúc buông, ta sẽ nhận ra đứa trẻ bên trong đã lạc lối như The Boy. Cậu muốn tìm đường về nhà nhưng không thể nói chính xác ra nhà là gì, đường về như thế nào mà chỉ là những phán đoán mơ hồ như ấm áp và sáng đèn. Đó không phải là những người đã đánh mất chính mình quá lâu, không thể gọi tên những mong muốn hay ước mơ của mình mà chỉ sống ngày qua ngày, hướng đến cái đích chung chung đã được đặt sẵn ra theo đúng kỳ vọng của số đông. Có thể tôi muốn mình sẽ giàu có, tôi muốn mình có vị trí cao trong xã hội. Nhưng giàu có bằng cách nào, có đúng với đam mê của mình hay không, có xứng đáng với sự hy sinh không? Còn vị trí cao là vị trí nào, ở đâu, làm gì, tại sao? Họ không biết. Chính vào lúc một người thấm mệt và thôi chạy theo những thứ họ nhận ra không dành cho mình, sự trống rỗng và bất định xâm chiếm. Một lẽ sống, một đam mê phù hợp và xứng đáng không xuất hiện ngay sau khi ta từ bỏ những thứ từ lâu đã là một phần cuộc sống. Khi con người chưa biết mình muốn gì như vậy, họ rất dễ mất niềm tin vào năng lực và giá trị của bản thân, không hề biết rằng mình vẫn còn khả năng làm được nhiều điều, tuy chẳng lớn lao nhưng vô cùng ý nghĩa và sâu sắc. Như những gì The Boy đã làm cùng với người bạn mới, The Mole. The Mole là một chú chuột chũi bé nhỏ, đáng yêu, trồi lên từ lớp tuyết ngay bên cạnh The Boy khi cậu vừa tỉnh dậy và còn đang hoang mang về tình cảnh của mình. The Mole đại diện cho những người sẽ luôn sát cánh cùng chúng ta trong những giai đoạn khó khăn, trực tiếp hoặc gián tiếp truyền động lực cho ta trên hành trình chữa lành đứa trẻ bên trong và trở thành chính mình. Đó có thể là gia đình, bạn bè hay thậm chí là phần ý chí quật cường chưa bị gục ngã của chính chúng ta. Dù lạ lẫm với việc cậu bé không biết ngôi nhà trông như thế nào và ở đâu, The Mole vẫn ngay lập tức đồng ý giúp cậu tìm đường về theo dòng sông chảy. Giống như những người thân luôn ủng hộ và ở bên ta dù họ cũng không hiểu ta đang hướng về điều gì. Họ chỉ biết người mà họ yêu thương đang cần sự giúp đỡ và kề vai sát cánh hơn bao giờ hết, và chỉ vậy là đủ để họ sẵn sàng cùng bạn đối mặt với những khó khăn phía trước. Những người gặp khủng hoảng hiện sinh gặp khó khăn trong việc miêu tả cảm xúc và kết nối với người khác, kể cả là những người thân cận. Vậy nên họ có xu hướng đơn thân độc mã xử lý vấn đề. Tuy nhiên, hành trình tìm kiếm chính mình chưa bao giờ đồng nghĩa với việc ta phải đi một mình. Chính The Mole cũng thường xuyên nhắc về chiếc bánh mà cậu cho là nhà, chứng tỏ bản thân The Mole cũng chưa hoàn thành được con đường của mình. Nhưng cậu đã chọn đi tiếp cùng với The Boy cho ta thấy luôn có sự lựa chọn cho phép người khác giúp đỡ mà không phải ngượng ngùng hay e sợ gì cả. Thông điệp này cũng được tuyên ngôn trực tiếp khi The Boy ngã vào đầm lầy. Kêu gọi sự giúp đỡ không phải yếu đuối mà là mạnh mẽ, vì ta từ chối không bỏ cuộc. Một vai trò đặc biệt khác của The Mole bên cạnh việc làm một người bạn đồng hành đồng cam cộng khổ bên cạnh The Boy, chính là