[0:00]Հիմա այսքանը, որ հասկացանք, պետք է մի հատ էլ ամփոփեմ, որ հասկանանք՝ ինչ է կատարվել, որովհետեւ միանգամից տենց դժվար է իմ կարծիքով ընկալել, եթե առաջին անգամ եք լսում այս ամենը: Պետք է հասկանալ, որ կարող է կարողանանք շարժվել առաջ։ Ստեղ մի փոքր պետք է նաեւ նայենք պատմության ընթացքին, որ մեզ էս պրոցեսը պարզ դառնա, հենց Եգիպտոսի ու Իսրայելի պատմությանը։ Հիմա ես բացատրեմ։ Մովսեսը գալիս ա Եգիպտոս, Ահարոնին վերցնում ա ու գնում են փարավոնի մոտ, որ Աստծո օժանդակությամբ հրեաներին ազատեն Եգիպտոսից։ Դրանից առաջ Եգիպտոսում տիրում էր արդեն էս համակարգը, բայց տենց ուժեղ չէր, կռիվները չէր կարում հաղթեր ծովի ցեղերի, հեթիթների, թե նուբիացիների դիմաց, տենց ուժեղ զորք չուներ, հարուստ էր, զարգացած էր, բայց զորքերը տենց շատ ուժեղ չէին, կրկնում եմ նորից։ Մեկ-մեկ պարտվում էր ու երկիրն էլ թելի նման էր, որ հարավից հարձակվեն, տենց դժվար ա զորքը տեղափոխել ստեղ, էնտեղ եւ այլն։ Հիմա ե՞րբ ա դա տեղի ունենում, որ Մովսեսը գալիս ա։ Մոտավորապես 1390-ականներից 1271 թիվ մեր թվարկությունից առաջ, ըստ ռաբինական տվյալների։ Էնդե ուրիշ լիքը տվյալներ կա, բայց երկու ուրիշ օրինակ էլ բերեմ՝ Բիբլիայում նշվում ա Ելք գլուխ Ա, 11 տող, Մովսեսի երկրորդ գիրքը, գլուխ 1, տող 11։ Որտեղ նշվում ա, որ հրեաները կառուցեցին Փիթոնը ու Ռամզես քաղաքները, այսինքն Ռամզեսիդների տիրության սկզբին էր դա։ Ռամզեսիդները սկսում են 19-րդ դինաստիայից, բայց Ռամզես I-ը մոտ 50 տարեկան ա գալիս ու կարճ ա տիրում՝ 1292-ից 1290 թիվ։ Հետո Սեթոսն ա՝ 11 տարի ու գալիս ա 67 տարի անընդմեջ Ռամզես II-ը՝ 1279-ից մինչեւ 1213 թիվը, որ ամենաերկար տիրողն ա ու ամենամեծ փարավոնը, ամենահայտնի,
[1:56]շատ հզոր, ամենահաջող փարավոնն ա Եգիպտոսում լինում։ Ռամզես III-ը գալիս ա արդեն 17 դեկտեմբերի 1188 թ.-ին ու դառնում ա փարավոն։ Բացի դրանից, սեմիտներն եկել էին Եգիպտոսի հարավ մոտ 1680-ականներից ու Բիբլիայում էլ ա նշվում, որ Իսրայելի ժողովուրդը մոտ 400 տարի ա ապրում ա Եգիպտոսում։ Հովսեփը՝ որպես ստրուկ եկավ Եգիպտոս, հետո դրանից հետո բերում ա եղբայրներին եւ այլն, գիտեք հույսով եմ այդ պատմությունը, չանդրադառնանք։ Այսինքն դա էլ ա բռնում, որ Ռամզես II-ը փարավոնն էր Մովսեսի ու էս ամբողջ պատմության։ Էն ժամանակ իսրայելցի չկար։ Իսրայել ստեղծվեց նրանից հետո, երբ Մովսեսը դուրս բերեց սեմիտական ցեղերին Եգիպտոսից։ Ըստ Բիբլիայի՝ մոտ 400-600 հազար մարդ։ Հեսա էս պատմության մեջ կհասնենք նաեւ, ինչի ա Ռամզես II-ը ամենահզոր ու ամենահայտնի փարավոնն եղել Եգիպտական պատմության մեջ։ Ուրեմն ուզում եմ էս արագ քննարկենք, որ պարզ լինի, բայց պետք ա գոնե կարեւոր դետալները նշեմ։ Մովսեսը եկավ Ահարոնի հետ, Ռամզես II-ի մոտ, հրեաներին հանի։ Էնդե առաջին հրաշքներից հետո, որ հիշում ենք, տերտերները, կախարդները եգիպտական հասկացան, որ հասարակ մարդ չի, այլ Աստծո կողմից ա սա։ Ու ասեցինք՝ մենք քո հավատքն ենք ընդունում։ Հետո դուրս գալուց Եգիպտոսից իրանք խառնվեցին հրեաներին ու դուրս եկան Եգիպտոսի տարածքից Նեղոսի մոտից ու գնացին Քանաան։ Էնդե էլի եգիպտական, մասամբ հեթիթական տիրության տակ էր, բայց հիմնականը եգիպտական էր, այսինքն ուրիշ երկիր չի գնում Իսրայել միանգամից, չէ՞։ Էդ Դավիթ թագավորը եւ եւ այլն, հետո նոր միացրեց բոլորին, ստեղծեց Իսրայել։ Իրանք գնում են էնտեղի քաղաքներում ապրելու, Քանաան, Մոաբիտների