[0:06]Evet değerli kardeşlerim, Osmanlı gerileme devri değil, gerileme dönemiyle karşınızdayım. Gerileme demek arkadaşlar, 18 yüzyıl demek. Yeni olarak, yeni dediğim 5-10 yıldır artık diplomasi dönemi diyoruz, oldu mu? Burada arkadaşlar siyasi tarih ve ıslahatlara, isyanlara ağırlık vereceğiz. Hadi bismillah başlayalım. Bir kere kardeşlerim, padişahları şöyle bir kabaca bilin. İkinci Mustafa 1695-1703, 3. Ahmet 1703-1730, 1. Mahmut 30-54, 3. Osman 54-57. Ezberlememe gerek yok farkındasınız değil mi? Devam ediyorum. Mustafa 57-74, Abdülhamit 74-89, sonra da kim gelecek? 3. Selim. Buradan hemen bir kopya veriyorum. 3, 1, 3, 1, 3. Bunlar önemli ıslahatçılar, oldu mu? Bir de kime dikkat edeceğiz arkadaşlar? Selim'e. Çünkü Selim gerilemenin sonu, dağılmanın başı. Öyle bir adam. Kardeşlerim bu dönemde biz kimle savaştık? Bir + Fransa. Venedik, İran, Rusya, Avusturya, Fransa. Sayısalcı Fransa demez, Napolyon'un Mısır işgali der. Önlisans sorusudur. İnşallah lisansta bekliyoruz, anlatacağım hepsini. Venedik, İran, Rusya, Avusturya + Fransa. Bu dönemde neyi bilmemiz gerekiyor arkadaşlar? Grek ve Dakya projeleri. Anlatacağım, haritada, oldu mu? Bu dönemde İsveç'e, Mora'ya, Lehistan'a yardımcı olduk. Konu içerisinde bunları da göreceğiz. Bunlar hep bir sistem arkadaşlar, aşama aşama gideceğiz. Ama önce hakkını verebilmek adına neyden başlayalım? İç isyanlardan. Oldu mu? Çünkü öğrenciler ıslahatlara çalışırken kabakçı isyanı, patrona isyanı, Edirne isyanı bunlara bazen yüzeysel bakabiliyor. Önce şu isyanları bir bitirelim, sonra siyasi tarihe görsel olarak haritalı bir şekilde devam edeceğiz. Arkadaşlar, isyanlar 1. İlk isyanımız bu olsun.
[2:16]1703 Edirne Olayı.
[2:28]Arkadaşlar 2. Mustafa. Elhamdülillah, Allah Allah. 2. Mustafa duraklamada Karlofça'yı imzalayan padişahtır. Osmanlı'da ordunun başına sefere çıkan son padişahtır. Hatta bu kendini Kanuni zannetmiş böyle bir o vibe var bunda anlatabildim mi? Eee Karlofça'yı yapınca çok morali bozulacak Edirne'ye gidecek. İstanbul'u boş bırakacak. İstanbul'da da Şeyhülislam Feyzullah Efendi kafasına göre davranışlarda bulunca bu tepkiye sebep olacak. Padişah nerede? Koyunun olmadığı yerde keçi Abdurrahman Çelebi misali Şeyhülislam'a tepki olacak. E bir de cebecilerin maaşı birikmiş alacakları. Bundan dolayı cebeciler İstanbul'dan Edirne'ye isyan hareketi başlatacak ve bunun sonucunda Mustafa tahttan indirilecek. Hadi gelin, Edirne Olayı arkadaşlar sebep deyince neyi bilelim? İkinci Mustafa nereye gitmiş? İstanbul'u boş bırakmış. Şeyhülislam Feyzo yazıyorum. Kafasına göre davranmış. Doğru mu? Bütün bunlar neye sebep olmuş arkadaşlar? Cebeci isyanı. Cebecilerin de alacakları varmış. Onlar da isyan çıkarmış. Ve bu isyan sonucunda, bu isyan sonucunda bir Damat İbrahim öldürülecek. Damat İbrahim kim? Sadrazam öldürülecek. 2. Lale Devri'nin sembol mimarisi Sadabat Sarayı yıkılacak.
[5:46]Bilgiye bakın. Lale Devri'nin sembol mimarisi neymiş? Sadabat Sarayı.
