[0:00]Dzień dobry. Temat dzisiejszy to od wojny Krymskiej do zjednoczenia Włoch, czyli troszeczkę czasu poświęci na tej lekcji. Oglądamy.
[0:19]Zaczniemy sobie od wojny krymskiej, która trwała od roku 1853 do roku 1856. Podzielimy sobie ją na trzy etapy, na przyczyny, na przebieg i na skutki. Zaczniemy od przyczyn. Tak naprawdę wszystkie przyczyny tej wojny leżą w sumie to po stronie Rosji, a przynajmniej większość z tych przyczyn. Dlaczego? Dlatego, że Rosja chciała mieć coś takiego jak dostęp do dwóch ważnych cieśnin, czyli do cieśniny Bosforu oraz do Dardaneli. To będzie pierwsza przyczyna. Drugą będzie to, że Rosja tak naprawdę chciała zlikwidować państwo osmańskie i uzyskać albo odzyskać swoje wpływy na Bałkanach, bo to był ich jakby teren zainteresowania. Po trzecie, Rosja propagowała ideę panslawizmu, czyli takiego zjednoczenia Słowen pod przewodnictwem kogo? Rosji. No przecież chyba logicznie, nie będzie to żadne inne państwo. I po czwarte, Rosja chciała mieć wyłączną kontrolę nad miejscami świętymi w Palestynie. To dawałoby im przewagę, powiedzmy, że w konflikcie religijnym z chrześcijanami. I być może na przyszłość miałoby to mieć jakiś wpływ na ewentualne kolejne wojny. Ale ta wojna Krymska niestety troszeczkę zweryfikuje, albo stety zweryfikuje zachcianki Rosji i troszeczkę obnaży ich słabość. Ale po kolei, idziemy do przebiegu. Jeżeli chodzi o początek tej wojny, to tak naprawdę Rosja na początku uzyskiwała dosyć dużą przewagę i szło wszystko po ich myśli. Ale później po stronie Turcji opowiedziała się i Wielka Brytania i Francja, które no powiedzmy, że chciały w jakiś sposób tą równowagę na kontynencie zachować i nie dając właściwie możliwości wzmocnić się Rosji, jeżeli chodzi o sprawy militarne w Europie. Następnie Austria, która w sumie powinna tej Rosji pomóc, przecież Rosjanie im pomogli wcześniej, przypominam o wiośnie ludów, o powstaniu węgierskim. Przecież to siły rosyjskie spacyfikowały tych Węgrów, a teraz Austria tak naprawdę siedziała na początku cicho, a ostatecznie nawet przybrała wrogą postawę wobec Rosji. Co myślę, że dla Rosjan było też dosyć dużym ciosem. W wojnie Krymskiej takim przełomowym właściwie wydarzeniem było zdobycie Sewastopola. To co widzimy zresztą tutaj. Był rok 1855 i Rosja tracąc Sewastopol, no straciła właściwie szansę na zwycięstwo. Jeszcze drugim ciosem w Rosjan było to, że w tym samym roku umiera car Mikołaj I, a to musiało przyspieszyć po prostu podpisanie pokoju, ponieważ nowym carem będzie Aleksander II, który tego konfliktu kontynuować po prostu nie będzie chciał. Jak już powiedziałem o pokoju, to podpisano go w Paryżu w roku 1856. Paryż zazwyczaj jest miejscem neutralnym, zauważcie, że tych pokojów paryskich to w historii troszeczkę jednak było. I na koniec idziemy oczywiście do skutków. Skutki są następujące: Pozycja Wielkiej Brytanii i Francji uległa wzmocnieniu, oczywiście kosztem pozycji rosyjskiej, która po prostu osłabła i uwidoczniło się zacofanie tak naprawdę nie tylko militarne, ale i techniczne owej Rosji. Następnie wojna no siłą rzeczy musiała zachwiać Świętym Przymierzem, skoro Austriacy Rosji nie pomogli, a Rosja walczyła w ogóle brała udział w wojnie, wypowiedziała tą wojnę, więc jakieś tu Święte Przymierze. Prusy też im nie pomogły tak na marginesie. No i w Rosji po oczywiście tych wydarzeniach z wojny Krymskiej nastała tak zwana odwilż posewastopolska, czyli czas reform i liberalizacji prawa. I to też odbije się oczywiście na Polakach, żeby była jasność, my to będziemy później