եւ այլն։ Բայց ստեղ թե ոնց ա լինում, Բիբլիայում, Քորանում, Թորայում գրած ա, Մովսեսը ստանում ա երկու գիրք՝ աշխարհի մասին բացատրություններով ու սուրբ գրերով, ոնց որ մենք հիշում ենք նախորդ վիդեոյից։ Գիտելիքներ։ Ո՞վ պետք ա դրանով օգտվեր։ Ահարոնի ընտանիքը, այո, որովհետեւ նրանք էին երկրի քահանաները։ Բայց սրանք Ահարոնի անունը գցում են, ասելով, որ ինքն ա սարքել էդ ոսկե ցուլիկը Բիբլիան ու ինքը չի կարացել խանգարի Քորանում։ Այսինքն բացահայտ նույն բանն են ասում երկու-երեք գիրքն է։ Խայտառակ ա լինում Ահարոնը ու մտնելով Լեւիտների ընտանիքի անդամների մեջ։ Թե ոնց են անում, էդ տերտերները էն ժամանակ փարավոնից շատ փող ունեին ու ում ուզես կառնեին։ Հետո իբր էս Բիբլիայից սպանում են 3000 Լեւի ցեղից մարդկանց, որ քչանան, իսկ Քորանում ասում ա՝ մենք 70 հոգի ենք, որ չէին հավատում ոսկյա հորթին։ Ու դրանով ստանում են էդ 70 հոգին մենաշնորհ Մովսեսի մահից հետո, այսինքն գրքերը անցնում ա իրանց օգտագործման տակ։ Հետո էս խումբը գրում են երկրորդ օրենքը ու ի՞նչ են ասում Մովսեսի երկրորդ օրենքում։ Նույն Լեւիտներն արդեն էդ ժամանակվանից Իսրայելի տերտերներն էին։ Ասում են էնդե մենակ 10 տող բան էր գրած, ուրիշ բան չկա։ Էն հները Մովսեսը ջարդել ա, վերջ։ Էս երկրորդ օրենքից սկսած մենակ մեր ասածին պետք ա լսեք։ Այսինքն փոխեցին լրիվ իրանց ասածի։ Բայց ի՞նչ են անում։ Իրականում տանում են էդ գրերը Եգիպտոս ու ի՞նչ ա տեղի ունենում նույն ժամանակ։ Ռամզես II-ի տակ Եգիպտոսը ապրում ա աննախադեպ վերելք։ Դրանից առաջ ու դրանից հետոյի հետ համեմատած։ Ի՞նչ են կառուցում։ Բուրգեր։ Չէ, կառուցում են տերտերների համար հզոր տաճարներ, արձաններ, փորձում են Սուեզի ջրանցքի նման բան սարքեն։ Միացնել միջերկրական ու կարմիր ծովեր, այսինքն էդ գրերով ուժեղանում են տեղի տերտերները անչափ։ Փարավոնը բան չէր հասկանում, նրանք սենց ասած սովորական տղաներ էին, որոնց կառավարում էին տերտերները։ Ծիսակատարություններով եւ այլն, հրեաների գլխին են Լեւիտներին թողնում որպես տերտերներ։ Հետո ի՞նչ ա լինում Եսայի գալուց առաջ։ Ոնց որ նշեցի, չէ՞, ամբողջ Եգիպտոսը ավիրված ա լինում։ Լիբիացիների, Նումիբիացիների, Ասորիների եւ ներսում լիքը պառակտումներ Եգիպտոսում։ Էսի մոտավորապես 8-րդ դարն ա մեր թվարկությունից առաջ։ Հետո սկսում են տերտերներին հանել իրանց դիրքերից, իրանց ընտանիքների անդամներին են դնում էդ օտար տիրակալները ու տեղային կառավարման մարմինները։ Ու էս տերտերները որոշում են՝ հերիք ա, գիտելիք ունենք, կարող ենք մարդկանց կառավարենք, փող ունենք, բայց որ հարավից, հյուսիսից, արեւելքից, ծովից ամեն տեղից հարձակվում են իրանց վրա։ Մենք էլի թելի նման երկիր ենք գտնում, մենք Նեղոսի ափին ենք ապրում, ուրիշ տեղ անապատ, տենց չես կարա պաշտպանվես։ Պետք ա մի ճար տեսնենք։ Գնում են Եսայի միջոցով հրեաներից մի խումբ են ստեղծում Լեւիտների գլխավորությամբ։ Դրանից առաջ չարչարելով ու ոչնչացնելով հրեաների մտավորականությունը ու ղեկավարներին ու հարստությունը։ Ու որոշում են էդ խմբի միջոցով ու գիտելիքի միջոցով գրավել աշխարհը, ո՞նց։ Որը բացահայտ ասում ա Եսայան՝ գնացեք եւ տարածվեք իմ անունը տեղական ազգերի, Հելլադայի ու հեռավոր կղզիների վրա։ Էդ գիտելիքով, որ իրանք ունեն, որովհետեւ զորքով չի ստացվում, միշտ ուժերից ուժեղ էլ կա, բայց եթե դու ամեն ինչ գիտես, կամ սենց ասեմ բոլորից շատ գիտես։ Ոչ միայն էդ Մովսեսի գրքերից, ուրիշ տեղից էլ իրանք գիտեին, դրան դեռ չեմ անդրադառնում։ Դրանով կարաս բոլոր մարդկանց խաբես ու հնազանդացնես, որն էլ անում ա եւ ասում ա Եսայան իր առաքելության մեջ։ Բառ առ բառ պատմում ա, ոնց են գրավում ազգերին, ղեկավարությանը բնաջնջում, սննկացնում ազգին, նվաստացնում ու տիրում։ Եթե Ես ու չեմ հորինել, բացահայտ գրած ա Բիբլիայում, մենք դա քննարկեցինք։ Հիմա հուսով եմ հասկացանք, ինչ մեխանիզմ ա գործել։ Դրանից հետո իրանց պետք էր մի մեծ կղզի գրավեն, որ վրեքը դժվար հարձակվել լինի։ Ու նավատորմ ստեղծեն, որ նրանք կարողանան սաղին ստրկացնեն։ Եվ ուղարկում են հրեաներին ու Լեւիտներին աշխարհով մեկ, որ էդ գործը անեն։ Դրա համար գնացին, հասան մանրից Անգլիա, մնացածը արդեն գիտեք։ Բայց էլի կամ փաստերին, որովհետեւ մեր պատմության ամենագլխավոր մասին դեռ չենք հասել։ Հիմա ստեղ գալիս ենք գլխավոր պատմությանը՝ Եսայի առաքելությանը, որը բերում ա Նոր Կտակարանի ստեղծմանը՝ Եսայա 53, ծգ։ Ստեղ Եսայան պատմում ա Մեսիայի մասին՝ փրկիչի, մարդկության առաքելություն ա անում ապագայի վրա, որ փրկիչը գալու ա։ Հետո երկրորդից սկսում ենք։ Ո՞վ հավատա Տիրոջ մասին մեր ասած լուրին եւ ո՞ւմ հայտնի դարձավ Տիրոջ բազուկը։ Նրա առաջ մենք հայտնվեցինք որպես մանուկ, որպես արմատ ելած անջրդի հողից։ Ոչ տեսք ուներ նա, եւ ոչ էլ վեհություն։ Նայեցինք մենք նրան, բայց նա ոչ տեսք ուներ, ոչ էլ գեղեցկություն, այսինքն ի՞նչ էր ասում։ Չոր, անտեսք, անվեհ, տգեղ մարդ ա էդ Մեսիան, ով որ գալիս ա։ Հետո երրորդը։ Նրա տեսքն ավելի անարգ էր ու նսեմ, քան բոլոր մարդկանց որդիներինը։ Նա հարվածների ենթակա մի մարդ եղավ, որ ցավերին համբերել գիտեր, իր երեսը դարձնելով արհամարհվեց ու բանի տեղ չդրվեց։
[9:10]Շարունակում ենք։ Նա մեր մեղքերն էր վերցնում եւ մեզ համար չարչարվում, սակայն մենք նրա ցավերը, հարվածներն ու չարչարանքները համբերեցինք իբր Աստծուց եկած բան։
[9:23]Հետո։ Բայց նա խոցվեց մեր մեղքերի համար եւ մեր անօրենությունների համար դատապարտվեց։ Մեր խաղաղության համար նա պատիժ գրեց, նրա վերքերով մենք բժշկվեցինք։ Ամենքն էլ մոլորված ոչխարներ են, մարդն իր ճանապարհին մոլորվեց, բայց Տերն նրան մատնեց մեր մեղքերի համար։ Աստվածը մատնում ա իր առաքյալին մարդկանց մեղքերի համար։ Ու նա վշտից իր բերանն անգամ չի բացում, ինչպես ոչխար նա մորթելու տարվեց եւ ինչպես գառն անմռունչ կանգնած է խուզողի առաջ նրա նման իր բերանը չի բացում։
[9:59]Խոնարհության շնորհիվ նրա դատաստանը վերացավ եւ նրա ազգատոհմի մասին ո՞վ պիտի պատմի։ Երկրի վրա նրա կյանքին վերջ տվին իմ ժողովրդի անօրենության պատճառով նա մահում մատնեցավ։
[10:16]Ու ստեղ ամենակարեւորը ասում ա Աստված։ Նրա գերեզմանի համար չարությամբ, իսկ նրա մահվան համար մեծ ամեծ հարվածներով պիտի վերջին խնդիր լինեն։ Որովհետեւ նա անօրենություն չգործեց եւ նենգությունը տեղ չգտավ նրա բերանում։