[6:33]Sadrazam öldürülmüş, Lale Devri bitmiş, padişah değişikliğe uğramış. Okey. Geldik diğer bir isyanımız arkadaşlar. Bunu da siyah yazalım. Yok, bunu da mavi yazalım. Kabakçı Mustafa isyanı.
[7:01]1807-1808. Kardeşlerim bunun sebebi 3. Selim'in yaptığı ıslahatlar. Hani Selim işi diyeceğiz zaten Batı tarzı ordu kurması Yeniçeri eğitim zorunluluğu getirmesi. 3. Selim ıslahatlarına tepkidir bu. Olayı dinleyin. Yeniçeriler 3. Selim'i tahttan indirecekler. İndirip Yeniçeriler tahta 4. Mustafa'yı çıkartacaklar.
[7:41]Devam ediyorum. Bunu duyan güçlü bir ayan olan Alemdar Mustafa hemen saraya gelecek. Topkapı Sarayı'na. Oldu mu? Daha yönetim merkezi neresi? Topkapı Sarayı. Topkapı Sarayı'na gelecek arkadaşlar. Saray'a geldiği duyulunca Yeniçeriler bu panikle Selim'i öldürecekler. Önce öldürmemişler, panikle Selim'i öldürecekler. Hatta kardeşi Mahmut'u da yakalayıp onu da öldürüp tek aday kim kalsın? Hanedan'dan Mustafa kalsın diyecekler. İkinci Mahmut'u da Cevriye Kalfa diye bir anne, ötüken yürekli Anadolu kadını. Yeniçeri'nin gözüne kül atacak, çocuğu alacak sarayda odaya kilitleyecek. Garibim odada kitliyken abisinin bütün ölüm çığlıklarını duyacak Yeniçeriler tarafından. Sonra Alemdar Mustafa Saray'a gelecek. Gençler, biz buna Alemdar olayı diyoruz. Alemdar Mustafa Saray'a gelecek. Saray'a gidince bakacak ki Selim öldürülmüş. Askerleriyle yanındaki adamlarla beraber Yeniçerilerin o isyanı bitirecek. Alemdar Mustafa gençler, 4. Mustafa'yı indirip tahta 2. Mahmut'u çıkartacak. Anlaşıldı mı? Bekle. Aslında iki taht değişikliği var. Selim gitmiş Mustafa gelmiş, Mustafa gitmiş Mahmut gelmiş. Alemdar olayı nedir ay ben şok demeyeceksiniz. Olay budur gençler. Peki 2. Mahmut ne yapacak? Gençler en vefalı padişah 2. Mahmut'tur mecazi anlamda. Neden? Kendisini kim ölümden kurtardı? Cevriye Kalfa. Okul yaptıracak, Cevriye Kalfa'nın adını verecek. Onun adına okul yaptıracak. İki abisini kim öldürdü? Yeniçeriler. Yeniçeri Ocağı'nı kaldıracak. 3. Alemdar Mustafa diyecek ki sultanım tahta şu adamlar olmasaydı çıkamazdınız. Bu adamlar eyaletlerden geldi de size destek verdi. Selim onların şey eee Mahmut o eyaletlerden gelen insanların gönlünü almak için senedi ittifakı yapacak. Yani ayanlarla anlaşacak. Demek ki Mahmut tahta çıkarken onu kim desteklemiş? Ayanlar. O zaman toparlayalım. En vefalı padişah. Bunları tabii gençler biz dağılmada edeceğiz değil mi 2. Mahmut'u. En vefalı padişah Mahmut. Cevriye Kalfa Okulu çok önemli değil. Manevi anlamda önemli. Yeniçeri Ocağı'nı kaldırması çok önemli. Kendisinin destekleyen ayanlarla senedi ittifak yapması çok önemli. Bir vefa daha gösterecek. Alemdar Mustafa'yı da sadrazam yapacak. Anlaşıldı mı? Evet. Edirne Olayı, Patrona Halil İsyanı, Kabakçı İsyanı. Sizden istediğim bir şey var. Kaçıncı yüzyılı anlatıyorum? 18. Kabakçı isyanı kaçıncı yüzyıl? 