[0:14]dowiedzieć się o tym, co interesującego dzieje się w Ameryce Łacińskiej, Afryce, Azji oraz Oceanii, to zapraszam też do czytania artykułów na stronie dzialzagraniczne.pl, w rozbudowanych newsów na facebookowym fanpage'u
[0:25]oraz codziennych wideorelacji na Instagramie, w których towarzyszy mi czworonożny redaktor Amstaff Pan Sadełko.
[0:30]Możesz również wesprzeć moją działalność w serwisie Patronite. Więcej na ten temat dowiesz się wchodząc na stronę Patronite.pl/dzialzagraniczny
[0:41]Dziś moim gościem jest Konrad Oleksak z Palarni Kawy Simplo. Zresztą nie tylko palarni, prawda? Dzień dobry.
[0:48]Dokładnie, dzień dobry. Konradzie, czy wiesz co to jest Torrefacto?
[0:52]Wiem. Czy możesz opowiedzieć słuchaczom, którzy nie znają tego produktu?
[0:57]Nie znam dokładnej pełnej historii i tak naprawdę przed chwilą, przed, przed tym jak zaczęliśmy dowiedziałem się, że dodawane były tam inne rzeczy oprócz cukru.
[1:06]Najpierw powiedzmy co to jest Torrefacto, a ja ci powiem o co chodzi z dodatkami.
[1:09]Okej, więc Torrefacto to jest kawa palona, nie tylko nie sama te ziarna, tylko z dodatkami. W tym przypadku, który ja znam, jest to cukier.
[1:19]Ta kawa jest oczywiście palona bardzo mocno, ma strasznie dużo kofeiny i jest to głównie kawa słabej jakości.
[1:25]Tak, to prawda. I ma mocnego kopa. Tak, mocnego kopa, dlatego, że jest to zazwyczaj robusta, która ma dwa razy więcej kofeiny.
[1:32]Pytam cię o Torrefacto, ja znam tą kawę z Hiszpanii. Każdy, kto mieszkał w Hiszpanii, miał okazję prawdopodobnie pić w takich typowych barach osiedlowych, gdzie jest, wiesz, blat jest z metalu,
[1:44]na ścianie obok Matki Boskiej wisi Sergio Ramos. Dostajesz właśnie taką kawę.
[1:48]Ta historia to o czym opowiadałem przed audycją, zanim jeszcze weszliśmy na antenę, tuż po wojnie domowej w Hiszpanii
[1:54]były duże braki w dostawach wszystkiego w zasadzie, no było duże zubożenie kraju, w związku z czym Torrefacto się upowszechniło i do dziś jest popularne właśnie w tych najtańszych barach,
[2:03]dlatego, że bardzo łatwo było do tych ziaren, które mają ten mocny posmak i kopa, dodać cokolwiek innego, żeby wypełnić materiał, tak?
[2:12]To było oszukiwanie trochę klienta, to było dawanie mu posmaku tej kawy, mimo że w środku mogły być jakieś nie wiem, owsianka, cokolwiek.
[2:21]Cykor. Cykor. Teraz się już tego w zasadzie nie stosuje, ale upodobanie do Torrefacto pozostało, ponieważ tak jak powiedziałeś, jest to kawa też niskiej jakości, jest po prostu tańsza i można na tym zrobić dobry zysk.
[2:32]A zacząłem od tego Torrefacto, ponieważ tematem naszej dzisiejszej rozmowy jest właśnie kawa i to, czy w niedalekiej przyszłości jej zabraknie, czy stanie się towarem luksusowym dla zamożniejszych,
[2:43]ponieważ dziś wiesz ile się wypija dziennie filiżanek kawy na świecie?
[2:48]Nigdy mnie to nie interesowało tak naprawdę ile się wypija. Wiem, wiem, które kraje piją najwięcej. Jakie jest spożycie na świecie, ale ile się wypija dziennie filiżanek? Nie mam pojęcia.
[2:58]Czytałem takie obliczenia, że to jest około 2 miliardów filiżanek dziennie na podstawie podaży światowej, chociaż z tą podażą, jak zaraz nam pewnie wyjaśnisz, bywa różnie.
[3:10]Zanim przejdziemy do problemów z kawą, jakie się zaczynają pojawiać, porozmawiamy o w ogóle o kawie, bo każdy z nas kawę pije prawdopodobnie, chociaż ja nie piłem do prawie 30 roku życia.
[3:20]Od teraz zaczynam dzień od kawy. Ale porozmawiamy czym tak naprawdę kawa jest. Czym się różni arabica od wspomnianej przez ciebie robusty?
[3:29]Opowiedz po prostu o kawie. To jeszcze może wrócę do tego Torrefacto na chwilę.