[10:41]Հիմա պա՞րզ չի ում ա սա ասում Եսայան, բացահայտ Հիսուսի մասին ա։ Ընդհանրացնելով միտքը ասեմ՝ չոր, անտեսք, անվեհ, տգեղ մարդ, հարվածներին, ցավերին համբերող, երեսը դարձնող, պատասխան չտվող, խեղճ մարդ էր։ Մեր մեղքերի համար խոցվում ա, հալածվում ու դատապարտվում, Աստված մատնեց նրան։ Աստված իր առաքյալին նորից եմ կրկնում, մատնում ա։ Ինչպես ոչխար նա մորթելու տարվեց, գառան նման անմռունչ կանգնած չէր դիմադրում, իրան սպանեցին ու բոլոր մարդկանց մեղքերը գրվեցին նրա վրա։ Ու ազգատոհմը նրա վրա վերջացավ, ոչ մեկ էլ չի գալու իրանից հետո, վերջ։ Ոչ մի առաքյալ չկա, ասում ա։ Այսինքն Աստված իր առաքյալին տանջամահ ա անում, մատնում ա, թույլ ա տալիս սպանեն ու բոլոր մարդկանց մեղքերը գրում ա առաքյալի վրա՝ իրա մաքուր առաքյալի։ Դրանից Աստված ջղայնանում ա ու պետք ա բոլոր մարդկանց նրա մահվան համար վրեժխնդիր լինի։ Դառնում ա դաժան, չար Աստված ու իրականացնում ա Եսայի առաքելությունը, որ ամբողջ աշխարհում ուժեղները հալածվեն, ոչնչացվեն, դառնան բոլոր մարդիկ մեղք ու խոհեմ, հանդուրժող մարդիկ մինչեւ գալը էդ Սիոն լեռան վրայի Աստծո տունը, որ էնդեից բոլորին տիրի։ Հիմա նորից միացնելով էս ամբողջը, որ մենք քննարկեցինք, չեմ հասկանում ձեզ համար ոնց, բայց շատ անարդար, չար Աստված դարձավ Եսայի Աստվածը։ Լեւիտները բոլոր ազգերի Աստծո անունով պետք ա իշխեն։ Լեւիտները պետք ա տարբեր ազգերից համասեռամոլ տղաներ լինեն, ու էս սիրուն ու զուգերով հովանոցներով ու զարդերով։ Ու մարդկանց ազգերը նվաստացնեն, կառավարությունը, մտավորականությունը ոչնչացվի ու մանուկները կամ խաբեբաները ազգերին տիրեն։ Իսկ Լեւիտները էդ մանուկներին ու խաբեբաներին տիրեն։ Ո՞նց տիրեն, տենց էլ ա ասում։ Սաղին իրար դեմ հանեն՝ եղբորը եղբոր, մանկանը ծերին եւ ամենակարեւորը՝ տոկոսով փող տան իրանց ու դրանով իրանց տիրեն։ Բայց քո եղբոր Լեւիտին ասում ա՝ պոկոսով փող չտաս։ Իսկ իրա միակ ամենամաքուր առաքյալին՝ Մեսիային, փրկիչին, մարդկության բոլոր առաքյալներից բարձր։ Նա պետք ա մատնի, սպանել տա ու բոլոր մարդկանց մեղքերը գրի իրա վրա Եսայի Աստվածը։ Ու կարեւորը ասում ա՝ էն ինձանից առաջ ով եղել ա Եսայան՝ Աբրահամը, Իսրայելի բոլոր առաքյալները, հատկապես Դավիթն ու Սողոմոնը, դրանցից հրաժարվեք։ Ես եմ ձեր Տեր հայրը, ով երկնքում է, էն Աստվածն եմ, ով ձեզ Եգիպտոսից հանեց։ Բայց հին առաքելությունը ձեզ լքեցին, իսկ Ես նոր առաքյալը, ով եկավ Եսայան, ձեզ ներում ա, ձեր մեղքերը մաքրում ա, սպիտակացնում ա ու, այսինքն հներին չլսեք։ Նոր օրենքը հիմա Եսայայի օրենքն ա ու կգամ Սիոն լեռան գագաթին իմ տնից բոլորին կիշխեմ, երբ վերոնշյալ ամեն ինչը իրականանա։ Բացեք, կարդացեք, եթե չեք հավատում։ Սա ա ասել։ Մյուս քայլը սրանից հետո լինում ա Հիսուսի գալը եւ ստեղծվում ա նոր կրոն։ Ես չեմ ուզում ամբողջ Նոր Կտակարանը քննարկեմ, միայն երկու կարեւոր հատված, որ ամեն ինչ բացատրվում ա էդ մասով։ Բայց սրանից առաջ շատ կարճ ուզում եմ բերեմ մի ուրիշ առաքելություն, որը նույն Մեսիայի մասին ա, բայց Սողոմոնից ա գալիս։ Էս առաքելությունը, օրինակ արեւմտյան գրքերում լրիվ հանված ա, որովհետեւ չի բռնում Եսայի առաքելության հետ, որովհետեւ երկուսն էլ նույն մարդու մասին են խոսում։ Հայկականում կա դեռ, ռուսականում մի թեթեւ ձեւափոխված ա։ Ընդհանուր իմաստը սենց ա։ Ասում ա՝ մենք սպասում ենք Մեսիային, նա չի գալիս։ Երբ որ գա նա կլինի հալածյալ իշխանությունների կողմից, բայց Աստված չի լքի իր առաքյալին։ Նա կբարձրացնի նրան բոլոր մարդկանցից բարձր եւ ամեն մարդ իր մեղքի համար պատասխան կտա։ Այսինքն, Եսայի առաքելության մեջ ասում ա Աստվածը կմատնի իր առաքյալին, կտանենք նրան մատաղ կանենք ոչխարի նման ու բոլոր մարդկանց մեղքերը կգրենք իրա վրա։ Այսինքն մեկը ասում ա՝ Աստված իրան չի լքի, կբարձրացնի բոլոր մարդկանց վրա եւ ամեն մեկը իր սեփական մեղքերի համար պատասխան կտա։
