[0:05]Hoş geldiniz. Eee ben Enes Furkan Onur, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında araştırma görevlisiyim.
[0:13]Kürsümüzün en geç akademisyeniyim. Belki öyle diyebiliriz hocam. Eee bugün eee üniversitemizin, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin eee Tefsir Anabilim Dalı Başkanı olan hocamız Profesör Doktor Mehmet Akif Koç hocamızla birlikte Ateizm, deizm ve İslam'da ahlakın konumu üzerine konuşacağız.
[0:37]Hocam merhaba. Merhaba. Eee hocam eee bugünlerde özellikle toplumda bilhassa gençler arasında ateizm ve deizmin yaygınlaştığı söyleniyor.
[0:50]Bu konuyu hocam değerlendirir misiniz?
[0:53]Evet teşekkür ediyorum Enes'im hoş geldin. Eee bir itirafta bulunarak başlamak istiyorum. Ben çok uzun zamandır şöyle cümleler kurdum. Sen de hatırlarsın.
[1:00]Eee herhangi bir dine inanan insanların dünya görüşü bakımından ateizme karşı fikir üretmeleri deizmle mukayese edildiğinde çok daha kolay. Yani deizm biraz daha fazla inanan insanları zorlayabilir.
[1:30]Şeklinde eee cümlelerime şahit olmuşsundur. Fakat işte insan okumadan, biraz incelemeden varsayımda yargılarda bulunmayacak.
[1:44]Çünkü deizmle ilgili yazılıp çizilenleri okuduktan sonra işin hiç de öyle olmadığını, deizmin ateizm kadar problemler taşıdığını inanan insanlar bakımından onların bakış açıları açısından müşahede etmek durumunda kaldım.
[2:02]İstersen önce ateizm nedir, deizm nedir? Buna dair çok eee derin olmaksızın bugünkü konumuzu anlatabilecek kadar o bağlamda tanımlamalar yaparak ve bunların sorunları neler? Belli başlıklar altında bunları incelemeye çalışabiliriz.
[2:25]Tabii. İnsan zamansız düşünemeyen bir varlık.
[2:31]Zamanla ancak bir şeyi düşünebiliyoruz.
[2:39]Zamansızlığı hayal etme, tahayyül etme imkanımız yok. Ve ister din merkezli bir dünya görüşüne sahip olalım, isterse ateist insanlar açısından bakalım, bir şeyi en başında kabul etmek durumundayız.
[2:55]O da ilk varlık, birinci varlık neydi?
[3:01]Din de bilim de o birinci varlığın öncesini açıklayamıyor.
[3:08]Yani mesela ateizm açısından bakacak olursak şayet en başında bir varlık vardı.
[3:13]Nasıl olursa olsun vardı. İlkel ya da başka bir şey. O zamanla dönüşerek bugünkü hali aldı.
[3:26]Kendiliğinden tesadüflere bağlı olarak bilim bilime dayandığını iddia ederek diyelim. Ateist dünya görüşü böyle iddialarda bulunuyor.
[3:34]Ama o ilk nereden geldi? Buna dair herhangi bir açıklaması yok, onu açıklayamıyor. Tıpkı bizim gibi. İnanan insanlar gibi.
[3:43]Biz de ilk varlıkla başlatıyoruz. Ezeli, ebedi bir varlıkla başlatıyoruz ama onun nereden geldiğine dair açıklama yapamıyoruz.
[3:57]Fakat aradaki fark nedir? Biz o milyarlarca, milyonlarca yıl öncesinden bugüne gelen bu zaman dilimi içerisinde değişimi gözlemleyerek ve gördüğümüz kainatta var olan alemdeki mükemmelliklerden oradaki düzenden hareket ederek o ilk varlığın mükemmel olduğunu, onun ancak bu mükemmelliği tasarlayabilecek kadar mükemmel, yani noksan sıfatlardan münezzeh ve kemal sıfatlarla muttasıl bir ilah olduğunu, yaratan olduğunu düşünüyoruz.
