[0:01]Arkadaşlar merhabalar. Bu videonun içerisinde bir yüksek lisans tezi hazırlanırken tezin içerisinde bulunması gereken bütün ana başlıkları ve alt başlıkların neler olduğunu kısaca anlatmaya gayret edeceğim. Kısa anlatacağımı söylemiş olmama rağmen video 20 dakika civarını bulabilir. Bunun temel gerekçesi de bazı yerleri özellikle anlatmaya ihtiyaç duyduğumdandır. Şu an bir yüksek lisans tezini hazırlarken hangi başlıkta olacağını göreceksiniz. Bunların genel çerçevede neler olduğunu anlatmaya çalışacağım. Sonrasında da buradaki gördüğünüz bu 1 2 3 4 5 diye devam eden yerlerdekiler de her biri için ayrıca bir video çekmeyi düşünüyorum. Daha önceki lisans üstü eğitimle ya da 20 dakikada tez önermesi hazırlamayla ilgili hazırlamış olduğum video diğer videolara nazaran daha fazla ilgi çektiği gibi onun altına yapılan yorumlar ve benimle de iletişime geçmek isteyen kişiler bende anladığım kadarıyla belli ki yüksek lisans krizinin hazırlanmasında karşılaşılan sorunlar var. Ve bunu da mümkün olan en kısa şekilde anlatmaya gayret edeceğim. Bu videonun altında şu an bu sayfadaki gördüğünüz her şeyi açıklamalar kısmına ekleyeceğim. Oradan kopyala yapıştır şeklinde Word'ünüzü de koyabilirsiniz. Yani Word belgesine de yapıştırabilirsiniz. Aynı zamanda eğer yapabilirsem de alta bir tane link içerisinde bu sayfayı hemen oraya yapıştırmayı düşünüyorum. Yani bu yapacaklarım işlemler umarım sizler yardımcı olacaktır. Şimdiden videomuzdan bir yüksek lisans tezinin tüm aşamaları diye başlık yazdım. Ancak bu yazdığım başlıkları oluştururken mümkün olduğu kadar farklı üniversitelerden farklı enstitülerin hazırlamış olduğu tez eee önerileri tezlerin ana başlıklarını dikkat ederek hazırladım. Yani bunlardan bir tanesi bir üniversitede olurken diğerinde olmayabiliyor. Ama genellikle ortak olanları aldığın için şu an siz bu başlıkları alıp da Word belgesine yapıştırıp danışman hocanıza hocam ben buna göre devam edeceğim diye söylerseniz yüksek ihtimal belki ekleme yapar, belki de çıkarmasını yapabilir bir iki başlığın. Ama geriye kalan kısımların %90'ının buralarla aynısı olacağından emin olabilirsiniz. Peki bir yüksek lisans tezinin tüm aşamalar dediğimiz yerlerde neler var? Öncelikle birincisini burada gördüğünüz gibi kapak var. Kapak üç sayfadan oluşuyor. Kapakla ilgili daha sonra videoyu yine göreceksiniz ama kapağın aslında orada oluşan bir üniversitenin amblemi olacak. Sonra üniversite hangi üniversite olduğu, hangi enstitü olduğu, sonrasında ana bilim dalımız, tezin ismi, danışmanın adı, ne zaman teslim edeceğiniz ya da genelde savunma tarihleri yazılır. Onunla ilgili olacak kısım var. Yani kapak onları birinci sayfaya yazıyorsunuz. İkinci sayfamız genelde boş kalıyor ki birçok tezde görmüşsünüzdür. Sonra üçüncü sayfada aynı kapaktaki yer yine bir kez daha var. Benim tavsiyem kapağı ayrı bir dosya olarak ayırmanız.