[15:11]Դա գրած ա Իմաստություն Սողոմոնի գլուխ Բ։ Այսինքն իմ ասածս էն ա, որ էս Եսայի առաքելությունը, որի վրա կառուցված էր ամբողջ Քրիստոնեությունը, ամբողջ աշխարհով մեկ։ Գալիս ա ինչ-որ ուրիշ Աստծուց։ Նույն Աստծուց չի, որը որ մենք գիտենք սկզբից եւ Մովսեսը եւ այլն Աբրահամը։ Եվ նույն երկրորդ օրենքը Մովսեսի, որը որ էդ Լեւիտներն են գրել, էլի բացահայտ էր, որ էլի նույնն ա։ Այսինքն Լեւիտների գրածը Մովսեսի մասով երկրորդ օրենքը, պլյուս Եսայան, էլի նույն բանն ա։ Այսինքն էդ էլ ա սաղ կեղծած ու սա նայեք, ինչ ա գալիս Նոր Կտակարանում, տենանք այնդե ինչ ա գրած։ Շարունակում ենք։ Ստեղ ապացուցվում ա, որ Հիսուսը Նոր Կտակարանում խոսում ա նույն Աստծո մասին, ում մասին Եսայան ա խոսում ու փոխում ա նույնիսկ Մովսեսի օրենքները։ Էն, որ Լեւիտներն ասում էին 10 բան ա գրած դրա մեջը, ուրիշ բան չկար, չէ՞ էդ գրքում, որ դրել էին տապանակի մեջը։ Սրանք նոր օրենքով փոխվում են։ Դրա համար պետք է նայենք Նոր Կտակարանը՝ ըստ Մատթեոսի։ Մինչեւ սկսենք, երեւի հոգնած կլինեք իմ խոսալուց, ես մի հատ վիդեո եմ ուզում դնեմ։ Էս Բուլգակովի գրքից ա՝ Մաստերի Մարգարիտան։ Նայեք ո՞վ ա Մատթեոսը էդ, որ գրում ա։ Դե սենց ասենք, լավ են նկարել, դրա համար եմ դնում։ Ու ստեղ Բուլգակովն էլ ա բացահայտում, թե ով ա եղել էդ Լեւի Մատթեոսը։ „Из кровавым подбоем. Шаркающей кавалерийской походкой ранним утром 14-го числа весеннего месяца Ниссана в крытую колоннаду между двумя крыльями дворца Ирода Великого вышел прокуратор Иудеи Понтий Пилат.‟
[17:01]„Последующим из Галилеи.‟ – „Да.‟ „Имя.‟ – „Иешуа.‟ – „Прозвище есть?‟ – „Га-Ноцри.‟ – „Откуда ты родом?‟ – „Из города Гамалы.‟ „Кто ты по крови?‟ – „Я точно не знаю. Я не помню моих родителей. Мне говорили, что мой отец был сириец.‟ „Где живешь постоянно?‟ – „У меня нет постоянного жилища. Я путешествую из города в город.‟ „Это можно выразить короче: бродяга. Родные есть?‟ – „Никого, я один в мире.‟ „Знаешь ли какой-либо язык, кроме арамейского?‟ – „Знаю греческий.‟
[18:07]„Так это ты подговаривал народ разрушить Иерусалимский храм?‟ – „Я, игемон, никогда в жизни не собирался разрушать здания храма и никого не подговаривал на это бессмысленное действие.‟ „Ну что ж, если всякий люд стекается в Иерусалим к празднику, многие чародеи, волшебники попадаются лгуны. Ты, например, лгун. Записано ясно. Подговаривал разрушить храм. Так свидетельствуют люди.‟ „Эти добрые люди, игемон, ничему не учились и все перепутали, что я говорил. Я вообще начинаю опасаться, что эта путаница будет продолжаться очень долгое время. И все из-за того, что он неверно записывает за мной.‟ „Точно, чтобы тебя повесить.‟ – „Нет-нет, игемон. Ходит, ходит один с козлиным пергаментом и непрерывно пишет. Но я однажды заглянул в этот пергамент и ужаснулся. Решительно ничего из того, что там написано, я не говорил. Я его умолял: сожги ты, ради бога, свой пергамент. А он выхватил у меня его из рук и убежал.‟ „Кто такой?‟ – „Левий Матвей, он был сборщиком податей. Первоначально он отнесся ко мне неприязненно и даже оскорблял меня, то есть думал, что оскорбляет, называя меня собакой. Я лично не вижу ничего дурного в этом звере, чтобы обижаться на это слово. Однако послушай меня, он устал смягчаться, наконец. Он бросил деньги на дорогу и сказал, что пойдет со мной путешествовать.‟ „Сборщик податей, вы слышите? Бросил деньги на дорогу.‟ – „Да.‟ – „Он сказал, что деньги ему отныне стали ненавистны. С тех пор он стал моим спутником.‟ „Левий Матвей.‟ – „Да, Левий Матвей.‟ – „А вот что ты все-таки говорил про храм толпе на базаре?‟