[4:38]Aslında ateizmle teizm arasında yani özellikle semavi dinleri kastediyorum. Din merkezli dünya görüşü arasında temelde şöyle bir fark yok. Yani bilim açısından her şeyi dini dışlayarak izah edebilen bir dünya görüşü var. Bir de din merkezli dünya görüşü var.
[5:02]Hayır böyle değil. Her ikisi de ilk varlığa iman ediyorlar.
[5:08]Ona imanla başlıyor izah. Aslında bilim çok önemli şeyler başardı tabii ki.
[5:15]Yani insanoğlunun gücünü, kudretini ve başardıklarını katiyen küçük görmemek iza eder icap eder.
[5:21]Ama bu ilk varlık her ne ise mesela eee şöyle diyebilirsiniz. İlk patlama. Peki patlayan ne?
[5:32]Onu izah edemiyor. Yani en öncekini izah edemiyor. Onun de facto var olduğuna inanarak başlıyor.
[5:39]Tıpkı bizim gibi. Biz de Cenabı Hakk'ın var olduğunu kabullenerek ona iman ederek onunla başlıyoruz.
[5:51]Böyle bir ortak noktamız var aslında.
[5:58]Yani ne din ne de bilim o ilk varlığın nereden geldiğini izah edemiyor. Peki ilk varlığın ilkel mi her ne ise olduğuna dair inanan camianın izahları neler? Yani neden onun çok mükemmel olduğunu söylüyor?
[6:14]Şundan dolayı söylüyor. Eğer Kur'an açısından bakarsak Cenabı Hak kendi varlığı ve birliği için siz de biliyorsunuz varlık alemindeki, kainattaki, evrendeki her şeye temas ediyor ve oraları düşünmemizi bize tavsiye ediyor.
[6:33]Eğer düşünürseniz beni bulursunuz diyor.
[6:37]Mükemmellikten hareketle onu yaratanın mükemmel olduğunu söylemeye çalışıyor.
[6:44]Bunu konumuz olmadığı için ayrıntılı olarak burada söyleyecek değilim. Yani Rahman Suresi'ni açtığınız zaman veya Kur'an'ın pek çok yerini açtığınız zaman Allah'ın varlığı ve birliğinin dogma olarak dayatılmadığını, aklı kullanan insanın ona varacağını açıklıkla gösteren, söyleyen birçok ayetle karşılaşabilirsiniz.
[7:07]Sadece burada bir numune olsun diye 1942 yılında kaybettiğimiz merhum Elmalılı Hamdi Yazır'ın tefsirinden kıyamet suresinin 4 ayeti ile ilgili olarak yaptığı bazı açıklamaları sizlerle paylaşmak isterim.
[7:26]Bela kadirin en ensüviyye benane en erken muhataplarının anlayışını dikkate aldığımızda bu ayet insanlara diyor ki sizin parmaklarınızı dümdüz yapamaz mıydık?
[7:44]Yani affedersiniz hayvan toynağı gibi. Deve ya da at toynağı gibi dümdüz yapamaz mıydık?
[7:50]Yani onların toynaklarının işlevlerini bir düşünün, bir de bizim parmaklarımızın işlevlerini düşünün.
[7:57]Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır o kadar güzel izah ediyor ki el konusunun bütün dillerde ne tür deyimlere konu edildiğini anlattıktan sonra diyor ki el o kadar mükemmel bir uzuvdur ki mesela bir karanlık odaya elinizde bir sopa olarak girseniz gözünüz hiçbir şey görmese o sopanın ucunu bir taşa dokundurduğunuz dokundurduğunuzda onun taş olduğunu parmaklarınızla hissedersiniz.
[8:31]Bir şeker çuvalına dokundurduğunuzda onun şeker olduğunu, bir fasulye çuvalına dokundurduğunuzda fasulye olduğunu, sert bir şeye dokunduğunuzda onun sert bir madde olduğunu anında hissedersiniz.
