[0:00]Thưa quý vị lãnh đạo tối cao mới của Iran, ông Mostaba Khamenei hôm qua đã đưa ra thông điệp công khai đầu tiên kể từ khi nhậm chức. Và trong đó thì kêu gọi các sẽ tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz. Và cùng ngày thì lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz chiến lược sau lời kêu gọi của nhà lãnh đạo mới của đất nước. Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo xung đột hiện nay thì có thể gây ra cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, vượt cả những cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào năm 1970. Ông Mostaba Khamenei, 56 tuổi, đã chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được đề cử làm đại giáo chủ mới vào ngày mùng 8 tháng 3 vừa qua. Trong thông điệp phát trên Đài truyền hình nhà nước, vị lãnh tụ mới nhấn mạnh, Iran cần sử dụng đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi các quốc gia vùng vịnh đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ của họ. Trên thực địa, hoạt động vận chuyển hàng hóa trong và xung quanh eo biển Hormuz vẫn gần như tê liệt. Lực lượng Mỹ cho biết đã tấn công 28 tàu giải thủy lôi của Iran, trong bối cảnh lo ngại eo biển Hormuz không thể lưu thông. Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA, cảnh báo xung đột đang tạo ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu, vượt qua cả những năm 1970. Trước đó, Tehran tuyên bố sẽ không cho xuất khẩu một lít dầu nào từ vùng vịnh, chừng nào các cuộc tấn công của Mỹ và Israel còn tiếp diễn. Hôm qua thêm ba tàu khác bị tấn công ở vịnh ngoài khơi bờ biển các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Iraq. Các vụ tấn công vào tàu chở dầu ở vùng Vịnh cùng những cảnh báo từ Iran đã phá vỡ triển vọng nhanh chóng hạ nhiệt căng thẳng ở Trung Đông. Kết thúc phiên giao dịch hôm qua tại New York, giá dầu Brent Biển Bắc đạt 100,46 đô la Mỹ một thùng, tăng 9,2%, trong khi dầu thô ngọt nhẹ Mỹ chốt phiên ở 95,7 đô la Mỹ một thùng, tăng 9,7%. Hải quân Mỹ cho biết hiện chưa thể hộ tống tàu thuyền qua biển Hormuz, nhưng khả năng này có thể được triển khai vào cuối tháng.
[1:57]Bộ chỉ huy Trung tâm Centcom, cơ quan phụ trách các lực lượng Mỹ ở Trung Đông ra tuyên bố xác nhận một máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 của Mỹ đã bị rơi ở miền Tây Iraq. Tuyên bố của Centcom nêu rõ, chiếc máy bay đã bị rơi ở miền Tây Iraq, cũng theo Centcom thì vụ việc này không phải do hỏa lực của đối phương hay là hỏa lực của đồng minh. Các nỗ lực cứu hộ đang được triển khai trên thực địa. Trong khi đó thì các nhóm vũ trang dòng thuộc phong trào kháng chiến hồi giáo tại Iraq tuyên bố đã bắn hạ một máy bay loại này của không quân Mỹ. Chiếc máy bay tiếp nhiên liệu vừa rơi là máy bay quân sự thứ tư của Mỹ bị rơi trong cuộc chiến ở Trung Đông sau khi ba chiến đấu cơ F-15E bị hỏa lực của đồng minh bắn nhầm trên không phận của Kuwait. Và kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào ngày 28 tháng 2 thì đã có 7 binh sĩ Mỹ được xác nhận thiệt mạng.
[2:53]Liên Hợp Quốc hôm qua lên tiếng cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang đẩy khu vực tới bờ vực khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng, khiến hơn 4,1 triệu người tại Afghanistan, Iran, Liban và Pakistan đã phải di dời trong nước. Riêng tại Iran thì ước tính có khoảng 3,2 triệu người tạm thời rời khỏi nơi cư trú, chủ yếu là rời Tehran và các đô thị lớn để tới các khu vực phía bắc và vùng nông thôn nhằm tìm nơi an toàn. Tại Liban, chính phủ nước này cũng ghi nhận là hơn 816.000 người phải di dời, trong đó có gần 300.000 trẻ em. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh đối thoại là con đường duy nhất hiện nay, đồng thời kêu gọi các bên ngừng bắn ngay lập tức, bảo vệ hạ tầng dân sự và sớm quay trở lại bàn đàm phán trước khi thảm họa nhân đạo vượt quá tầm kiểm soát. Nguy cơ căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương đang gia tăng, ngay sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mở các cuộc điều tra thương mại mới. Liên minh châu Âu cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh mẽ và tương xứng. Các cuộc điều tra được Washington tiến hành theo điều 301 của Luật Thương mại Mỹ, nhằm vào những hành vi mà nước này cho là thương mại không công bằng. Và theo phía Mỹ, trọng tâm điều tra là tình trạng dư thừa năng lực sản xuất trong một số ngành công nghiệp và việc nhập khẩu hàng hóa bị nghi liên quan đến lao động cưỡng bức. Động thái có thể mở đường cho các mức thuế bổ sung từ 10 đến 15% đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ nhằm cứu vãn thỏa thuận thương mại song phương. Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu đã bác bỏ cáo buộc này và cho rằng nguyên nhân của tình trạng dư thừa trong kinh tế toàn cầu không xuất phát từ châu Âu. Dù căng thẳng leo thang, EU cho biết vẫn đang thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận thương mại song phương và bày tỏ hy vọng Mỹ có động thái tương tự. Dự kiến tuần tới, Nghị viện Châu Âu sẽ xem xét dỡ bỏ thuế đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ nhằm cứu vãn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương. Thưa quý vị, thông tin sai lệch và tin giả không chỉ gây tác động xã hội mà còn kéo theo những thiệt hại kinh tế rất lớn. Mỗi năm thì thế giới có tổn thất là khoảng 417 tỷ đô la Mỹ vì vấn nạn này. Và theo nghiên cứu do tập đoàn tư vấn và công nghệ của Pháp Sopras Steria phối hợp với tổ chức phân tích dư luận Ipsos thực hiện. Và những tổn thất này thì đến từ nhiều nguồn, như là các vụ lừa đảo tiền điện tử, thao túng thông tin trên mạng xã hội, hay là chi phí mà các chính phủ phải bỏ ra để ứng phó với các chiến dịch can thiệp thông tin. Trong đó thì các đánh giá sai thực sự thật trên nền tảng thương mại điện tử được xem là nguồn gây thiệt hại lớn nhất, ước tính lên tới 227 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang khiến việc tạo ra nội dung giả ngày càng dễ dàng và tinh vi hơn. Có thể làm thiệt hại kinh tế do tin giả tăng thêm từ 15 đến 30% trong thời gian tới.