19. Tamam mı? Bu 19'da oldu yani 18'de olmadı. E hocam neden böyle oldu? Suç benim değil ha bunun. Gerilemenin sonu, dağılmanın başı arkadaşlar. Şu 1807 yapalım. Anlaştık mı? Peki üç isyanın da ortak özelliği? Cevap taht değişikliği. Evet buyurun. Üçünün de ortak özelliği neymiş gençler? Taht değişikliği. Evet geldik Rusya'nın tarihi emellerine gençler. Her Türk genci küçükken duymuştur. Rusya'nın tarihi emeli nedir? Sıcak denizlerdir, değil mi? Şimdi bunları açıklayacağız. Kardeşlerim Serkan'ım hazır olsun tahtamızla. Sıcak deniz kelimesi nedir? Baltık Denizi neresidir? Grek ve Dakya projesi neresidir? Çılgın gibi çizerek öğrenilmez bunlar. Size mükemmel bir harita sunumu yapacağım. Hadi bakalım al kahveni yanına da iki tane portakallı kurabiye koy tamam mı? Şöyle ya bu Baltık Denizi neresiymiş? 20 yıldır duyuyorum ama de bir göreyim de. Hadi geliyorum, geldim. Evet gençler. Şimdi, şimdi ne işliyoruz? Rusya'nın tarihi emelleri. Niye böyle anlatıyorum onu da söyleyeyim. Ya biz gerileme dağılımda en çok kimle savaşacağız? Rusya'yla, değil mi? Zeki bir öğrenci ne yapar? Önce bir toptan kaliteyi artırır. Toptan kaliteyi artırmak nedir? Rusya'yı çok iyi tanırsan her türlü soruda hamle yapabilirsin. Önce Rusya'yı bir tanıyalım. Gençler, Rusya gerileme döneminde deli Petro ile beraber çağ atlamıştır. Bu bir. Rusya biz ilk anlaşmamız neydi? Duraklamada Bahçesaray Şehrinde. Karlofça'da imzası yoktu. Değil mi? Gel şimdi. Rusya kardeşlerim sıcak denizlere inmeye çalışacak. Bunun birkaç yolu var. Birinci yolunu öğretiyorum. Bakın Rusya Azak Kalesi Kırım oradan Boğazlar'dan hop. Hocam sıcak deniz nedir? Yukarı soğuk, aşağı güney, sıcak. Bu kadar. Soruda Azak, Kırım, Karadeniz, Boğazları görünce sıcak deniz. Bitmedi. Veya Balkanlar'dan gelecek. Oldu mu? Mesela soruda ortodoks koruyuculuğu. Ortodoks koruyuculuğu. Rusya benim ülkemde yaşayan ortodoksları korursa içişime karışır mı? Evet. Aynı zamanda sıcak denizlere iner. Neden? Çünkü kardeşlerim ortodokslar burada yaşıyor. Yani Balkanlar'da. E burada güçlenince aşağı inmesi kolay olur. Üç hiç ummadığınız bir yol. Surprise.
[13:25]Hangi yolu biliyor musunuz? Hazar Denizi'nden İran'dan aşağıya. Doğu'dan. Tabii biz İran'la, İran da Rusya'yla karşılaşacağız. Rusya Hazar ve İran üzerinden sıcak denizlere inmeye çalışacak. Oldu mu? Bitmedi kardeşlerim. Üçüncü yolu da öğrendik mi? Şöyle. Azak Kırım, Balkanlar üç yoldu, öğrendim. Bir de kardeşlerim Baltık Denizi. Hop, şu teknolojiye bak ya. Bakın Baltık Denizi'nin benle ilgisi yok. Farkında mısınız? Osmanlı yazmıyor haritada. Yazmıyor.
[14:05]Bak Rusya gördük mü? Baltık Denizi gençler. İsveç'i gördük mü? E birazdan Ahmet Hoca sana anlatacak. İsveç'le hangi deniz için savaş yapacakmış? Baltık Denizi. İşte bu Baltık Denizi'ni alıp Polonya Almanya görüyorsunuz, değil mi? Baltık Denizi'nden Okyanus'tan sıcak denizlere inecek. Batı Avrupa gibi. Anlatabildim mi? Grek Dakya'yı öğrendik, devletlerin yerini öğrendik, Baltık Denizi'ni öğrendik arkadaşlar. Haritayla işimiz bitti. O yüzden artık ne yapıyorum Serkan'ım? Normal anlatımıma geçiyorum.