[8:47]Tahtayı, taşı, toprağı her şeyi o sopanın ucunu dokundurduğunuzda bu parmaklarınızla hissedersiniz.
[8:54]Dolayısıyla Cenabı Hakk'ın varlığı için şu parmaklardan öteye gitmeye gerek yok demeye getiriyor.
[9:02]Peki Cenabı Hak bunu biraz önce bahsettiğim varlıkların toynakları gibi yapamaz mıydı? Yapabilirdi. Yeryüzünün en güçlü, bedenen fiziken en güçlü varlıkları bizler değiliz.
[9:14]Ama bakın Cenabı Hak insanı ne türlü nimetlerle donatmış? Yine bunun gibi şimdi aklıma geldi. Enzelna ve enzelnal hadide fihi be esun şedid.
[9:27]Yani demir gibi sert bir cismi sizin kullanmanıza amade kıldık.
[9:34]Veya yine ve enzelna ile ve enzelna libasen yuvari sev etik kum ve rişhe. Yani diğer varlıkları değil sadece sizi elbise giyebilir biçimde yarattık ve elbiseyi size musahhar kıldık.
[9:51]Şimdi bütün bunlardan hareket eden inanan insan kendisini eee aklını kullanmış, aklının gerektirdiği şekilde eee bu kainattaki düzenden hareketle bir yaratana ulaşmış hisseder ve itminana kavuşur.
[10:10]Bu eee ateizm konusunda deizme geçmeden önce eee ben meraklı olduğum için bu bu konulardaki tartışmalara eee internet ortamında YouTube'da Richard Dawkins'le John Lennox'un tartışmalarından bir iki tane dikkat çekici güldürecebilir eee anekdot paylaşmak istiyorum.
[10:35]Richard Dawkins bugün yaşayan ateizmin en büyük fikir babalarından. Dünyaca meşhur çok ünlü bir biyologtur. Oxford Üniversitesi'nde profesör.
[10:46]Yine aynı üniversitede yine dünyaca meşhur bir matematikçi, profesör eee John Lennox. İkisi arasında YouTube'da bu ateizm ve Hristiyanlık, Allah'ın varlığı ve birliği konusunda ilginç tartışmalar var.
[11:04]Birinde eee Richard Dawkins eee kainatı izah etmeye çalışırken evrim teorisi ve en başta bir şey vardı ve o dönüşerek bugünkü hali aldı.
[11:21]Evrim üzerinden ama önemli olan evrim üzerinden olması değil. Bir yaratanı dışlayarak izah etmesi. Bizim problemimiz orada.
[11:30]Bir yaratanı dışlayarak izah ederken yani 15 dakika anlatıyor. İşte tesadüflerle, tesadüflerle, sayısız tesadüflerle bugüne geldik.
[11:43]John Lennox dedi ki bir dakika Sayın Dawkins dedi. Biliyor musunuz? Varsayalım ki ikna olduk.
[11:52]Yani siz evrimle bir yaratan olmaksızın bugünkü hale gelebildiğimizi, evrenin bugünkü hali aldığını diyelim ki izah edebildiniz ve açıklayabildiniz.
[12:06]Biliyor musunuz? Bütün bu açıklamalarınız yani milyon kere milyon tesadüfün makul kabul etsek bile açıklaması sadece evrenin en küçük zaman dilimini mesela bir saniyesini izah ediyor.
[12:23]O saniyeden sonra en başından tekrar o milyon kere milyon tesadüfün tesadüfen tekrarlanması gerekiyor.
[12:32]Ben matematikçiyim bu kadar tesadüfe inanamam kusura bakma kardeşim dedi.
[12:40]Oldukça da latifeli bir şey söylemek istedi.
[12:43]Yine başka bir eee YouTube videosunda bu da çok ilginçti.
