[0:11]โครงการเสียงดี มีสาระ เสนอตอน การฟื้นฟูมารดาหลังคลอด ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย โดยแผนกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ สวัสดีค่ะ พี่ๆ น้องๆ ชาว วชิราวุธ ทุกท่าน วันนี้ โครงการเสียงดีมีสาระ โดยดิฉัน นางสาว อรพินทร์ มลทับทิม แพทย์แผนไทย โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ วันนี้ จะขอเสนอเรื่อง การฟื้นฟูมารดาหลังคลอด ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย พี่ๆ น้องๆ ชาว วชิราวุธ บางท่าน อาจจะเคยได้ยิน อาจจะเคยได้เห็น หรือบางท่าน อาจจะมีประสบการณ์โดยตรง แต่สำหรับพี่ๆ น้องๆ ท่านใด ยังไม่เคยรู้จัก วันนี้ ดิฉันจะนำพาทุกท่าน มารู้จัก กับการดูแลมารดาหลังคลอด ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยอย่างเราเชื่อว่า การคลอดบุตรนั้น จะทำให้ธาตุในร่างกาย ทั้งธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ เกิดการเสียสมดุล โดยเฉพาะธาตุไฟ จะส่งผลให้มารดาหลังคลอด ไม่สบายตัว มีอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย อ่อนเพลีย หรืออาจจะมีอาการคัดตึงเต้านมรวมด้วย ซึ่งการดูแลมารดาหลังคลอดนั้น เป็นการฟื้นฟูสุขภาพมารดา จะช่วยให้ร่างกายอบอุ่น ลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ขับน้ำคาวปลา ลดอาการคัดตึงเต้านม ทำให้ธาตุทั้งสี่ในร่างกาย กลับมาสมดุลเร็วที่สุด แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่า มารดาหลังคลอดนั้น จะต้องได้รับการฟื้นฟูสุขภาพเมื่อใด มารดาหลังคลอด ที่คลอดโดยวิธีธรรมชาติ หรือการคลอดเอง จะอยู่ไฟ หรือได้รับการดูแลหลังคลอดตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย หลังจากที่คลอดแล้ว 7-10 วัน ถ้ามารดาหลังคลอด ไม่มีอาการอ่อนเพลียจากการคลอดบุตร และบริเวณแผลช่องคลอดแห้งสนิท ส่วนมารดาที่ผ่าคลอดนั้น สามารถทำได้หลังจาก การผ่าตัดแล้ว 30-45 วัน หรือจนกว่าแผลผ่าตัดจะหายและแห้งสนิท การอยู่ไฟหลังคลอดจะ ได้ผลดีกับมารดาหลังคลอด จะต้องทำไม่เกิน 3 เดือนหลังจากคลอดบุตร ซึ่งการทำหลังคลอด ที่นิยมทำกัน จะทำกัน 5-10 วัน ติดต่อกันอย่างต่อเนื่อง เราก็ได้ทราบกันไปแล้วว่า เราสามารถดูแลมารดาหลังคลอดได้เมื่อใด ต่อมาก็จะเป็นประโยชน์ในการดูแลมารดาหลังคลอด ซึ่งการดูแลมารดาหลังคลอด ก็จะมีคุณประโยชน์ดังนี้ 1 ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว 2 ช่วยขับน้ำคาวปลา 3 ลดอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย 4 ลดอาการคัดตึงเต้านม 5 ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ลดอาการอ่อนเพลีย 6 ช่วยให้กล้ามเนื้อหน้าท้องกระชับ หน้าท้องยุบได้เร็ว ในส่วนของขั้นตอนการดูแลมารดาหลังคลอด ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยของเรานั้น จะประกอบด้วย 1 การนวดไทยแบบราชสำนัก มารดาหลังคลอด มักจะมีอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