wykorzystywali i przekujemy to w powstanie Styczniowe. Będziemy żądali coraz więcej i więcej, i więcej. Także to będzie takim elementem charakterystycznym dla Polaków. Idziemy w takim razie do zjednoczenia państwa włoskiego. Kiedy mówiliśmy sobie o wiośnie ludów, kiedy mówiliśmy o tym, co działo się na ziemiach włoskich, podałem taką nazwę jak Risorgimento, czyli idea odrodzenia narodowego, oczywiście tego włoskiego i stała się ona wtedy również ruchem narodowym, który będzie miał bardzo duże znaczenie właśnie w tym okresie zjednoczeniowym w państwie włoskim. Jaka tamten czas Włosi byli bardzo mocno podzieleni, mieli tam bardzo dużo różnych organizmów państwowych, silniejszych, słabszych, ale takim, który wysuwał się naprzód i który był w sumie to chyba najmocniejszy, będzie Królestwo Sardynii, zwane inaczej Piemontem. Ona będzie miało samą Sardynię i tereny Turynki i tak dalej. To będzie wiązało się przede wszystkim z ich takim planem na zjednoczenie państwa włoskiego, oczywiście pod batutą tamtejszego króla, czyli Wiktora Emanuela II. Jednak to nie on będzie wychodził z inicjatywą zjednoczeniową, a jego premier i zarazem Minister Spraw Zagranicznych przez pewien czas oczywiście Camilio Cavour, czyli pan tutaj na wizerunku. Oczywiście to, że oni są dosyć silni, jeżeli chodzi powiedzmy o nie wiem armię czy też o teren, to mają też konkurencję w ziemiach włoskich w postaci tego, co posiadają Austriacy, czyli samej Austrii, ale też jest tam królestwo Obojga Sycylii, które wcale nie jest o wiele mniejsze od Piemontu, więc trzeba było w jakiś sposób dobrze to rozegrać i szukano sojuszników. Tym sojusznikiem właściwie to naturalnym, będą Francuzi, a dokładniej to Napoleon III Bonaparte, czyli ten, który kiedyś dokonał zamachu na własny urząd i stał się cesarzem. W tym momencie Napoleon III będzie, no dosyć ważnym graczem ze względu na to, że będzie widział, no w Austrii, no dosyć ważnego przeciwnika, który w przyszłości być może pomoże samej Francji odzyskać część, powiedzmy, francuskich na pograniczu z Austrią, ale to będzie melodia przyszłości, która w sumie to nigdy nie przyszła, bo co się będzie działo z Napoleonem III, będę mówił przy okazji zjednoczenia Niemiec. Pomoc jak najbardziej Napoleon III udzieli, ale pamiętajmy, że nie za darmo. Królestwo Piemontu, Sardynii, Piemontu, będzie dawało w zamian za to Francji Sabaudię, co będzie, no dosyć ważne dla samego Napoleona. Więc układ jest, powiedzmy, że dwustronny i należy przez niego przechodzić. Mamy ten ruch narodowy, który będzie miał tutaj dosyć ważne znaczenie na tak naprawdę to Południu ziem włoskich. Tutaj będziemy mieli zupełnie inny plan, realizowany przez Giuseppe Garibaldiego. On będzie chciał stworzyć nie królestwo, ale republikę. Tylko tyle, że po kontaktach z Cavourem, jego, powiedzmy, że plany się jednak troszeczkę zmieniły i uznał, że monarchia z silnym królem będzie rzeczywiście poważniejszym tworem, ponieważ Republika wprowadzona na ziemiach włoskich, tak mocno podzielonych politycznie mogłaby się nie sprawdzić. To jest oficjalna wersja, a być może coś innego zaważyło na decyzji samego Garibaldiego. Zresztą Giuseppe możemy kojarzyć z pizzą i będzie pan pizza i Giuseppe Garibaldi. Pamiętamy. Idziemy sobie w takim razie do akcji zjednoczeniowej. Austriacy widząc wzmocnienie Piemontu, postanowili, że będą musieli w jakiś sposób no zareagować. W związku z tym zaatakowali oni tereny Piemontu i dochodzi do wojny. Oczywiście Piemont otrzymuje pomoc od Francji, co Francuzi rozklepią