[12:51]Eee tam eee Richard Dawkins kendini anlatmaya çalışırken şöyle cümleler kuruyor. Benim imana hiç ihtiyacım yok diyor.
[13:00]Yani ben somut bir biçimde dokunduğum, gördüğüm, kokladığım şeylerle bu dünyadaki serüvenimi devam ettiriyorum.
[13:09]Tamamlamaya çalışıyorum. Benim imana görmediğimi inanmaya, ona güvenmeye hiç ihtiyacım yok derken John Lennox bir dakika Sayın Dawkins dedi. Buyurun ve birden ilginç bir soru sordu.
[13:26]Eşinizin size sadakatinden emin misiniz dedi.
[13:31]Tabii ben de ilkten anlamadım. Salon bir anda buz kesti. Birkaç saniye sonra herkes gülmeye başladı.
[13:39]Yani John Lennox diyor ki hayatınızın en önemli meselesinde bile iman etmek ve güvenmek zorundasınız.
[13:47]40 senelik eşinizin her saniye yanında değilsiniz, güvenmek zorundasınız. İman etmek zorundasınız.
[13:54]Eee bu anekdotu da sizle paylaşmak eee istedim.
[13:58]Ateizmin bir tesadüf sorunu var.
[14:02]Tesadüfü izah etmek zorunda.
[14:05]Eğer basite indirgecek olursak, tesadüf sorunu.
[14:09]Peki deizmin ne sorunu var? Deizmin kötülük sorunu var.
[14:16]Deizmle ilgili literatürü karıştırdığınızda şöyle bir sonuçla karşı karşıya kalıyorsunuz. Deizm
[14:25]din, nübüvvet ve vahiy kabul etmeksizin evreni bir yaratanın yarattığına inanmaya deniyor.
[14:37]Yani kurumsal din kabul etmiyorlar. Bunların hepsinin insan ürünü olduğunu düşünüyorlar.
[14:44]Ve ateizm gibi yaratanı inkar etmiyorlar. Sadece yaratan bu dünyayı yaratmıştır.
[14:54]Tamam. Baktığınız zaman deistlerin %90'ı eğer literatürü dikkate alacak olursak ahirete inanmıyor.
[15:02]%10 gibi bir kısım ahiretin de yani sorgu sualin de olabileceğine ihtimal veriyor.
[15:10]Şimdi bakın Enes'ciğim.
[15:14]Varsayalım ki ahirete inanmayan deizm açısından kötü kötülük sorunu eee ortada duruyor ve bunu nasıl halledeceğiz?
[15:27]Mesela şimdi varsayalım dedikten sonra her şey konuşulabilir.
[15:32]Diyelim ki ben yeryüzünde 10 milyon tane insanı yok etmişim. Yani çoluk demeden çocuk demeden yeşil hiç acımadan yok etmişim.
[15:44]Yani en büyük kötülüğü yapmışım.
[15:47]Ben bütün bunları yaparken varsayalım ki siz tanrı konumundasınız.
[15:53]Beni seyrediyorsunuz.
[15:56]Düşünebiliyor musunuz? Beni engelleyecek gücünüz var.
[16:00]Engellemiyorsunuz. Ahiret de yok.
[16:04]Yaptığım da kalacak, yaptığım da kalacağım. Yani beni sadece seyrediyorsunuz.
[16:10]Nasıl tahammül ediyorsunuz?
[16:13]Böyle bir tanrı acaba tanrılık vasfını taşımayı hak ediyor mu?
[16:19]Kötülüklere müsamaha ile bakıyor. Hesap kitap da yok.
[16:25]Böyle bir kötülük sorunu var deizmin.
[16:28]Varsayalım ki ahirette sualin olduğuna inanan bir deist açısından eee deizm mantıklı.
[16:39]O zaman şöyle bir durum var bakın. Yine ben yeryüzünde 10 milyon insanı yok ediyorum.