[20:25]„Я сказал, что рухнет храм старой веры, и создастся новый храм истины. Сказал так, чтобы было понятнее.‟ „Зачем же ты, бродяга, смущал народ, рассказывая на базаре об истине, о которой ты представления не имеешь. Что такое истина?‟
[20:58]„Истина прежде всего в том, что у тебя болит голова. И болит так сильно, что ты малодушно помышляешь о смерти.‟ „Ты не только не в силах говорить со мной, но тебе трудно даже глядеть на меня. И сейчас я невольно являюсь твоим палачом, что меня огорчает. Ты не можешь даже и думать о чем-нибудь и мечтаешь только о том, чтобы пришла твоя собака – единственное, по-видимому, существо, которому ты привязан.‟ „Но мучения твои сейчас кончатся. Голова пройдет. Ну вот все и кончилось. И я чрезвычайно этому рад.‟
[21:53]„Левий Матфей.‟ Այսինքն, ինչ էր ուզում ստեղ ասել Բուլգակովը, որ Մատթեոսը Լեւիթ էր ու իրոք տենց էր, փողը գցեց, ասում ա՝ Հիսուսին կհետեւեմ, լրիվ գիրքը կառնեմ, ինչ Հիսուս ա ասում, հետո Հիսուսը տեսավ մի պահ գրածները, զարմացավ, ասում ա՝ էս ինչ ես գրել։ Ես տենց բան չեմ էլ ասել ընդհանրապես։ Ի՞նչ էր ուզում ասել Եսայի Աստվածը։ Ասում ա, որ առաքյալ ա գալիս Լեւիտներն, քնացեք, նայեք՝ ով ա ինքը, հետեւեք իրան։
[22:24]Բան, հետո կգնաք բոլորին կսպանեք, ով հետեւից գա, կամ ասենք՝ եթե քո եղբայրն ա, դու իրան հենց սպանի, չթողնես, որ շատ տարածվի։ Հիմա Նոր Կտակարանը՝ ըստ Մատթեոսի, գլուխ Ե։ Եվ տեսնելով ժողովրդի բազմությունը բարձրացավ լեռան վրա, եւ երբ այնտեղ նստեց, նրա մոտ եկան իր աշակերտները։ Նա սկսեց նրանց ուսուցանել եւ ասել. „Երանի հոգով աղքատներին, որովհետեւ նրանցն ա երկնքի արքայությունը։ Երանի սգավորներին, որովհետեւ նրանք պիտի մխիթարվեն։ Երանի հեզերին, որովհետեւ նրանք երկիրը պիտի ժառանգեն։ Երանի նրանց, ով քաղցն ու ծարավն ունեն արդարության, որովհետեւ նրանք պիտի հագենան։ Երանի ողորմածներին, որովհետեւ նրանք ողորմություն պիտի գտնեն։ Երանի նրանց, ով սրտով մաքուր են, որովհետեւ նրանք Աստծուն պիտի տեսնեն։ Երանի խաղաղարարներին, որովհետեւ նրանք Աստծո որդիներ պիտի կոչվեն։ Երանի նրանց, ով հալածվում են արդարության համար, որովհետեւ նրանցն ա երկնքի արքայությունը։‟ „Երանի ձեզ, երբ ձեզ նախատեն ու հալածեն եւ իմ պատճառով ձեր մասին ամեն տեսակ չար խոսք սուտ ասեն։ Ցնծացեք ու ուրախացեք, որովհետեւ երկնքում ձեր վարձը շատ ա, քանի որ այսպես հալածեցին մարգարեներին, որոնք ձեզնից առաջ են եղել։‟ Թե որ մարգարեներին էին հալածել չգիտենք, որովհետեւ Սողոմոնը, Դավիթը, Աբրահամը, Մովսեսը ամեն ինչ Աստծո կողմից ստացել էին։ Բա մնացածը մի հատ փորձեք վերլուծեք։ Ասում ա՝ հոգով աղքատ։ Ստեղ թույլ մարդու մասին ա խոսքը, ոչ թե որ հոգի չունի, դուխը քիչ ա, այսպես ասած։ Հետո սգավորները, հեզերը, ճնշվածները, այսինքն ով քաղց ու ծարավ ունի արդարության, ողորմածներին, սրտով