[3:20]Çünkü kapağı ileride eee sayfanın alt kısmında numaralandırma yapmadan koyacağımız için yani kapak diye ayrı bir dosya hazırlamanızı tavsiye edeceğim daha sonrasında. Sonra bir kabul ve onay sayfası var. Bu kabul ve onay sayfası aynı zamanda jüri onay sayfasıdır. Jüriden karşınıza gelecek olan üç tane bir danışmanız, bir tane kendi üniversitenizden, bir tanesi de başka bir üniversiteden gelecek olan hocalar vardır ki en az üç tane jüri üyesi olması gerekir. Bu sayfada da sizin tezinizin onaylandığına dair yani hocaların adı soyadı, unvanları, gerekirse hangi üniversiteden oldukları zaten imza kısmında yine kendileri dolduracak. Onu da yine tezin içerisine koymanız gerekecek ama boş halini de yine siz hazırlamanız gerekecek. Yemin metni var. Ben bu tezin içerisindeki her türlü atıflamayı doğru bir şekilde ve tezin oluştururken enstitünün gerekli yazım kurallarına uygun olarak hareket ettiğinize dair üç beş cümlelik bir yemin metni olacak ki onu da ben yine buraya ekleyeceğim. Ön söz kısmında ki bazı kaynaklar, bazı tezlerde teşekkür kısmı diye de var. Ön söz kısmında da kimlere teşekkür edeceğiniz, teşekkür ederken neye dikkat etmeniz gerektiğini de anlatmam gerekecek. Siz orada danışmanımıza teşekkür ederken ona danışmanımın bana verdiği destek yerine danışmanımın katkıları ya da katkılarından dolayı danışmanıma teşekkür ediyorum demeniz de gerekecek. Aslında bununla ilgili birçok teze baktığınız zaman farklılıklarını göreceksiniz ama orada bazı kilit noktaları özellikle belirtmemiz gerekecek. Sonrasında içindekiler kısmı var ki artık zaten kapaktan sonrasında gideceğimiz giriş sayfasına kadar olan yerde yani kapaktan sonrasındakinde kabul onay sayfası, yemin metni, ön söz, içindekiler, şekil listesi, tablo listesi, simgeler, özet kısmında ve abstract kısmında biz burayı da ayrı bir Word belgesi olarak hazırlamamız gerekecek. Bunun da temel gerekçesini biz oradaki harf numaralandırması yapmamız gerekecek. Zaten ileride göreceksiniz. Yani bütün tezin içerisindeki sayfa, yani bunlar ayrı ayrı yaparsak sayfalar birbirlerine attığı zaman yani bir paragraf, bir bir sonraki sayfaya aktığı zaman birçok sayfa numarası değişecek. Yani biz bunu ayrıca yapmamız gereksek, yapacak daha iyi olacak. Yaptığımızda daha iyi olacak. Sonrasında içindekiler kısmı, şekil listesi var. Yani hangi sayfada hangi şekil var, şeklin ismini yazmamız gerekecek. Tablo listesi var. Bunlar genelde bir iki sayfa sürüyor. Simgeler ve kısaltmalar var. Bunları bazı öğrenciler diyorlar ki ya kısaltma map yazmışız. Zaten Milli Eğitim Bakanlığı bunu bilmeyen mi var diye söylüyor. Ama tezinizle ilgili hiç alakası olmayan birisi okuduğunda da o map'in ne manaya geldiğini oraya yazılması gerekir ki adam bilmesine ihtiyacımız var. Örneğin AYM yazdık. Ya bu AYM'den kastedilen nedir? Anayasa mahkemesidir. İşte onu da oraya yazılması gerekiyor. Özet kısmını belki de tezimizin bittikten sonraki genel çerçevesini tezimiz bittikten sonra özeti oraya yazacağız. Özetin içerisinde bir sayfadan oluşur genelde. Çalışmanın amacı önemi gibi kısımlar olur. Sonra bir abstract var. Abstract'ı yazacağız. Aslında bu özetini anlatırken ve abstract'ı anlatırken bir de burada anahtar kelimeleri göreceğiz. Anahtar kelimeleri de neye göre seçeceğimizi yine bilmemiz gerekiyor. İşte şimdi bizim bir de burada giriş kısmı var ki eskiden tezleri yazarken ya ve hala da aslında üniversite üniversite değişen yerler var ki bazı üniversiteler kuramsal çerçeveyi önce alırken birçok üniversite bu giriş kısmında yani çalışmanın amacı, önemi, problemi ve alt problemleri, çalışmanın varsayımları, çalışmanın sınırlılıkları ve tanımlar kısmı var. Aslında biz bu giriş birinci bölüm diye geçecek. O