Crisostomo Ibarra Monologue

[0:58]Magandang umaga, mga panauhin. Natutunan ko sa Aleman ang isang uri ng paggalang at pagpapakilala. Ako nga ho pala, si Juan, Ibarra y magsalin. Masaya akong makita kayo, ngunit ako'y mas masaya dahil ako'y muling nakabalik na sa aking inang bayan. Matapos ang pitong taon kong pag-aaral sa Europa. Huwag po sana kayong magkamali na nakalimutan ko na ang bayang ito. Sa katunayan ay laging nasa isip ko ang bayan sa araw-araw kung ako'y nasa Europa. Higit sa lahat, umuwi ako para malaman ang pagkamatay ng aking ama. Nalaman ko kay Tiyago Ibarra ang kinahantungan ng aking ama. Nakulong siya dahil tinulungan lamang niya ang isang kura mula sa isang malupit na kolektor. Walang awang Kastila. Nakulong ang aking ama, gayon ay ginawa lamang niya kung alin ang tama. Ngunit, nawala sa litong bait na iyon, kung kinuha akong muli ang aking Maria. Ngunit sabi niya sa akin ay nakalimutan ko raw siya, ah. Maari ko ba siyang makalimutan? Ah Maria. Talagang napakaswerte ko dahil ikaw ay aking nakilala. Mas lalong naging malinaw sa akin kung ano ang kinahantungan ng labi ng aking ama. Nasaan ang hustisya? Ang inosenteng aking ama ay itinapon lamang sa lawa. Hindi ko napigilan ang aking paggagala at tinake ko si Padre Salvi. Ngunit ako'y naniniwala sa kanyang pagpapatotoo sa akin. Wala na rin naman akong magagawa pa dahil ito'y nangyari na. At ito'y kailangan ko na lamang kalimutan. Ang buod ay unti-unting nawala nung kumain kami ni Maria. Kasama ang kanyang mga kaibigan. Sana ganoon lang ang buhay. Kaunting lungkot at mas maraming kasiyahan na pagkakataon ang dumating sa akin sa buhay. Hindi ko makakalimutan nung sinigit ko si Elias sa isang mabangis na buwaya. Sadyang magulo talaga ang buhay. Hindi mo alam kung kailan ito manggulo, magugulat ka na lang. Ika-11 ng Nobyembre, fiesta ng San Diego de Alcala. Napakaraming bisita. May katuwaan, tugtugan, paputok, kainan, at moro-moro. Nakinig ako ng misa ngunit hindi ko rin naasahan na matatamaan din pala ako ni Padre Damaso sa kanyang mensahe. Tila nag-iba ang aking tingin kay Kinoy. Ito ang isang mataling tao. Ngunit tinutulan ang ipapatayo ng aking paaralan. Ngunit hindi ako nagpapigil para naman ito sa mga kapataan ng San Diego, 'di ba? Sa kabilang banda, laking pasasalamat ko kay Elias nang ako'y kanyang iligtas sa isang pagtatangka ng aking buhay. Ngunit nadaig pa rin ang tama. Nahulog ang aking mga kalaban sa kanilang mga sariling patibong. Sa isa naman pagkakataon, tama lamang na tambangan ko ang isang bastos na pari na ito. Dahil sa kanyang kawalang respeto sa aking ama. Ngunit dahil sa bukso kong iyon ay tuluyang naputol ang ugnayan naming dalawa. Ni Maria. Maria, nakulong ako ngunit kailanman ay hindi makukulong ang katotohanan. Salamat sa aking kaibigan na si Elias nang ako'y kanyang tulungan na makatakas mula sa kulungan. Ngunit dahil sa kanyang kabayanihan, buhay niya na ang naging kapalit. Muli, ako si Juan, Ibarra, i magsalin.