Thumbnail for Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақ КСР мәдениеті. 8-сынып Қазақстан тарихы #тарихслайд by Қазақстан тарихы

Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақ КСР мәдениеті. 8-сынып Қазақстан тарихы #тарихслайд

Қазақстан тарихы

4m 12s349 words~2 min read
Auto-Generated

[0:00]Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Қазақ КСР мәдениеті Ұлы Отан соғысы жылдарында Қазақстанның мәдениет, өнер және ғылым өкілдері майдандағы жауынгерлерге рухани қолдау көрсетіп, жеңіске жетелейтін етті. Бұл кезеңде әдебиет, өнер және ғылым саласындағы шығармашылық енбектер тарихи маңызды із қалдырды. Ә.Тәжібаев, Қ.Аманжолов, Ә.Сәрсенбаев сияқты ақындар мен жазушылардың шығармалары Отанды қорғауға және патриотизмге арналып жазылды. Соғыстың алғашқы күндерінен бастап 90-ға жуық ақын мен жазушы майданға аттанды. Олардың ішінде А.Жұмағалиев пен Б.Бұлқышев сияқты ерлікпен қаза тапқандар да болды. Майданға жане тылда жауынгерлердің рухын көтергендер қатарында Ғ.Мүсірепов, С.Мұқанов, М.Әуезов, Т.Жароков секілді алыптар болды. Әдебиетке жауынгерлік рух, шығармашылық серпін берген Ж.Молдағалиев, Ә.Нұрпейісов, С.Мәуленов, Б.Момышұлы сияқты дарысты жастар да болды. Қазақстанның әртістері мен әншілері майданға барып, сарбаздарға арнап концерттер қойды. Алматыда жұмыс істеген киностудиялар соғыс тақырыбында "Екі жауынгер", "Майдан", "Ол Отанын қорғайды", "Күт мені" сияқты фильмдер түсіріп, олар халықты үміттендіріп, патриоттыққа тәрбиеледі. Украина, Белоруссия, Ленинград және Мәскеуден келген суретшілер Қазақстанда бейнелеу өнерін дамытты. Соғыс кезінде де ғылым мен білім тоқтамады. Жаңа жоғары оқу орындары ашылды. 1943 жылы Шет тілдері педагогикалық институты, Шымкент құрылыс материалдары технологиялық институты, 1944 жылы Алматыда консерватория және қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институты ашылды. Алматы кеңес одағындағы мәдени және экономикалық орталықтардың бірі болды. Соғыс жылдарында Қарама-қарсы Қазақстанда музыка мен театр дамуын жалғастырды. Халықтың рухын көтеруде, патриоттық сезімін оятуда зор үлес қосты. Композиторлар 300-ден астам музыкалық туындыны жазды. Бұған опералар, балеттер және әскери-патриоттық әндер енеді. Соғыстан кейінгі қазақ әдебиеті кеңестік идеологияның ықпалымен дамыды. Әдеби жанрлар көбейсе де, тақырып таңдауда идеологиялық шектеулер болды. Әдебиет социалистік құрылыс, халықтар достығы мен жаңа қоғамның жарқын бейнесін көрсетуі тиіс еді. Танымал ақын-жазушылар: М.Әуезов, С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, Ә.Сәрсенбаев, Ғ.Мұстафин, Д.Әбілев және т.б.

[3:04]Жамбыл Жабаевтың поэзиясы соғыс кезінде ерекше орын алды. Оның "Ленинградтық өренім" өлеңі жауынгерлерге рух берді. Батырлар туралы дастандарында "Өтеген батыр", "Сұраншы батыр" сияқты халық ұлдарының бейнесі көркем сомдалды. Жамбыл шығармалары дүниежүзінің 40-тан астам тіліне аударылған.

[3:32]Орыс тілді Қазақстандық жазушылар да соғыс тақырыбын жырлады. Д.Ф. Снегин "Жарқын", "Алыстағы биікте", "Алыстағы" сияқты. И.П. Шухов "Отан", "Майдандағы армия" романдары арқылы патриотизм мен халықтар достығын суреттеді. Ұлы Отан соғысына және соғысқа дейінгі кезеңде қазақ киносы қалыптасу мен даму жолына түсті. 1934 жылы Алматы кинохроника студиясы құрылды. 1938 жылы алғашқы көркем фильм "Амангелді" түсірілді.

Need another transcript?

Paste any YouTube URL to get a clean transcript in seconds.

Get a Transcript