zaman birinci bölüm olduğuna göre burası 1.1, 1.2 ya da çalışmanın problemi 1.3, çalışmanın varsayımları 1.4, çalışmanın sınırlılıkları 1.5 diye gitmesi gerekecek. Tanımlar kısmında da bizim genellikle tezimizin başlığında geçen kelimelerin kaynakçalı ve atıflı bir şekilde ne anlama geldiklerini yazmamız gerekiyor. Ve gördüğünüz gibi bu giriş kısmı genelde altı yedi sayfa sürüyor. Ve bizim buradaki çalışmanın problemi ve alt problemlerin olduğu yerdeki her bir problemin cevabını biz daha sonra sonuçlarımızda ve bulgularımızda da yine yer vermemiz gerekecek. Kuramsal çerçeve var ki aslında öğrencilerin en çok atıf yaptıkları kısım. Burada da dikkat edilmesi gereken birçok noktadan bahsetmemiz gerekecek. Çünkü kuramsal çerçeve asla kopyala yapıştır değildir.
[8:18]Oradakini aynen aldım, buraya koymamız olmayacak. Ya da YÖK tezin içerisine girdik. Oradan indirdiğimiz tezlerden kopyala yapıştırla sonra sonunda da bir kaynakçayla atıf yaparak olmayacak. Çünkü bu şekilde yapılmış olan atıflar çoğu zaman sorun çıkartır. Çünkü o aldığımız tezdeki kişi başka bir kitaptan alırken yani gerçek bir kaynağa ulaşmışsa, oradan alırken oradaki cümleleri kendine göre değiştirmiş olabilir. İşte o zaman da araya bir aktaran koymamız gerekebilir. Kuramsal çerçevenin içerisinde bazen şöyle söylenir. Yani biz hiç mi kendi düşüncelerimizi söylemeyeceğiz gibi bir soru olabilir. Evet bizler de kendi cümlelerimizi söyleyebiliriz. Örneğin eğitimle ilgili yapılmış 10 tane tanım varsa, bu tanımların varsayayım ki canımızın beğendiği, gözümüze güzel gözüken, farklı gözüken 5 6 tanım yaptıktan sonra biz de onların bitimine eğitimin bu yapılan tanımlarından sonra şöyle bir tanım yapabiliriz, olabilir, söylenebilir diye bazı ibareler de yine burada geçebilecek. Yani ilgili çalışmalar kısmında mümkün olduğu kadar ki zaten atıflarımızı doğru, düzgün bir şekilde yapmamız gerekecek ki kuramsal çerçevede kaynak taramasının nasıl yapılacağını bu başlığa geldiğimizde daha net bir şekilde anlatmaya gayret edeceğim. Bazı kaynaklarda olsa bile, yani bazı tezlerde olsa bile yurt içinde yapılmış çalışmalar, yurt dışında yapılmış çalışmalar diye ayrıca bir başlık yine kuramsal çerçevenin içerisinde geçiyor. Aslında biz şöyle kuramsal çerçeveye başladığımızda, ilgili araştırmalar diye bir başlık atmıyoruz ama kuramsal çerçevede tezimizin başlığıyla ilgili her şeyi biz oraya yazmaya başlıyoruz. Ama yazdığımız cümleler birbirleriyle ilgili ve ilintili olması gerekecek. Yani bir paragrafı oradan aldım, bir paragrafı oradan aldım, hepsini aldım, peş peşe koymakla kuramsal çerçeve oluşturulmaz. Çünkü kuramsal çerçeve birbirleriyle ahenkli bir şekilde devam etmesi gerekir. Yurt içinde yapılmış çalışmalar varsayalım ki coğrafyada yüksek lisans tezi hazırlıyoruz. Coğrafi coğrafi bilgi sistemleri diye bir başlığımız var. Coğrafi bilgi sistemleri ile ilgili yapılmış olan ya da tarihsel araştırmalarla ilgili yapılmış olan, bizim tezimizin başlığıyla ilgili olarak daha önceden yapılmış olan yurt içindeki çalışmaların bir kısa paragrafla yani 2006 yılında Kaya tarafından yapılan şu çalışma ya da Kaya 2006 tarafından yapılan şu çalışmada şöyle bir sonuca ulaşılmıştır. Ya da Ergün 2010 tarafından yapılan şu çalışmada şu sonuca ulaşılmıştır diye söylememiz gerekecek. Yurt