[16:44]Ahirete irtihal ediyorum. Siz tanrılık konumunda bana diyorsunuz ki neden yaptım bütün bunları?
[16:52]Ben diyorum ki ben doğrusunu nereden bileyim? Ben savaşıyordum.
[16:56]Savaş yok etmek demek.
[16:59]O beni yok edecekti, ben onu yok ettim. Siz bana kural öğretmediniz ki. Yani bana öğretmediğiniz bir şeyden mi beni sınava tabi tutuyorsunuz?
[17:10]Bakın hangi açıdan bakarsanız bakın en başta programa başlarkenki cümlelerime tekrar dönecek olursam şayet
[17:21]eee deizmin ateizmden daha büyük bir çıkmazı olduğu ortaya çıkıyor.
[17:27]Yani ateizmin tesadüf sorunu varsa deizmin de kati surette bir kötülük sorunu var.
[17:35]Bunu izah edemiyor.
[17:38]Peki her ikinin, her ikisinin bir de merhamet sorunu var.
[17:44]Bakın. Mesela eee Osmanlı'nın son döneminden veya günümüzde eee ateist eee insanların kendi ideolojilerini, düşünce dünyalarını izah etmek için yazıp çizdiği şeyler var.
[17:58]Veya karşılıklı konuştuğunuz zaman en büyük iddialardan bir tanesi şu Enes'ciğim.
[18:05]Diyorlar ki tanrı olsaydı bu kötülükler olmazdı.
[18:10]Yani açlıktan insanlar ölmezdi. Milyonlarca kötü şey cereyan etmezdi.
[18:17]Tanrı olsaydı bunlar olmazdı. Yani merhamet duygusu bir yaratanın inkarına götürüyor.
[18:25]Ama şimdi ben soruyorum. Siz bu kadar merhametliyseniz nasıl çıldırmıyorsunuz?
[18:32]Çünkü bu kötülükler olup bitiyor, devam ediyor, yenisi geliyor. Ahiret de yok.
[18:39]Siz bu kadar merhametliyseniz nasıl tahammül ediyorsunuz söyler misiniz bana?
[18:44]Her ikisinin bir merhamet sorunu var.
[18:48]Yani evet başlangıçta ateizmin tesadüf sorunu var, deizmin kötülük sorunu var ama her ikisinin birlikte bir de merhamet sorunu var.
[18:58]Merhamet Cenabı Hakk'ın varlığını ve ahireti zorunlu kılıyor.
[19:04]Merhametliyseniz ahirete inanmak zorunda kalıyorsunuz. Aksi takdirde dengenizi korumanız zor olmalı.
[19:11]Ben bunu hiç anlayamıyorum, hakikaten anlayamıyorum.
[19:19]Peki bugün söylediğin gibi liselerde gençlerimiz veya günlük hayatta insanlar arasında dolaşırken karşılaştığımız bu deizm ve ateizmin popüler hale gelmesinin ana sebepleri neler olabilir?
[19:34]Buna dair düşündüğünüz zaman şunu kabul ediyorum. Eee inanan insanların kendilerini din merkezli dünya görüşüne yakın hisseden insanların ahlak sorunları insanları bir yere kadar dinden uzaklaştırabiliyor.
[19:58]Yani dindar geçinen insanların dini istismarı insanları deizm ve ateizme doğru sevk edebilir deniyor.
[20:09]Ama burada şunu unutmuyor muyuz acaba? Dindar insanların dini istismarı sorunsa dindar din karşıtı çevrelerin dindar insanların dini istismar etmelerini istismar etmeleri bir sorun değil midir?
[20:25]Çünkü sizin diğerlerinden önce kendinize yönelik varoluşsal sorular sormanız icap ediyor. Yani ben kimim? Nereden geldim? Nereye gidiyorum?
[20:37]Buna dair ikna olmanız gerekiyor. İnsan olmanın gereği diğer varlıklardan farklı olarak.
[20:43]Bunu perdeleyen bir söylem. Yani din asılsızdır. Neden? Çünkü dindarlar ahlaksızdır. Peki sizin özünüze yönelik varoluşsal sorularınızı ne yapacağız?
[20:56]Siz onları sormaktan nasıl içtinap edeceksiniz?
[21:00]Evet. Bunu senin de söylediğin gibi ahlak sorunuyla eee inşallah işlemeye çalışacağız.
[21:10]Ancak bu kati surette bugün eğer ateizm ve deizm konusunda bir ivme varsa insanlar arasında onu bilmiyorum istatistik olarak.
[21:22]Gerçekten bilmiyorum. Gerçekten öyle bir yükseliş var mı?
[21:27]Ama hiç kimse şunu söylememeli. Dindar insanlar, gördüğüm dindar insanlar ahlaksızlık yaptılar.
[21:35]Öyleyse Allah yoktur. Peki kainatı nasıl izah ediyorsunuz? Kendinizi nasıl izah ediyorsunuz?
[21:41]Peki bu mükemmelliği nasıl izah ediyorsunuz? Sadece elle ilgili verdiğim örnekler ne olacak?
[21:48]Veya tefsirlerde sık sık aklıma gelen beyit. Ve külli şeyin lehu ayetün tedüllü ale ennehü vahidün olacak.
[21:57]Her bir şeyde ona dair bir işaret var. Onun birliğine delalet ediyor.
[22:00]Sizin kendinize ilişkin başkalarından önce, yani dindar insanların ahlak sorununu incelemek başka bir şey.
[22:11]Oradan hareketle en önemli hakikati perdelemek, gizlemek, inkar etmek daha başka bir şey.
[22:19]Bu konuda kendimize gelmemiz icap eder.
[22:22]Belki internet eee burada olumlu ya da olumsuz rol oynuyor.
[22:28]Eskiye nispetle herkes her şeyden haberdar oluyor ve maalesef bu ahlaki sorunlar insanlar üzerinde çok olumsuz tesirler yapıyorlar.
[22:40]Peki bütün bunlardan sonra ben acaba dinin her soruya cevap verebileceğini söyleyebilir miyim?
[22:53]Hayır. En başında söylediğim gibi varoluşa ilişkin ilk varlığın nereden geldiği konusunda ateizm de din merkezli dünya görüşü de somut dört başı mamur açıklama yapamıyor.
[23:11]Belki bunu şöyle düşünebilirsiniz. İnsanın algı alanını aşan bir konu bu.
[23:19]Yani o konuya ilişkin biz bir şey söyleyemiyoruz. Bir diğeri belki şu anda bizi izleyenler eee kendi kendilerine de böyle bir soru sormuşlardır.
[23:31]Kainatı Allah, bu dünyayı Allah neden bir sınav dünyası olarak yarattı?
[23:37]Neden böyle bir düzenlemeye gitti derse o zaman ne cevap vereceğiz?
[23:45]Buna verebileceğimiz cevap sınırlı, kısıtlı bir cevaptır ve din felsefesi açısından baktığımızda şöyle şeyler söyleyebiliriz.
[23:54]Bir fiilin nihai hedefini sadece o fiilin failinin zatı bilebiliyor %100.
[24:04]Yani siz bir şeyi, birinin hedefini, amacını hissedebilmeniz için onun gibi olmanız gerekiyor.
[24:13]İnsanın tanrı gibi olma, herhangi bir ilahlık özelliği taşıma vasfı olamayacağı için Cenabı Hakk'ın bu dünyayı neden sınav dünyası yarattı konusunda sadece fikir yürütebiliyoruz ve bunu %100 hissedemiyoruz.
[24:32]Yani amiyane tabirle söyleyecek olursak Cenabı Hak bu dünyayı neden sınav dünyası olarak yarattı?
[24:40]Varsayım olarak ve amiyane söylüyorum. Bilmem hiç tanrı olmadım.