[15:29]Evet kardeşlerim, tahtamı silip devam ediyorum. Pasofça Antlaşması'yla Batı'nın üstünlüğünü kabul etmiştik. Lale Devri başlamıştı, değil mi? Şimdi küçükken anne babanızdan fırça yediğinizde acısını kimden çıkartırdınız? Kardeşinizden. Standarttır bu. Osmanlı Batı'dan umduğunu bulamayınca nereye dadandı? İran'a. İran dedi ki yine mi ben? Ay sen ne kadar toksiksin dedi ya. Osman sana ne yapacağım kızım dedi ya. Allah Allah dedim. Bir bildiğimiz var. Geliyoruz dedi. Biz gittik Batı'da kaybettiğimizi Doğu'dan telafi etmeye çalıştık. Gene nereye yöneldik? Gücümüzün yeteceği İran'a. Oraya bir gittim lan bir baktım kim var? Rusya. Ne geziyorsun lan dedim? Sen de geziyorsun dedi. Sonra konuştuk. Rusya'nın niyeti de kötü. O da Doğu'dan gidecek. Haritada göstermiştim ya sıcak denizlere. O yüzden İran coğrafyasında Rusya'yla Osmanlı karşı karşıya geldi. Çöl'deki kutup ayısı misali, değil mi?
[16:36]Bunun üzerine biz Rusya'yla ilk dostluk anlaşması mı yaptık? 1724 İstanbul Antlaşması. Evet Rusya ile yapılan ilk ittifak anlaşması diyebiliriz arkadaşlar. İlk ittifak, ilk dostluk. Nereyi paylaştık Rusya'yla? İran'ı paylaştık. Yani o bir kısmı ben bir kısmı konusunda mutabık kaldık. Soru şurada. İran'ın bunlara haberi var mı? Yok. O zaman ben kimle savaşacağım? İran'la. Osmanlı Lale Devri'nde dahi İran'la savaştı. Önce 1732 Ahmet Paşa Antlaşması'nı yaptık. Sevgili kardeşlerim. Bu anlaşma İran'da hanedan değişikliği olduğu için kabul edilmedi. Yani uygulanmadı. Hanedan değiştiği için uygulanmadı.
[17:34]Sonra savaşlar tekrar başladı İran'la. Bu sefer 1746'da Kerden Antlaşması'nı yaptık. Kardeşlerim Kerden Antlaşması'nda da sınırlar yine değişmeyecek. Hatta bunun ismi ne olacak? İkinci Kasr-ı Şirin olacak. Evet.
[17:56]Soru bankalarında çıkar. İran'la uygulanmayan anlaşma neymiş? Ahmet Paşa. Rusya ile ilk dostluk anlaşması neymiş? 1724 İstanbul. Oldu mu? Öğrenci bu sefer hocam ne kadar çok İstanbul var? Kafam çok karışıyor. Valla kardeşim yanlış anlama. Yine İstanbul'un ne olduğu belli 24. Matematikte o kadar x var, y var, z var. Hiç kafan karışmıyor. Onların ne olduğu da belli değil. Sen ne verirsen o oluyor. Bu en azından ne olduğu belli, değil mi? O yüzden İstanbul'a bakma, tarihine bak. Tamam mı? Hadi bakalım. Bu benim içimde ukte ya. Evet. Kardeşlerim nasipse buradan soru çıkmaz. Onu da söyleyeyim. Çünkü dediğim gibi ÖSYM gerileme devrinde daha çok isyan ve ıslahatları soruyor. Bir de daha önemli anlaşmalarımız var. Mesela Pasofça daha önemli. Bunları ilk kez duyuyorsun diye veya hoca hızlı anlattı demeyin. Bunların önem dereceleri çok düşük. Tamam mı? İlk kez hazırlananlar belki tam bilmiyordur bu olayları. Şimdi Pasofça çok önemliydi, değil mi? Kardeşlerim biz burada İran'la savaşırken kimden yardım istiyoruz biliyor musun? Kırım'dan. Kırım'a mesaj atıyoruz. Görüldü yapıyor cevap vermiyor. Arıyoruz telefona çıkmıyor. Lan bir bakıyorum ki Kırım'a kim saldırmış? Rusya. Aha. Benim manevi evladım kimdi? Kırım. Kim saldırmış? Rusya. Gençler o zaman bu benim için savaş sebebi. Dolayısıyla ben 1768'de 1774 Osmanlı Rus Harbi. Savaşın sebebi Rus'un Kırım'a saldırması. Bir diğer sebebi Lehistan'ın Osmanlı'ya sığınması ve Rusya'nın sınırlarımı ihlali. Peki bu dönemde padişahımız kim? 3. Mustafa. 30 sene savaşmayınca bizim halk psikopat. Mustafa'ya demişler ki Sultanım. Sultanım efendim demişler. Lütfen savaşalım ya. Halk savaş isteriz demiş. O zamanlar Sadrazam Koca Ragıp Paşa diyor ki. Sultanım diyor. Osmanlı yaşlı bir aslan gibidir.