dışında yapılmış çalışmalara da bakmamız doğrudur. Bunun için yurt dışında yapılmış çalışmaları görebilmek için genellikle üniversitelerin genellikle üniversitelerin kütüphanelerindeki eee abonelikleri üzerinden yabancı çalışmalar üzerinde çeviri yapabilirseniz bu çok iyi olacaktır. Çünkü sizin yaptığınız çevirileri de başkaları o çeviriyi gördükten sonra size atıf yapabilirler. Yani sizin coğrafi bilgi sistemleri ile ilgili yaptığınız ya da tarihsel empati ile ilgili yapmış olduğunuz çalışmanın benzerini yurt dışında yapmış birileri varsa onların çalışmalarını okuyup daha sonrasında da bir paragraf şeklinde de oradan çıkan sonuçta yine yazabiliriz. 13. bölüme gördüğümüz gibi şu an bir de burada yöntemden bahsedeceğiz. Yöntem kısmı bizim için aslında çalışmanın en önemli yerlerinden bir tanesidir. Yani çalışmanın yöntemleri önceki kısımlar bizim için kolay kolay değişmez. Ama kullanacağımız yöntemin modeli ya da evren örneklemi değiştiği anda yöntemden sonraki gelen bütün bulgular, sonuç, tartışma, önerilerin hepsi değişecek demektir. Biz bir yöntem seçerken araştırmanın aslında şöyle bir öğrenciye bir tezi bir başlık bulurken daha başlık bulunduğu anda danışmanınızın size hangi yöntemi söyleyebilecek düzeydedir. Siz dersiniz ki tarihsel empati çalışmak istiyorum derseniz tarihsel empatiyi nasıl çalışacağınızı başlığı netleştirirken aynı zamanda çalışmanın yöntemi ya da metodolojisi, modeli hemen orada belirecektir zaten. Biz o modeli niye seçtik? Bu modeli seçerken ortaya koymamızın gerekçelerini, biz çalışmamızın bu modelini ortaya koymamız bize ne gibi yararlılıklar sağlayacak gibi bazı gerekçeleri de ortaya koymamız gerekecek. Yani biz hangi modeli ortaya koyarsak koyalım mutlaka o modelin de tanımını yapmamız gerekiyor. Diyelim ki biz orada yaptığımızda kullanacağımız yöntemimiz neyse, o yöntemin tanımı ve neden o yöntemi, neden o metodolojiyi seçmiş olmamız da bilmemiz gerekiyor. Evren örneklem var. Genellikle nicel araştırmalarda evren ve örneklem kullanılır. Eğer nitel bir araştırma yapılıyorsa orada da çalışma grubu kullanılır. Nicel araştırmalarda evren ve örneklemimizi geniş tutmamız gerekir. Yani evrenimiz büyükse örneklemimiz de buna göre büyük kullanmamız gerekir. Neden o örneklemi seçtim? Neden başkası? Yani neden o örneklemi seçtiğimi söylememiz gerekecek. Yaptığımız o örneklem yeterli mi? Bunu da yine atıf yaparak ortaya koymamız gerekecek. Çalışma grubu ki genelde nitel araştırmalarda daha belirgindir. Burada sayımız az olmasına rağmen burada ortaya çıkan sonuçlar asla yalanlanamaz şeklindedir. Aynı zamanda biz şurada hemen sonrasında bir de veri toplama aracı ya da bazen birden fazla araç kullandığımız için veri toplama araçları vardır. Biz bir ölçek kullanmış olabiliriz. Görüşme formu kullanmış olabiliriz. Yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmış olabilir. Bunları da veri toplama aracının da geçerli ve güvenirliği hakkında da bir sayfaya yakın bir bilgi vermemiz doğrudur. Aynı zamanda biz şurada eee hemen sonrasında bir de veri toplama aracı ya da bazen birden fazla araç kullandığımız için veri toplama araçları vardır. Biz bir ölçek kullanmış olabiliriz. Görüşme formu kullanmış olabiliriz. Yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmış olabilir. Bunları da veri toplama aracının da geçerli ve güvenirliği hakkında da bir sayfaya yakın bir bilgi vermemiz doğrudur.