մաքուր, դե էդ լավ ա, խաղաղարար, այսինքն կռիվ մի արեք, հալածվում են արդարության համար, էդի լավ ա, հալածվեք։ Այսինքն ի՞նչ ա ասում, ասում ա՝ էս աշխարհում ուժեղ, հզոր, պայքարող, փող ունեցող, իրավունքները իրա պաշտպանող մարդը ոչ ողորմելի, իրանք կորած են, շունչ չունեն էս աշխարհում։ Թողեք, ոչ մի բան մի արեք, թող ձեզ տանջեն, հալածեն, էդի լավ ա ձեր համար, որովհետեւ էս կյանքում արդարություն չկա, այլ որ մեռնեք, բոլորդ էլ մեռնելու եք, սաղս գիտենք։ Մյուս կյանքում ա Աստծո արքայությունը, էդ ժամանակ կպարքեւատրվեք։ Հիմա մի արեք, թողեք ձեզ հալածեն։ Իսկ ո՞վ են հալածողները, որ ամենքին պետք ա տիրեն, Աստված ասում էր Եսայի, Լեւիտները, չէ՞, ո՞վ ա գրել։ Լեւի Մատթեոսը։ Այսինքն ինքը ասում ա՝ մենք ձեզ հալածենք, դուք էլ մի պայքարեք դրա դեմ։ Վերջ, հասարակ բան։ Այսինքն չկա Նոր Կտակարանը՝ ըստ Հիսուսի։ Կա՝ ըստ Մատթեոսի, ըստ Մարկոսի, ըստ Հովհաննեսի, ըստ Ղուկասի, իսկ ըստ Հիսուսի չկա։ Լավ, շարունակենք։ Թող ասում ա՝ դուք եք երկրի աղը, եւ այլն։ Ու ստեղ ուշադիր, շատ ուշադիր։ Դուք եք աշխարհի լույսը։ Մի քաղաք, որ լեռան վրա ա կանգնած, չի կարող թաքնվել։ Եվ կրակ վառելով կաթսայի տակ չեն դնում, այլ աշտանակի վրա, եւ նա լույս է տալիս բոլոր նրանց, ով տան մեջ են։
[25:26]Ստեղ էլի լեռան վրայի Աստծո տան մասին ա խոսում՝ Սիոնի Աստծուց։ Ասում ա՝ թող այսպես փայլի ձեր լույսը մարդկանց առաջ, որպեսզի տեսնեն ձեր բարի գործերն ու փառավորեն ձեր Հորը, ով երկնքում է։ Այսինքն նորից հաստատեց Եսայի Աստվածը՝ Հայր Մեր, այսինքն, ով երկնքում է։ Մի կարծեք, թե օրենքը կամ մարգարեներին ջնջելու եկա, չեկա ջնջելու։ Այլ լրացնելու, այսինքն շարունակում ա Եսայի Աստծո օրենքը ու լրացնում ա դա։ Ու ստեղ ըստ Մատթեոսի, գլուխ 5, 18։ Նայեք ինչ ա ասում։ Ճիշտ եմ ասում ձեզ, մինչեւ որ երկինքն ու երկիրն անցնեն, մի յովտ իսկ, որ մի նշանախեծ է օրենքից եւ մարգարեներից, չի անցնի, մինչեւ որ այս բոլորը կատարվի։ Էսի ամենամեծ ու կարեւոր բառն ա ու նախադասությունն ա էս ամբողջ գրքում։ Դե դժվար ա հասկանալ, բայց մեր խոսքերով ասեմ, որ պարզ լինի։ Ասում ա՝ մինչեւ որ երկինքն ու երկիրը անցնեն, այսինքն մինչեւ աշխարհի վերջը չգա, մի յովտ իսկ, սենց մի միլիմետր, այսինքն անգամ էս օրենքից ու մարգարեներից չի անցնի։ Էն օրենքից, որ Եսայան ա ասել ու ինքը Հիսուսը ինքնուրույն էս ա հաստատում ու լրացնում ա, ասում ա՝ էս օրենքը չի փոխվի մինչեւ այս բոլորը չկատարվի։ Ի՞նչը պիտի կատարվի։ Մինչեւ բոլորը նվաստ, աղքատ, մեղք, խղճուկ չդառնան, որ վերջում, որ ամբողջ աշխարհով տենց էլ լինի, կա Աստծո տունը լեռան վրա՝ Սիոնի, ու բոլոր լեռների վրա բարձրանա ու լուսավորի, կառավարի բոլորին։ Այսինքն վերջ, այս օրենքը էլ չի փոխվում, ոչ մի բան, ով էլ գա, ինչ առաքյալ էլ լինի, բոլորն էլ սրանից հետո սուտ են։ Սա վերջին օրենքն ա, որը լրացնում ա Եսայի օրենքը ու չի ժխտում Եսայի օրենքը։ Ոնց ա Աստված ազգերին կործանելու, որ ողորմելի դառնան, էլիտաներին սպանելու եւ այլն, ու որ հետո կգա Սիոնի լեռան վրայից տիրի։ Հուսով եմ հասկացաք։ Շարունակում եմ, դեռ չի վերջացել։ Ըստ Մատթեոսի՝ Հիսուսը շարունակում ա։ Ով այս պատվիրաններից փոքրերից անգամ, այսինքն 19-ում գրած ա՝ մի բան կջնջի եւ մարդկանց այսպես կուսուցանի երկնքի արքայության մեջ փոքր պիտի համարվի, իսկ ով կկատարի եւ կուսուցանի երկնքի արքայության մեջ նա մեծ պիտի համարվի։ Այսինքն ասում ա՝ գնացեք, տարածեք էս կրոնը բոլորի վրա, որ անեք ու մեծ կհամարվեք։ Հետո էնդե սկսում ա 21-ից Մովսեսի պատվիրանները փոխել։ Այսինքն մենակ դա էր մնացել էն հին ասածներից, այսինքն էդ 10 պատվիրանը, որը Հիսուսը հիմա փոխում ա։