Austrię w dwóch ważnych bitwach. Pierwsza to będzie bitwa pod Magenta, a druga będzie to bitwa pod Solferino. Mamy rok 1859 i te dwie bitwy są właściwie to w jednym okresie czasu. Francja pokonując tą Austrię odzyskała Lombardię, którą przekazała Piemontowi i Królestwo Sardynii właśnie się powiększyło. Idziemy dalej, a właściwie to zostaniemy jeszcze w jednym malutkim miejscu, bo będzie to bitwa pod Solferino. Tutaj bardzo ważną postacią był Szwajcar Henri Dunant, który pomagał rannym po jednej i po drugiej stronie. Zresztą flaga Szwajcarska wygląda tak i on pod tą flagą biegał po polu bitwy. Pamiętajcie, że Szwajcaria od 1815 roku ma być zupełnie neutralna i tak jest zresztą do dzisiaj, więc Henri Dunant siał taki dosyć duży postrach. No co się dzieje? Szwajcaria nagle się obudziła, będzie walczyć, więc nie wiedział o co chodzi. Więc później po pewnym czasie Henri Dunant postanowił odwrócić te kolory i zrobił z tego czerwony krzyż na białym tle. W ten sposób mamy międzynarodową organizację Czerwonego Krzyża. Z jego inicjatywy właśnie to powstało. Idziemy sobie dalej. Akcja zjednoczeniowa wcale nie miała się ku końcowi. Rok 1860 to tak naprawdę kolejne rewolucje na ziemiach włoskich, obalanie kolejnych monarchii, tak będzie w Parmie, tak będzie w Modenie, tak będzie też i na Toskanii. Także to wszystko będzie skupiało się wokół tamtejszych władców. Jednak tak naprawdę największa rewolucja miała wybuchnąć w Królestwie Obojga Sycylii, ponieważ było to dosyć duże państwo i ja o tym już wcześniej mówiłem, że stanowiło dosyć dużą konkurencję dla samego Piemontu. Z pomocą oczywiście dla bojowników w Królestwie Obojga Sycylii przyszedł Garibaldi ze swoją odsieczą. To będzie tak zwana wyprawa tysiąca czerwonych koszul. Rok 1860. Oczywiście kolory wzięły się od koszul, które mieli ci bojownicy na sobie. Jak się okazuje, po zajęciu Neapolu, Królestwo Obojga Sycylii praktycznie przestało istnieć i opowiedziało się za przyłączeniem do Piemontu. W tym momencie w roku 1861 powstaje tak naprawdę Królestwo Włoch. Na czele król Wiktor Emanuel II. Stolicą został Turyn, ale poza Królestwem zostają jeszcze dwa dosyć ważne obszary. To będzie Wenecja i to będzie Rzym, czyli dokładnie to państwo kościelne. Jednak żeby to wszystko przyłączyć, no potrzeba było troszeczkę czasu, a dokładniej to 5 lat. Królestwo Włoch się dosyć mocno wzmacniało. Jak się okazuje, kiedy dojdzie do wojny Prusko-Austriackiej, Włosi opowiedzą się po stronie Pruskiej, oczywiście nie dlatego, że lubią Prusów i tak dalej, tylko widzą tutaj po prostu swój własny interes. I tym interesem było to, że po klęsce Austrii w roku 1866, w bitwie pod Sadową, Austriacy tak naprawdę tracą kolejne tereny, a dokładniej to Wenecję. Wenecja została włączona do państwa włoskiego. To będzie dosyć dobrym symptomem, ponieważ w przyszłości, a dokładniej to po wojnie Prusko-Francuskiej, bo tym razem to Francuzi będą wojować z Prusami, a Włosi im nie pomogą. Tylko Włosi w tym momencie realizują swoją no akcję zjednoczeniową, przyłączają państwo kościelne, a tak naprawdę jedynym sojusznikiem Papieża była właśnie Francja. Więc w tym momencie w roku 1871 nastąpiło pełne zjednoczenie Włoch. Rzym został stolicą państwa. Posiadłości, które do tej pory były państwem kościelnym zostały ograniczone tylko i wyłącznie do Watykanu, którego papież ogłosił się więźniem. Taki stan rzeczy będzie trwał do roku 1929, kiedy to Benito Mussolini ogłosi powstanie nowego państwa, czyli właśnie Watykanu i to będzie udzielne państewko papieskie.