[15:03]Aynı zamanda biz şurada hemen sonrasında bir de veri toplama aracı ya da bazen birden fazla araç kullandığımız için veri toplama araçları vardır. Biz bir ölçek kullanmış olabiliriz. Görüşme formu kullanmış olabiliriz. Yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmış olabilir. Bunları da veri toplama aracının da geçerli ve güvenirliği hakkında da bir sayfaya yakın bir bilgi vermemiz doğrudur. Sonrasında verilerin analizi var. Zaten aslında daha tezimizin başlığı bile belirlirken verilerin de nasıl analiz edeceğini ortaya çıkar. Çünkü tezimizin başlığı ortaya konulduğu andan itibaren bizim için yöntem belirli olduğu için verilerde hangi ölçeği kullanacağımızı da az çok tahmin ederiz. Verilerde analizini yaparken SPSS 22 paketine göre yapmışımdır. SPSS 24'e göre yap yaptım. Daha önceden yapılmış şu çalışmada şu şekilde analiz yapılmıştı. O aynen ona göre devam edecektir diye de söylenebilir. Bu yöntem ve metodoloji ya da araştırmanın modeli kısmı 6 ya da 8 sayfa sürecektir. Sonra bulgularımız var. Bulgularda da yukarıdaki çalışmanın problemi ve alt problemler kısmında gözümüze ilişmiş olan bütün sorular ya da yazdığımız bütün sorulara, bütün problemlere mutlaka bulgularda yer vermemiz gerekecek. Çünkü biz o problemlerin her biri için veri toplama aracında sorular yöneltmişizdir. Ona göre çıkan bulgularda yine buraya yazılır. Yani kadınlara ya da erkeklere göre değişkenlik gösteriyor mu? Eğitim durumlarına göre değişiklik gösteriyor mu? Kıdem yıllarına göre değişiklik gösteriyor mu? Sosyoekonomik faktöre göre değişiklik gösteriyor mu? Bu bulgular kısmında vardır. Ve bulgular kısmı içlerinde bizim tezimizin turnitin raporuna ya da benzerlik ya da bazıları intihal raporuna göre de bizim tezimizin orijinali ortaya koyan yerlerden bir tanesi bulgulardır. Sonra sonuç ve tartışma var da bazı kaynaklarda yani bazı tezlerde sonuç, tartışma ve öneriler diye de söylenir. Hatta öneriler bile alt başlığa da yapılan çalışmaya ilişkin öneriler, yapılacak çalışmalara ilişkin öneriler diye söyler. Buraya yazmadım ama öneriler kısmı için video çekerken oraya da yine değinmeyi düşünüyorum. Bulgular kısmında hepsiyle ilgili yaptık. 15-25 sayfa sürdü. Sonuçta da ben ne hangi sonuçlara ulaştığımı söylemeye çalışacağım. Yani sonuçlarda diyeceğiz ki sonuç başlığı, sonuç ve tartışmalar dedikten sonra bu çalışmanın sonucunda kadınlarla erkeklerin arasında şöyle bir ayrışmaya gidildiği görülmüştür gibi bizim burada da paragraf paragraf çünkü her bir bulguya aslında her bir alt probleme göre bir sonuca da ulaşmamız gerekecek. Tartışma kısmı en çok yanlış yapılan yerlerden bir tanesidir. Tartışma kısmı ben elde ettiğim bazı sonuçlarım var bu yaptığım çalışmaya göre. Bu yapılan çalışmanın yapılmış olan başka çalışmalarla karşılaştırılmasıdır. Yani diyoruz ki ben bu yaptığım çalışmanın sonucunda kadınlarla erkekler arasında ayrım olduğunu gördüm. Ancak şu şu kişinin yaptığı çalışmada ikisi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ya da diyoruz ki benim yaptığım çalışmada anlamlı bir fark çıkmamış olmasına rağmen şu kişinin yaptığı çalışmaya göre bir anlamlı bir farka ulaşılmıştır denen kısımdır. Yani sonuç ve tartışmayı