[3:33]Moim zdaniem to jest nie tylko dlatego, że był łatwy dostęp do tego produktu akurat takiej jakości, dodawało się różne różne dodatki w sensie cukier czy tam przyprawy,
[3:42]ale też chodzi o to, że kawa grana podczas procesu palenia traci na wadze, więc po to, żeby jakby nie tracić masy, dodawali jakieś tam dodatki.
[3:50]Okej, okej. Wiem, bo tak w Polsce robiono. W latach 80-tych jeszcze na pewno początek 90-tych i myślę, że niektórzy jeszcze to robią, dodają właśnie cykorię zazwyczaj.
[4:02]Więc są dwa, są dwie podstawowe odmiany tak naprawdę. Jest ich dużo więcej, ale dwie podstawowe od których, które się rozgałęzia na na na na na podgatunki, to jest arabica i robusta.
[4:10]Różnią się od siebie i wielkością owoców, ziarna i sposobem uprawy.
[4:16]Robusta jest mniej wymagająca, więc ma dłuższe korzenie, więc w ogóle nie może łatwiej dostać się do wody, która jest pod powierzchnią.
[4:24]Rośnie na niższych wysokościach, więc nie nie potrzeba w ogóle nie wysokich gór i odpowiedniego nasłonecznienia i tak dalej, więc te warunki są dużo dużo więcej znosi tak naprawdę.
[4:35]Arabik, arabiką jest dokładnie odwrotnie, więc im wyżej tak naprawdę tym lepiej, dlatego, że im bardziej stabilna różnica temperatur, czyli amplituda, jest, jest lepiej dla rozwoju ziarna.
[4:45]Jak się hoduje też kawę, bo wyobrażam sobie, że nie każdy widział kiedykolwiek kawowiec i może nie do końca sobie zdawać sprawę, jak wygląda w ogóle uprawa kawy.
[4:53]To jest w ogóle krzak, to nie jest drzewo, to jest krzak, tak naprawdę. Niektóre są dość, dość wysokie, no ale oczywiście są przecinane po to, żeby łatwiej było, łatwiej było je zbierać.
[5:03]I rosną na nich takie wisienki tak naprawdę, bo językiem kawowym jest albo hiszpański albo angielski, więc to są po prostu Coffee Cherry.
[5:10]Coffee Cherry. tak i tak naprawdę kawa to jest ziarno owocu krzewu kawowca. Zbierane albo ręcznie, albo mechanicznie.
[5:18]Na dużych plantacjach jest to zbierane mechanicznie zazwyczaj, jest to spowodowane tym, że trzeba to zrobić szybko, są mniejsze nakłady robocze, tak?
[5:28]Więc mniej ludzi trzeba do tego zatrudnić. Zazwyczaj te farmy są na płaskich terenach, gdzie mogą po prostu wjechać duże kombajny i to robić.
[5:37]Kawę wyższej lub wysokiej jakości są zbierane ręcznie i tutaj też jest podział na tym ręcznym zbieraniu na strippping i picking, czyli
[5:44]Stripping czyli ściągamy po prostu całość, całość owoców jednym ruchem do koszyka, czyli wraz z liśćmi z tym wszystkim, co tam się znajduje.
[5:54]I owoce są różnego w różnym stopniu swojego rozwoju, tak, czyli dojrzałości. No i później się je sortuje, albo i nie.
[6:01]Picking to jest inaczej też selective picking, czyli po prostu wybierasz te owoce, które masz wybrać, tak, czyli te owoce, które są najbardziej dojrzałe, tak.
[6:10]Powiedziałeś wcześniej, że arabika jest popularniejsza, że jest szlachetniejszą odmianą. Wbrew nazwie ona nie jest uprawiana w krajach arabskich.
[6:15]Jakie są główne te kraje właśnie uprawy tej kawy szlachetnej?
[6:19]Generalnie kawa jest uprawiana pomiędzy dwoma zwrotnikami tak, nigdzie poza tym nie rośnie. A jeśli rośnie, no to są to naprawdę sporadyczne przypadki, bardziej na konsumpcji
[6:29]własnej niż, niż na handel, tak, to są raczej małe, mało znaczące plantacje czy uprawy.
[6:34]Głównym producentem jest oczywiście Brazylia. Później jest Wietnam, chociaż Wietnam jest faworytem, jeśli chodzi o robustę, nie arabikę.
[6:41]Robuste, tak, słyszałem. A i wymienia się z Kolumbią, tak, czyli w zależności od tego, który kraj ma więcej produkcji. Danego roku jest, na drugim miejscu jest Kolumbia, a później jest Gwatemala, Honduras, Peru.