[20:23]Uzaktan heybetli görünür. Yaklaştığında pençelerinin ve dişlerinin sökük olduğu ortaya çıkar. Yapmayın diyor. Biz eskisi kadar güçlü değiliz.
[20:41]Mustafa gaza geliyor gençler. Rusya'ya savaş ilan ediyoruz. Savaş ilan ettik mi? Hani bizim tarihimiz hep şöyledir. Nedir o? Kardeşlerim. Bizim tarihimiz hep şöyledir. Rakip 20.000'dir biz 10.000'iz biz kazanırız. Rakip 50.000'dir biz 30.000'iz biz kazanırız. Rakip 120.000. Biz 180.000 daha fazlayız biz kaybettik. Ya. Neden kaybettik biliyor musunuz? Çünkü yıllardır savaşmıyoruz ki. Dolayısıyla beni çok üzen bir savaştır bu Kartal Savaşı diye geçer. Çok önemli değil ismini yazıyorum. Bir de Çeşme Bozgunu. Kartal Savaşı bir de Çeşme Bozgunu. Kardeşlerim bu olayın bu olayın kötü tarafı şu. Çeşme'de donanmamız yakılıyor Ruslar tarafından. Hani filmde diyor ya zekalılar asistanı. Aşağıdan bakmayın salak salak. Yukarıdan gelin dangalak diye. Biz de yukarı bakıyoruz. Rusya ta gitmiş Okyanus'tan dolanmış İngiltere'nin yardımıyla. Çeşmeli daracık yere benim gemiler vardı. Zaten bir tanesini yakınca hepsi aynı anda yanmış.
[22:02]Çeşme'de yandık. Rezil kepaze olduk. Bu sefer biz çok rezil kepaze olunca İngiltere bundan kıllanmış. Şey pardon. Avusturya ve Rusya, Avusturya ve Prusya bundan kıllanmış. Oğlum demiş Rusya şov yapıyor. Osmanlı'yı bunu yapan Rusya bize neler yapar?
[22:27]Rusya'nın sınırlarının genişlemesinden rahatsızlık duyan Avusturya ve Prusya araya girmiş. Tabii o sırada padişah da değişiyor. 3. Mustafa ölüyor. 1. Abdülhamit zamanında değerli kardeşlerim çok kötü bir anlaşma yapıyoruz.
[22:53]Ahmet Hocam hangi anlaşmayı yapıyoruz?
[23:07]Küçük Kaynarca. 1774. Ahmet Hocam padişahlar çok önemli mi? Gençler ben şunu yüzden padişahları vurguluyorum.
[23:18]Birazdan ıslahatları işleyeceğiz. Sonraki videoda. Esam sistemi diye bir sistem var. Sistemi getiren Mustafa'dır. Bakın buraya yazdım. Burada tazminat ödeyeceğiz. Tazminat'tan dolayı Esam senetlerini satışa koyan Abdülhamit'tir. O yüzden padişahları burada vurguladım. Tamam mı?
[23:43]Küçük Kaynarca. Seni şöyle rahatlatayım. Kuruluşta en kötü anlaşma Edirne Seged'in. Zaten tek anlaşma vardı. Yükselmede pek kötü anlaşma yok. Duraklamanın en kötüsü Karlofça. Gerilemenin iki de en kötüsü Küçük Kaynarca. Oldu mu? O zaman gençler Küçük Kaynarca yeni videodan devam edelim. Çünkü neden çok sıkılacaksınız böyle tamam mı?
[24:22]Küçük Kaynarca bir sonraki videoda.
