[0:03]Merhabalar herkese. Doktor Öğretim Üyesi Haluk Furkan Kaman'la. Bugün sizlere normalize vejetasyon indeksi olarak da bilinen NDVI analizinden bahsedeceğim. Hangi aşamalarda kullanılır? Nasıl durumlarda işinize yarar? Bunlarla alakalı bazı bilgiler vereceğim. Aslında normalize vejetasyon indeksi temel olarak matematiksel bir formülle çalışmaktadır. Fakat bu matematiksel formülü yapabilmeniz için multi spektral dediğimiz farklı dalga boylarında farklı özellikteki uydu veya drone kameralarından görüntü almanız gerekmekte. Bununla birlikte aldığımız değerler basit bir sınıflandırmadan yapay zeka olmadan geçtiği zaman -1 ile 0 arasında ölü ya da nesne, 0 ile 0.33 arasındaki bitkilerin sağlıksız bitki olduğu, 0.33 ile 66 arasında bir değer aldığınızda bitkilerin sağlıklı olduğu, 0.66 ile 1 aldığınızda ciddi seviyede sağlıklı hatta artan bir verime sahip olduğunu görebilirsiniz. Normalize vejetasyon indeksi aslına bakarsanız temel özellikleri itibariyle bir tarlanın haritasını verdiğinizde size genel bazı bilgiler vermekte. Tabii ki bununla birlikte genel olarak haritaya baktığınızda bazı noktalarda problemler olabildiğini görmektesiniz. Genellikle açık sarı ve yeşil ve sarıya dönen kısımlarda budama, gübre veya sulama gibi ihtiyaçların olması mümkün olabilmekte. Fakat daha ayrıntılı olarak bakarsak şimdi diğer tarafa sizlere gösterelim. Burada bitki sağlığını anlamak için aslında birçok endeksimiz var. Bugün biz NDVI'ya odaklanmaktayız. Bitki sağlığına baktığınızda normalize vejetasyon indeksi aslında bitki sağlığında yaygın olarak kullanılıyor. Tabii ki 0.60 0.7 0.2 0.3 arasında böyle bir geçiş olarak belirtiliyor. Bununla birlikte bitkinin sağlığını, problemlerini, stres seviyesini bulabilmekteyiz. Bunu nem haritası ve azot haritasıyla birleştirdiğinizde aslında sebebini de ne olduğunu anlayabilmektesiniz. Anormal durum böyle de biliyor. Uydudan baktığınızda daha genel resolution yani çözünürlük olması kaynağıyla da her zaman bir sonraki aşamada sahada kontrol veya dron ile kontrol de öneriliyor aslında. Tabii burada size bir örnekle göstermek istiyorum. Bizim Agrovetch olarak bir sistemimiz var. Bu sisteme girdiğiniz zaman istediğiniz gibi bir uydu projesi oluşturabiliyorsunuz. Bu uydu projesini oluşturduğunuzda kendi konumunuza veya tapudan seçtiğiniz ada parselinizle birlikte istediğiniz yerde herhangi bir araziyi istediğiniz şekilde çizebiliyorsunuz. Basit bir örnek göstereyim burada.
[3:11]Sisteme yaklaştığınızda bu herhangi bir arazi olabilir. Bu sizinle alakalı olabilir veya olmayabilir. Şöyle yapalım. Arazinin sınırlarını çizdikten sonra, tabii normalize vejetasyon indeksinin hangi dönemde olduğuna dikkat etmeniz gerekiyor. Eğer bitki son dönemde ise sizi yanıltabilir çünkü yavaş yavaş hasat zamanı geldiğinde kurulaşmaya başlamıştır ve bu kurulma da normalize vejetasyon yani NDVI analizinde problem yaratabilmektedir. Burayı seçtikten sonra gerekli bilgileri girdikten sonra analizinizi yapabiliyorsunuz. Tabii ki ücretsiz olarak birçok şey oluşturulabiliyor sistemde şu an. Ben size basit bir örnek üzerinden gideceğim. Gördüğünüz gibi benim daha önce oluşturduğum arazilerden bir tanesi. Stresle alakalı çiçeklenme dönemindeki bir analiz olmasından kaynaklı burada bir analiz oluşturuluyor. Tabii ki burada gördüğünüz grafiğe göre bu analiz oluşturuluyor. Dediğimiz gibi biz sıfırın altını görmek istemiyoruz dediğimizde bunu sıfır seviyesine çekip Yine zaten 0.5 seviyesinde olan yapımızı da buraya çektikten sonra aslında evet benzer bir yapıda iyi sağlıkta olan ve toprak olan gördüğünüz gibi tamamen nesne çünkü yan taraf ekili değildi. Olan ve problemli olan bölgeleri görebiliyoruz. Bu hasattan çok, hasata çok yakın bir dönem olmasından kaynaklı biraz daha dediğim gibi yapılar farklılaşabiliyor.
[5:04]Tabii burada en önemli şeylerden bir tanesi sizin sitenizi belirlemeniz fakat bizim sistemimize eklediğimiz özel bir yapı var. Burada kıyaslara tıkladığınızda iki tarih arasında uydudan aldığınız görsele kıyaslama durumuna getirdiğinizde yine endvi analiz olabilir, farklı bir analiz olabilir. Ben daha öncesinde hasarla alakalı bir şeyler var mı diye üzerine etiketlemeler yapmıştım, siz de yapabilirsiniz. Bu şekilde iki tarih arasında örneğin stresi gördünüz, ilaçladınız, ilaçladıktan sonra streste dönüşüm var mı veya işte bir bakım yaptınız, sulama yaptınız veya o bölgede bir hastalık tespit ettiniz. Tabii burada dediğim gibi ilk olarak sizlerin normalize vejetasyon indeksinde uydudan analiz yapıyorsanız, genel analizleri, drone ile analiz yapıyorsanız daha özel, daha yakın plan analizleri görmeniz mümkün. Uydular, eee, normalize vejetasyon indeks analizi bu şekilde bir sonraki seferde de dron ile vejetasyon indeks analizini eee, gireceğiz. Herkese çalışmalarında başarılar dilerim.