da iyi bir şekilde ortaya dökmemiz gerekecek. Öneriler kısmı var. Önerilerde yapılmış olan çalışmalara ilişkin öneriler, yapılacak olan çalışmalara ilişkin öneriler var. Örneğin biz burada yapılmış çalışmalara ilişkin önerilerde yani ben bu yaptığım çalışmanın içerisinde keşke örneklem birazcık daha geniş tutulabilirdi ya da öneriler kısmında 1. dönem yerine 2. dönem yapılsa daha iyi olabilirdi gibi öneriler yapılacak. İleride yapılacak olan çalışmalarda da şu veri toplama aracı da ilave edilse daha iyi olabilir. Örneklem daha genişletilse daha iyi olabilir gibi öneriler yapılabilir. Ama çoğu zaman da tezlerde öneriler kısmında şudur. Böyle bir eksik gözükülmüştür. Yani yaptığımız çalışmada da kadınlarla erkekler arasında şu şekilde bir farklılıklar gözükmüştür. Bunun temel gerekçesi şudur. Bu sebeple de şu önerilebilir diye sonuçlanabiliriz. Ya da öğrenciler sürekli, öğretmenler sürekli bilgilendirilebilir gibi bir takım önerilere gidilebilir. Kaynakça kısmı var ki kaynakçayı tezimizin içerisindeki yapılacak olan bütün atıflarla ilgili mutlaka kaynakçada o kişiye ilişkin atıfı yapmamız gerekecek. Kaynakça da belirtmemiz gerekiyor. Bu sebeple de kaynakçanın içerisindeki her şey kuramsal çerçevede geçmesi gerekiyor ya da kuramsal çerçeve içerisinde geçen her şey kaynakçada geçmesi gerekiyor. Bu kaynakçayı da ayrı bir dosya şeklinde yapabilirsiniz ki yani tezinizi en son bittiği zamanda bu kısmın içerisinde de
[20:25]Tezimizin içerisinde kaynakçayla geçen bütün başlıkları, yani soy isimleri ya da kişileri mutlaka tezimizin içerisinde de görebilmemiz için en son kontrol find'la tek tek kontrol etmemiz doğru olandır. Kaynakça genelde 5 ile 8 sayfa arasında sürer. Mümkün olduğu kadar fazla makaleler içerisinde yer alır. Yabancı kaynaklar olursa çok daha iyi olacaktır. Yani kaynakçaya da özel bir önem göstermemiz gerekecek ve kendi bulunduğumuz, kendi bağlı bulunduğumuz enstitüye göre de kaynakçanın oluşturulması gerekecektir. Sonra bir ekler kısmı var ki bu eklerde de bizim almış olduğumuz izinlere ihtiyacımız var. Yani sadece bu izinler sebebiyle tezi bir dönem, iki dönem uzamış olan arkadaşlarım var. Yani siz yapacağınız çalışmalarda milli eğitimdeki bir yere ulaşabilmek istiyorsanız önce üniversitenin ya bir birisinden bir ölçek alacaksanız ölçek için mailleşmeniz 1 3 5 gün sürer. Daha sonrasında bir üniversite etiket kuruldan izin almanız gerekir. 15'le 25 gün sürer. Örneğin benim aldığım izinde 58 gün sürmüştü. Çünkü arada benim vermiş olduğum evrak kaybolmuştu. Daha sonradan Milli Eğitim'de de izin alabilmemiz için enstitü Milli Eğitim'i yazar. Milli Eğitim valiliği yazar. Valilik yeniden Milli Eğitim, Milli Eğitim yeniden üniversite derken bizim için aşağı yukarı gidiş 45 günü sürer. En son da özgeçmişimiz var ki bu özgeçmişte de neleri dahil etmemiz gerektiğini kısaca ortaya koymamız gerekecek. Bu da bir sayfa sürer ve bu da doğru yapılması mutlaka gerekir. Arkadaşlar şu an itibariyle benim söylemek istediğim genel olarak bunlardır. Daha sonraki zamanda bunların her bir başlığını tek tek yazmaya gayret edeceğim. Umarım size bu video faydalı olabilmiştir. Bu sebeple kanala abone olabilirseniz sevinirim. Bildirimlerinizi açın ki en kısa zamanda yeni videoların geldiğinde haberiniz olsun. İyi çalışmalar.