giúp cậu bé đánh thức và phát huy những phẩm chất tốt đẹp còn lại bên trong tâm hồn. Đó là tình yêu và sự tử tế, dù cho cậu đã mất hết ký ức. Khi được anh bạn chuột chũi hỏi rằng, lớn lên cậu muốn trở thành người như thế nào, The Boy đã đáp rằng mình muốn trở nên tử tế. Quả thực, sự tử tế và tốt bụng của The Boy đã được bộc lộ qua nhiều tình huống đặc biệt đáng nhớ với The Mole. Khi cậu ôm anh bạn nhỏ của mình vào lòng để truyền hơi ấm từ khi chưa biết The Mole là ai. Hay khi The Boy lao mình xuống dốc để cứu The Mole khi anh bạn bị lăn xuống mỏm đá. Những chi tiết ngay từ đầu phim giữa hai đôi bạn này cho thấy ngay cả khi cảm thấy yếu đuối và trống rỗng nhất, con người vẫn có khả năng yêu thương và che chở cho người khác. The Fox, nhân vật thứ ba xuất hiện trong bộ phim, tượng trưng cho quá khứ hay chính xác hơn là những biến cố, những tổn thương tâm hồn đã khiến con người rơi vào khủng hoảng hiện sinh. Trong phân cảnh đầu tiên của mình, cáo không tự nhiên xuất hiện như cách mà The Mole vun mình lên từ tuyết trắng mà ẩn nấp và rên rỉ phía sau bãi cỏ bên kia sông. Tựa như một bóng ma quá khứ luôn chực chờ quay lại và ám ảnh những con người đang tìm kiếm một khởi đầu mới. Tuy nhiên, cáo hay quá khứ có thực sự nguy hiểm và đáng bị ruồng bỏ hay không? Với tinh thần của bộ phim này thì câu trả lời là không. Như cách cậu bé và chuột chũi đã cố thủ trên cây khi cáo chạy tới, chúng ta cũng e ngại và chạy trốn những tổn thương đã qua. Nhưng có lẽ, sợ hãi trốn tránh và cố gắng quên đi những gì mình đã trải qua chưa bao giờ là một cách tốt đẹp để tiếp tục sống cho ra lẽ. The Mole đã ôn tồn tiến đến và gặm đứt chiếc bẫy dây thừng để giải thoát The Fox thay vì bỏ mặc con vật đang dọa giết mình trong cái chết đau đớn. Và con người cũng có thể làm điều tương tự với quá khứ bằng cách chấp nhận và tha thứ cho những điều không hay đã xảy ra với mình. Vì bản chất, quá khứ cũng như The Fox, tuy sở hữu bề ngoài gai góc, thái độ lạnh lùng nhưng có thể được cảm hóa và chung sống hòa bình với hiện tại, tương lai. Sau khi được chuột chũi và cậu bé giải cứu, The Fox không nhập hội tìm đường về nhà mà chỉ theo chân phía sau ở một khoảng cách xa và quan sát. Thậm chí The Fox còn lao mình xuống dòng nước để giải cứu The Mole khi anh bạn này ngã xuống sông. Người ta không chừa một chỗ cho những gì mình đã rũ bỏ khi đang tìm kiếm chính mình, nhưng phần đời ta luôn tìm cách chạy trốn bằng cách này hay cách khác sẽ luôn theo ta như một chiếc đuôi có tính bản năng, có thể phát huy tác dụng khi cần. Đó có thể là một người quen cũ ta nghĩ rằng sẽ chẳng bao giờ muốn gặp lại, một bài học hay kỹ năng ta từng học được dù chẳng thích hay còn theo đuổi. Ai cũng có một con cáo ở bên trong mình, đó là phần con người từng trải, dày dặn kinh nghiệm và không ngại xù lông xù cánh để bảo vệ đứa trẻ bên trong, bảo vệ tương lai và những gì mà ta yêu quý trân trọng. Câu nói đáng nhớ nhất của The Fox khi đi theo nhóm bạn trên đường tìm về nhà là tôi thấy tôi chẳng bao giờ nói được cái gì thú vị. Lời thú nhận của The Fox chính là hiểu lầm phổ biến của những ai đã gặp khủng hoảng hiện sinh. Rằng những gì họ đã từng hết sức theo đuổi thực ra không có gì hơn một lựa chọn sai lầm là nguyên nhân cho cảm giác lạc lối họ đang mắc phải, vì thế chẳng có gì đáng để kể lại. Nhưng ngay lập tức, The Horse tiến đến và nhắc cho cáo nhớ rằng sự thành thật chưa bao giờ là không thú vị cả. Quá khứ dù có xấu xí hay đau đớn đến nhường nào, cũng xứng đáng được chấp nhận và nhìn vào một cách trực diện. Vì dầu sao, cuộc sống hiện tại và tương lai cũng sẽ chẳng dễ dàng hơn vì chúng ta cũng sẽ chẳng là ai nếu không có quá khứ. Chính The Boy hay đứa trẻ bên trong cũng vô cùng hoang mang và vô định khi không nhớ mình là ai, đến từ đâu và điều gì đã đưa mình đến xứ tuyết. Một khi ta học được cách thành thật thừa nhận và hòa giải với quá khứ của bản thân, như cách hội bạn giang rộng vòng tay chào đón Fox, thì quá khứ cũng sẽ trở thành một bức ghép hoàn thiện tổng thể bức tranh cuộc đời. Một người bạn sẽ cùng ta trải qua giai đoạn lạc lối khó khăn để tiến đến tương lai. Và tương lai ấy với đầy những bí ẩn và tiềm năng chưa được khám phá chính là những gì có thể thấy được trong thành viên cuối cùng của nhóm bạn The Horse. Chú ngựa đứng yên lặng trong rừng cây và chỉ di chuyển khi được tìm thấy bởi ba thành viên còn lại. Khởi đầu mới sẽ không chủ động tìm đến một cách nhanh chóng, đó là điều đang tồn tại đâu đó bên ngoài hiểu biết của chúng ta ở hiện tại. Đợi chờ được tìm thấy và khai phá khi ta đã có đủ sức mạnh và sẵn sàng tiến đến nắm lấy cơ hội mới. The Boy khi thấy The Horse đã tự tin bước vào rừng cây và bắt chuyện với chú ngựa, chứ không còn dè chừng và giữ khoảng cách như lần đầu trông thấy The Fox nữa. Vì sau khi trải qua nhiều gian nan với The Mole và The Fox, cậu từ một tâm hồn non nớt, trống rỗng đã học được cách tin tưởng bản thân và dũng cảm kết thân với những sinh vật của xứ tuyết xa lạ. Điều khiến The Horse giống với tương lai hơn cả chính là những khả năng bí ẩn. Chú ngựa trông có vẻ bình thường và nhút nhát, hóa ra lại là một con Pegasus với đôi cánh rộng dài tuyệt đẹp, có thể đưa cả nhóm bạn bay lượn trên trời với tốc độ như mây như gió. The Horse tiết lộ mình tách khỏi đàn ngựa cũ và che giấu khả năng đặc biệt này vì sợ những chú ngựa khác ghen tị. Nhưng khi thấy những người bạn mới đầy tử tế đang mệt nhọc đi mãi một cách vô vọng, chú đã có động lực để thể hiện hết năng lực và giúp đỡ người khác. Nhìn kỹ, ta cũng đề phòng tương lai chẳng kém gì đề phòng quá khứ. Trong giai đoạn tâm hồn đang ở trạng thái mất niềm tin, mong manh dễ vỡ, ta luôn sợ mình không xứng đáng đón nhận những thay đổi tốt đẹp, hoặc xa hơn là không biết cách giữ gì những điều đẹp đẽ ấy một khi đã thu nhận chúng. Ta không dám chìm sâu vào một đam mê mới vì sợ mình không đủ sức để duy trì nó, không dám đặt hết niềm tin và tình yêu vào người khác vì sợ lại làm họ thất vọng và rời đi với sự khủng hoảng của mình. Nhưng những đam mê, những