[24:46]Dolayısıyla bilmiyorum beni aşan bir soru. Burada sadece yapabileceğimiz şey nedir? O mükemmel varlığın beyanına atıfta bulunarak izah ediyoruz.
[25:00]Yani o nedir? Cenabı Hak bu dünyayı ne için yarattığını söylüyorsa ve ma hktul cinne ve inse illa yabudun.
[25:08]Evren değil ama bizi ne için yarattığını söylüyorsa ona tabi olmak ve ona boyun eğmek, onunla yetinmekten başka bir çaremiz kalmıyor.
[25:20]Senin sorunla ilgili epeyce uzattım galiba.
[25:23]Ama buralara kadar geldi.
[25:26]Bilhassa hocam eee şöyle bir durum var. Peki eee inananların hocam ahlak problemiyle ilgili bizlere ne söyleyebilirsiniz?
[25:31]Yani tamam hani eee Tanrı'nın var olduğunu ahiret vurgusu var. Her türlü eee insanın kendisine dünyada çeki düzen vermesi için gerekli olan belki bütün eee teolojik eee gerekçeleri haiz. eee Ama biz dindarlara baktığımızda bir ahiret eee bilinci ve sorumluluğuyla en başta ahlak eee ideal olarak düşündüğümüz o ahlaki güzelliği göremeyebiliyoruz her zaman.
[26:07]Peki bu konuda biz ne diyeceğiz hocam?
[26:12]Enes'ciğim sen çok zor sorular soruyorsun.
[26:17]Eee korktuğum soruyu şimdi sordun sen bana. Son dönemde biliyorsun ben eee bir iki senedir bu ahlak konusunda biraz da eee tepki çeken cümlelerle bir şeyler söylemeye çalıştım.
[26:34]Eee dediğin doğrudur. eee Bir Batılı açısından şöyle bir durum var bakın. Mesela İngiltere'de, Fransa'da ya da Almanya'da Müslümanlarla karşılaşan herhangi bir Batılı'yı düşünün.
[26:54]Onlar gözlemliyorlar ve mesela günde 5 vakit namaz kılan bir insanla karşılaşıyorlar ömrü boyunca.
[27:03]Bir Batılı için bu ne kadar zor bir şey biliyor musun? Günde 5 defa o kadar kendisine adamış ki öyle hissediyor inandığı şeye.
[27:13]Kılı kırk yarıyor. Yani 5 namaz günde 5 kere.
[27:20]Mesela senede bir ay oruç tutuyor. Su bile mi içmiyorsunuz diyor.
[27:25]Mesela Batılılar aklı almıyor yani su bile içmeden nasıl düşünebiliyor musunuz bir ay.
[27:32]Şimdi bütün bunlar Batılı'nın zihninde şunu çağrıştırıyor. Bu insan kendisini dinine olduğu gibi adamış.
[27:44]Peki bir Batılı ya da Müslüman olmayan birisi bu derece zor işleri becerebilen, altından kalkabilen bu işlerin inanan bir Müslüman'ın küçücük bir meselede yalan söylemesini, insanları kandırmasını, dolandırmasını izah ederken zorlanıyor.
[28:05]Yani bütün bu zorlukları başarabilmiş, kendisini bu derece dinine adamış birisi eğer küçücük bir meselede dünyevi 3 kuruş konusunda bu kadar gayri ahlaki davranabiliyorsa buradan çıkaracağı sonuç açık.
[28:24]Demek ki bunun kendisini adadığı din bu ahlaksızlığa izin veriyor.
[28:30]Onu müsamaha ile karşılıyor diye düşünüyor.
[28:34]Bizim burada ciddi bir dönüşüme ihtiyacımız var.
[28:38]Sen her ne kadar eee programa başlarken bugün deizm, ateizm ve bu inanan camiadaki ahlak sorununu eee işleyeceğiz desen de epeyce vakit oldu ve bu ahlak sorunu bence müstakil bir programa ihtiyaç duyuyor.