[6:51]W Kolumbii znam ten region, który się nazywa Sona Cafetera popularnie, został wpisany na listę UNESCO jako właśnie ta kolumbijskie dziedzictwo, właśnie ze względu na to, o czym opowiadałeś wcześniej.
[7:02]Tam są małe plantacje na dużych wysokościach, gdzie ta kawa jest zbierana ręcznie, te plantacje pozostają w rękach tych samych rodzin cały czas.
[7:09]A mały Juan Valdes zbiera ten kawę. Tak, tak, tak. Kim był Juan Valdes? To jest chyba twarzą kolumbijskiej kawy i najbardziej rozpoznawalną marką chyba kawową na świecie, no, oprócz takiej jednej dużej niebieskiej z białym napisami z Włoch.
[7:23]Tak, tak, to prawda. Właśnie, bo dużo osób kojarzy Włochy z kawą popularnie, a kawa we Włoszech nie rośnie.
[7:31]Więc Włoszech tylko się ją wypala, prawda? We Włoszech jest chyba najwięcej palarni kawy w ogóle na świecie, jeśli chodzi o kraje. Z tego co wiem, jest ponad 800 palarni.
[7:39]We Włoszech. We Włoszech, tak, w tych małych, rodzinnych, garażowych i tych ogromnych i tych największych, które są na świecie tak naprawdę.
[7:47]Jak ta kawa, jak ta kawa trafia z tych małych rodzinnych przedsiębiorstw, na przykład w Kolumbii, do palarni we Włoszech?
[7:54]Jaka jest ta droga? Kto ją skupuje? Ta kawa nie trafia bezpośrednio od tego małego farmera z Kolumbii. Nie trafia do tego małego producenta, może trafia do tego małego producenta we Włoszech bezpośrednio, co się też zdarza.
[8:07]Chociaż we Włoszech nie jest aż tak bardzo popularny, jak w Skandynawii na przykład, czy, czy nawet i u nas w Polsce.
[8:12]Ale ta kawa zazwyczaj trafia do jakiegoś przedsię przedsięwzięcia, które obrabia kawę, tak, mówiąc kolokwialnie, więc się, więc po prostu ją przetwarza.
[8:22]Czyli, jak mówisz, przetwarza to nie znaczy jeszcze, że wypala, prawda?
[8:25]To znaczy, że nie. Właśnie chodzi o to, że jeśli masz ten owoc, no to jakoś musisz wyjąć ten, to ziarna ze środka, tak?
[8:30]Są różne metody na pozbycie się tego owocu, tak? Więc iluś tam set na zazwyczaj farmerów mają, mają małe te plantacje, zbierają po nie wiem, parę worków, na przykład, na sezon, tak?
[8:41]Zanosząc do takiej kooperatywy, tam ta kawa jest mieszana ze sobą i przetwarzana i później jest sprzedawana.
[8:48]Giełda Nowojorska kawy to jest taka największa światowa, to jest dla arabiki, a giełda w Londynie jest dla robusty.
[8:55]W tym roku mieliśmy duże protesty producentów kawy właśnie z Kolumbii. Był też zjazd w lipcu w Brazylii, międzynarodowych producentów kawy, którzy zastanawiali się, czy sens miałby międzynarodowy bojkot
[9:08]tej giełdy w Nowym Jorku. Oni twierdzą, że ceny, jakie są im oferowane w tej chwili w skupach, nie odpowiadają już cenie produkcji.
[9:15]I obwiniają za to spekulantów. Cena rzeczywiście jest na ten moment w ogóle poniżej ceny produkcji dla przykładu kilogram kosztuje 100 centów, tak, a wyprodukowanie kilograma kosztuje 125 centów.
[9:28]No to różnica jest dość spora nawet dla nasza realia, a co dopiero dla kogoś, kto w ogóle żyje tylko z tego.
[9:34]Wiem i czytałem i słyszałem i też rozmawiałem z różnymi farmerami, którzy to są zdania są podzielone i część z nich uważa, że rzeczywiście to spekulanci, spekulanci, czyli wielkie fundusze, które w ogóle nie tak naprawdę handlują kawą wirtualną,
[9:48]więc nawet nie mają z nią styczności, za to odpowiadają.
[9:52]Z drugiej strony, odpowiadam tylko za 30% tego kryzysu cenowego. Ale jest jedna ważna rzecz, którą właśnie powiedział mi Raul z farmerów, z którym się znam, przyjaźnię i którego kupuje kawę z Gwatemali,
[10:04]że to jest tak, że generalnie większość farmerów traktuje kawę jako sposób życia, a nie jako biznes.
[10:10]Jeśli jest kryzys, to oni się po prostu do niego adaptują.