con người ấy có thể chính là đôi cánh sẽ đưa bạn đến với những nơi mà bạn không bao giờ nghĩ mình sẽ đến được. Là câu trả lời duy nhất cho hàng loạt câu hỏi luẩn quẩn trong vòng lọc của khủng hoảng hiện sinh. Tuy nhiên, phải nhớ rằng The Horse chỉ tung cánh khi đã đủ tin tưởng vào The Boy và những người bạn. Khi được The Boy động viên và rung động trước sự mạnh mẽ của những người bạn dù phải đối mặt với hàng loạt thử thách của xứ tuyết. Những điều mới bước vào cuộc sống của ta cũng sẽ chỉ phát huy hết khả năng và giúp đỡ khi ta nhận thấy được nỗ lực và ý chí muốn chiến đấu tiếp của ta. Sau một cơn bão lớn, bốn người bạn nhờ có tinh thần đoàn kết đã tìm được về một ngôi làng của con người. Rất có thể là nơi có ngôi nhà cũ của The Boy. Dù đã trải qua một hành trình dài để tìm về nhà, The Boy khiến ai cũng bất ngờ khi quyết định không thể trở về để có thể ở lại thiên nhiên hoang dã với The Mole, The Fox và The Horse. Thành thực, The Boy từ khi xuất hiện trong trạng thái mất trí nhớ đã không còn cảm giác gì với ngôi nhà cũ. Cậu chỉ cho rằng khi bị lạc thì nên tìm về nơi bắt đầu. Sống với những người bị khủng hoảng hiện sinh, họ cho rằng ổn và bình thường đơn giản là có thể trở lại trạng thái không bị khủng hoảng hồi trước. Nhưng cái kết của bộ phim lại chỉ ra rằng phía sau của sự lạc lối không nhất thiết phải là sự an toàn của quá khứ mà có thể là một ngôi nhà mới hoàn toàn, hay nói đúng hơn là một con người mới, những giá trị mới không thể giống mình khi xưa. Và hơn cả là một cuộc hành trình thậm chí còn gian truân hơn phía trước. Chỉ khác là lần này ta đã mạnh mẽ hơn và không phải xuất phát một mình. Cuộc sống mới của bốn người bạn với nhau được đánh dấu bởi một ngôi sao băng sáng rực trên bầu trời của khu rừng phía trước, còn tương lai của con người được thắp sáng bởi ước mơ và hy vọng. Có một điều rất đặc biệt về The Boy, The Mole, The Fox and The Horse đó là tất cả các nhân vật đều nói chuyện với nhau bằng các câu trích dẫn, châm ngôn sâu sắc. Điều này có thể khiến một số người cảm thấy phim có phần sến súa và giáo điều, nhưng cũng cần lưu ý rằng bộ phim được chuyển thể từ một tựa truyện tranh ngắn. Vốn cũng được kể bằng các câu châm ngôn tương tự. Thậm chí, cách bộ phim trực tiếp truyền tải những thông điệp sâu sắc của mình thông qua ngôn từ mà không cài cắm hay che giấu vào trong các chi tiết như thông thường rất phù hợp với những đối tượng mà bộ phim nhắm tới. Những em nhỏ còn suy nghĩ rất đơn giản và những người lớn đang có quá nhiều suy nghĩ rối bời và chắc hẳn không còn tâm trí đón nhận những gì quá khó hiểu. Tổng kết lại, The Boy, The Mole, The Fox and The Horse là một bộ phim cực kỳ xứng đáng để xem với những giá trị chữa lành cô đọng trong chỉ hơn 30 phút. Còn phù hợp hơn nữa khi vào dịp đầu năm nay, khi chúng ta muốn có dịp nhìn lại những thay đổi của bản thân trong một năm qua hoặc đơn giản là có cơ hội quây quần với gia đình và bạn bè để cùng thưởng thức một tác phẩm nhẹ nhàng, ý nghĩa, phù hợp với mọi lứa tuổi.