[28:59]Որեւէ մեկը, որ առանց բռնության իր կնոջը թողնում ա, թող նրան թողնելու թուղթ տա։ Իսկ քեզ ասում եմ, ամեն մարդ, ով կնոջը արձակում ա առանց պոռնկության պատճառի, նա է, որ նրան շնության ա մղում։ Ստեղ կարող եք համաձայնվեք կամ չէ, բայց էլի ասում ա կապ չունի։ Տարապեք, ավելի լավ ա տառապեք, քան ամեն մարդ իրա ուղով գնա։ Չնայած առաքյալները իրանից առաջ, Աստված էլ ասել են՝ կարող եք բաժանվել, դա նորմալ ա։ Լավ չի, բայց ոչ էք տանջվելու ամբողջ կյանքը։ Հիմա 33-ը։ Լսե՞լ եք, ինչ էր ասել Մովսեսը՝ երդմնազանց մի լինի, այլ արա Տիրոջն այն ինչ երդվել ես։ Ու ասում եմ՝ ինչի վրա մարդ չպետք ա երդվի Հիսուսն ասում ա, այսինքն էլ մի երդվեք ու թվարկում ա, ինչի վրա չի կարելի երդվել։ Այո եւ ոչ։ Ավելը չարից է։ Էն ժամանակ երդման վրա էր լրիվ դա պետք ա հիշել։ Վախենում էին, որ կպատժվեն սուտ երդում տալուց։ Ասում ա՝ մի երդվեք, պետք չի թույլ ա տալիս մարդուն սուտ ասել։ Ենթագիտակցաբար, իհարկե։ Եթե վախ չկա, որ երդվել ես, կարաս հանգիստ խախտես քո խոսքը ու երդումդ։ Ասում ա՝ լսե՞լ եք, ինչ էր ասել Մովսեսը՝ աչքի փոխարեն աչք, ատամի փոխարեն ատամ։ Իսկ ես ձեզ ասում եմ՝ չարին հակառակ չկանգնել։ Հա, եթե մեկը քո աջ ծնոտին ապտակ տա, նրան մյուսն էլ դարձրու։ Եվ եթե մեկը քեզ բռնադատել եւ քո շապիկն առնել, նրան քո բաճկոնն էլ տուր։ Ստեղ կհամաձայնվեք կամ չէ, բայց էլի ասում ա՝ կապ չունի։
[30:31]Ասում ա՝ լսե՞լ եք, ինչ ա Հիսուսն ասում։ Օրհնեցեք ձեր թշնամիներին։ Բարին արեք ձեր ատողներին եւ աղոթեք նրանց համար, ովքեր ձեզ չարչարում են եւ հալածում։ Այսինքն ուժեղ, հզոր, պայքարող, փող ունեցող, իրավունքները իրա պաշտպանող մարդը ոչ ողորմելի, իրանք կորած են, շունչ չունեն էս աշխարհում։ Թողեք, ոչ մի բան մի արեք, թող ձեզ տանջեն, հալածեն, էդի լավ ա ձեր համար, որովհետեւ էս կյանքում արդարություն չկա, այլ որ մեռնեք, բոլորդ էլ մեռնելու եք, սաղս գիտենք։ Մյուս կյանքում ա Աստծո արքայությունը, էդ ժամանակ կպարքեւատրվեք։ Հիմա մի արեք, թողեք ձեզ հալածեն։ Իսկ ո՞վ են հալածողները, որ ամենքին պետք ա տիրեն։ Աստված ասում էր Եսայի, Լեւիտները, չէ՞։ Ո՞վ էր էս գրել։ Լեւի Մատթեոսը։ Այսինքն ինքը ասում ա՝ մենք ձեզ հալածենք, դուք էլ մի պայքարեք դրա դեմ։
[31:32]Ի՞նչը պիտի կատարվի։ Մինչեւ բոլորը նվաստ, աղքատ, մեղք, խղճուկ չդառնան, որ վերջում, որ ամբողջ աշխարհով տենց էլ լինի, կգա Աստծո տունը լեռան վրա՝ Սիոնի, ու բոլոր լեռների վրա բարձրանա ու լուսավորի, կառավարի բոլորին։ Այսինքն վերջ, այս օրենքը էլ չի փոխվում ոչ մի բան, ով էլ գա, ինչ առաքյալ էլ լինի, բոլորն էլ սրանից հետո սուտ են։ Սա վերջին օրենքն ա, որը լրացնում ա Եսայի օրենքը ու չի ժխտում Եսայի օրենքը։
[32:13]Հիմա կասեք՝ էս ի՞նչ ա էսքան խոսաց, քննարկեց եւ այլն։ Հիմա ես բերում եմ վերջին կետը, որը ուղիղ կապված ա Հայոց պատմության հետ։ Մեզ պետք ա միայն հասկանալ՝ ով ա Եսայի Աստվածը, ում մասին ա խոսում Հիսուսը, Լեւիտներն ով են ըստ Մատթեոսի, այսինքն Լեւիտներն ով են եւ ինչ նպատակ ունեն եւ այլն։ Հիմա դա սաղ հասկացանք ու գնում ենք դեպի Հայաստան՝ տեսնելու՝ ինչ ա տեղի ունեցել Հայաստանում։