[3:32]อันเนื่องจากการคลอดบุตรและการดูแลบุตร ส่วนมากจะมีอาการปวดบ่า ต้นคอ หลัง การนวด จะช่วยลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ลดอาการคัดตึงเต้านม 2 การประคบสมุนไพร การประคบนั้น จะใช้ความร้อนที่พอดี ไม่ร้อนมากจนเกินไป และไม่ประคบด้วยแรงที่หนักเกินไป การประคบ จะช่วยการไหลเวียนเลือดให้ดีขึ้น ลดอาการบวม ลดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อ ลดอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ลดอาการคัดตึงเต้านม การทับหม้อเกลือ เป็นขั้นตอนสำคัญในการดูแลมารดาหลังคลอด ตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย เป็นการนำเกลือเม็ดใส่ในหม้อดินเผา ตั้งไฟให้ปะทุร้อน แล้ววางบนสมุนไพรและใบพลับพลึง แล้วห่อด้วยผ้า จากนั้นนำหม้อเกลือหน้าบริเวณหน้าท้อง ต้นขา หลังช่วงล่าง จะช่วยให้มดลูกเข้าอู่ ช่วยขับน้ำคาวปลา ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ทำให้กล้ามเนื้อหน้าท้องกระชับ หน้าท้องยุบ และมีงานวิจัยแล้วว่า การทับหม้อเกลือนั้น ช่วยลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อได้ ขั้นตอนที่ 4 เป็นขั้นตอนสุดท้าย สำหรับการดูแลมารดาหลังคลอดตามศาสตร์การแพทย์แผนไทย นั่นคือการอบสมุนไพร ซึ่งเป็นการเข้ากระโจม เพื่อให้อายน้ำสัมผัสตัวได้มากที่สุด ตัวยาสมุนไพรประกอบด้วยตัวยาหลายชนิด ความร้อนจากอายน้ำ จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ช่วยขับน้ำคาวปลา ลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และกลิ่นสมุนไพร จะช่วยเพิ่มความสดชื่น การหายใจได้โล่งขึ้น สบายตัวมากยิ่งขึ้น เราก็ได้ทราบถึงขั้นตอนการดูแลมารดาหลังคลอดกันไปแล้วนะคะ แต่ มารดาหลังคลอดทุกท่าน ก็ไม่ได้สามารถ ที่จะเข้ารับการดูแลมารดาหลังคลอดตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้ ซึ่งจะมีข้อห้ามดังนี้ 1 มารดาที่มีไข้สูงเกิน 37 องศา 2 มารดาที่แผลผ่าตัดคลอด ยังไม่แห้งสนิทดี 3 มารดาหลังคลอดที่มีอาการอ่อนเพลีย 4 มารดาหลังคลอดที่แพทย์แจ้งว่า มดลูกลอยตัว มดลูกยังไม่เข้าอู่ นอกจากการดูแลมารดาหลังคลอด ที่ได้กล่าวมาข้างต้นแล้ว มารดาหลังคลอด ควรจะรับประทานอาหารที่มีรสร้อน เพื่อช่วยบำรุงไฟธาตุ กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด เช่น ขิง พริกไทยดำ กะเพรา ขมิ้นชัน และควรที่จะรับประทานอาหารบำรุงน้ำนม ควบคู่กันไปด้วย เช่น แกงเลียงหัวปลี ไก่ผัดขิง หลีกเลี่ยงอาหารรสเย็น เช่น ฟัก แตงโม น้ำแข็ง เพราะอาหารรสเย็นจะไปลดไฟธาตุในร่างกาย ควรดื่มน้ำอุ่น 2-3 ลิตรต่อวัน และที่สำคัญ ควรพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ร่างกายกลับมาอยู่ในภาวะสมดุลได้อย่างรวดเร็ว สุดท้ายนี้ คลินิกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ ก็กำลังจะเปิดให้บริการการดูแลมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ยังไงฝากติดตามข่าวสารและฝากพี่น้องชาววชิราวุธ ช่วยประชาสัมพันธ์หรือติดต่อสอบถามได้ที่เบอร์ 095 809 0389 หรือ 065 586 3658 ขอบคุณค่ะ