[28:56]Ben sadece bizi dinleyenler açısından eee onları da bir sonraki eee programa teşvik babından bir iki cümle söyleyerek eee ne demek istediğimi ve ne kadar ciddi bir konuyla ilgilenmekte olduğumuzu vurgulamak durumundayım.
[29:20]Bakın ortalama bir Müslüman'ın bakışı şudur bugün ortalama.
[29:25]Yani entelektüel seviyesi ne olursa olsun eee ister köyde yaşayan ortalama bir vatandaş, ister üniversite ne aklınıza ne gelirse gelsin. Şöyle.
[29:36]Ben hakikate inandım.
[29:40]Yani son din olan Muhammed Aleyhissalatu vesselam'ın dinine inandım. Hak dine inandım.
[29:48]Bir kere yerim garanti. Garanti olan değil. Amenna. Son din ve hak din. Amenna. Peki sonra şimdi devam ediyoruz.
[29:57]Peki benim ahlaki zaatlarım var. Nedir onlar? Ben yalan konuşabiliyorum.
[30:04]Veya kendi çıkarıma çok düşkünüm. Başkalarını ekonomik olarak zarara uğratarak, haksızlık yaparak çıkar sağlıyor. Gibi.
[30:14]Bunların kötü olduğunu biliyorum. Enes'ciğim dikkat et. Fakat şimdi ilerliyoruz kademe kademe bakın.
[30:21]İnşallah benim imanım hayatım boyunca beni doğru yola iletir.
[30:28]Böyle düşünüyor. Peki ya iletmezse? Ya ben böyle vefat edersem. Şimdi en kötüleri düşünerek ilerliyorum bakın.
[30:36]Sorunun ne de olduğunu şimdi arz etmeye çalışacağım.
[30:40]Böyle ölürsem ben ahlaksız bir Müslüman olarak ölürsem. Peki öbür tarafta yine en kötüleri düşünüyorum.
[30:48]Bakın Cenabı Hak inşallah beni affeder. Peki affetmezse? Hiç düşünmek istemiyorum.
[30:57]Affetmezse o zaman bakın ortalama bir Müslüman'ın zihnindeki şu: Ahlaksız bir Müslüman olarak ölürsem ve Cenabı Hak beni affetmezse, yine amiyane tabirle söylüyorum. Arslanlar gibi cezamı çekerim.
[31:12]Cennetteki yerim hazır. İşte sakatlık burada.
[31:17]Bunu değiştirmediğiniz sürece biz ahlak konusunda yeryüzündeki bugün yaşayan Müslümanların belki de en genel anlamda dindarların ahlak sorunuyla ilgili problemi görmelerini sağlayamayacağız.
[31:33]Bunun için teklifimi söyleyerek bu programı sonlandırmak istiyorum. Teklifim şudur. Sistematik ahlaksızlık içeren bir yaşam planlamasını günah kapsamından çıkarmamız gerektiğini düşünüyorum.
[31:49]Günah ve tövbe ilişkisinin sistematik olarak bir insanın ömrü boyunca yaşarken kendisi için ahlaksız bir davranış modelini öngörmesi, onu planlaması
[32:05]eee dışına çıkarılmalı gerekir çıkarılması gerekir diye düşünüyorum.
[32:11]Diyeyim ve sana ve eee izleyicilerimize teşekkür edeyim.
[32:17]Biz teşekkür ederiz hocam. O zaman bize bir program daha eee borçlusunuz öyle mi diyelim hocam.
[32:23]Ahlak konusu için evet bir program yapmamız gerekiyor galiba.
[32:28]Çok teşekkür ederiz hocam. eee bu dediklerinizi yaratmış olduğunuz farkındalıktan dolayı da bilhassa teşekkür ederiz.
[32:34]Sağ olasınız. Eee artık ikinci bir programa sözünü aldık diyelim. İkinci programda görüşmek üzere.