[10:13]Tak, w jaki sposób? Po prostu dobra, będą kupią czegoś mniej, zjedzą mniej, wypiją mniej. Posadzą mnie, zbiorą mniej i tak dalej i tak dalej. Kogoś może nie poszł do szkoły w tym roku.
[10:24]I zaadoptują się. Nie nie myślą jako prowadzeniu farmy jako o biznesie, tak, że żeby rzeczywiście trzeba coś zrobić, żeby mieć, tak, żeby włożyć, żeby wyjąć trzeba włożyć, tak?
[10:33]Po prostu. Stąd też generalnie łatwiej jest narzekać. Nie chcę tutaj mówić i generalizować, że, że są leniwi, tak, albo że nie potrafią tego zrobić.
[10:42]I uważam, że, że takie protesty w ogóle totalnie nie mają sensu. Powinien się skupić na tym, żeby ich uczyć, jak prowadzić biznes.
[10:48]Bo kawa to jest biznes, to nie jest idealizm.
[10:51]Czy nie jest w tym momencie tak, że tej kawy sprzedaje się za dużo, podaż nie dorównuje popytowi, albo na odwrót, przepraszam, że popyt nie dorównuje podaży?
[11:00]Jest tak rzeczywiście. Właśnie parę dni temu największa kooperatywa kawowa w Brazylii ogłosiła, że nie ma już kawy, nie ma już kawy z ze zbiorów tegorocznych.
[11:09]Co się dzieje z tą kawą, która jest skupiona na zapas? Bo rozumiem, że skoro kawa jest kupowana, a później nie jest konsumowana, to gdzieś się odkłada, tak? Czy to jest
[11:18]specjalna strategia. Jest to specjalne również strategia. Czasami nie ma takiej kawy, która się nie sprzedaje, tak?
[11:24]Po prostu ktoś się przeliczył, tak, i chciał, czekał na lepszą cenę, trzymał kawę na tyle długo, że ciężko było mu sprzedać, powiedzmy, drożej, ponieważ miała lepszą jakość.
[11:33]No bo jednak kawa traci surowa z czasem też na jakości, więc więc nie można też trzymać jej zbyt długo.
[11:39]Akolwiek wielkie koncerny zawsze chłodzą kawę na dwa lata do przodu.
[11:44]Więc jeśli ja na przykład byłbym super dużą palarnią, to poszedłbym do takiego agenta tak, czy brokera kawowego, który, który powiedziałbym, że szukam kawy, która jest, powiedzmy, w takim przedziale cenowym,
[11:55]nie mniej, nie więcej, tylko dokładnie, o takich charakterystykach smakowych i potrzebuję jej tyle w danym czasie.
[12:01]I to już jest jego sprawa, tak, jak on tą kawę zdobędzie. Więc czasami jest, ja nie mówię, może to ma być kawa z, nie wiem, farmy La Soledad czy tam z Finca pomarańcza,
[12:12]tylko generalnie potrzebuję kawę z Nikaragui. I on taką kawę o takich charakterystykach musi musi znaleźć. Często jest tak, że takiej kawy w danym kraju jest za mało,
[12:20]bo na przykład ktoś go wyprzedził, bo była mała podaż przez na przykład warunki atmosferyczne.
[12:26]I stąd jest na przykład powiedzenie, że jak się nazywa największa farma w Gwatemali?
[12:30]Jak się nazywa? Honduras. Ponieważ granice one bardzo, bardzo często, bardzo bardzo często dostarczają kawę do Gwatemali, kiedy jej zabraknie.
[12:42]I mają podobne charakterystyki smakowe, rzeczywiście trzeba się znać, żeby rozróżnić i wyglądają też bardzo podobnie.
[12:48]Dla ciekawostki ci powiem, może, może to będzie zresztą temat na jakiś osobny podcast kiedyś w przyszłości.
[12:53]Kiedyś pisałem taki reportaż, jak jeszcze mieszkałem w Hiszpanii, o tym jak Włosi kupują tańszą oliwę hiszpańską
[13:00]i zgodnie z prawem europejskim butelkują ją u siebie i mogą ją już oznaczyć jako droższą made in Italy.
[13:05]No i w zasadzie nikt o tym nie wie. To wciąż jest bardzo dobra oliwa, tylko to nie jest ta jakość, jakiej byś oczekiwał jako znawca.
[13:12]Akurat mam znajomego, który jest jedną specjalistą, jeśli chodzi o awokado i on powiedziałby, będąc w Polsce, że to awokado, które widzieliśmy w sklepie czy w sklepach, pomimo naklejki, że to jest, pochodzi z Izraela,
[13:28]pochodzi z Peru, na przykład. Chciałbym wrócić do tego, co powiedziałeś przed chwilą tak mimochodem o tych temperaturach, bo to jest tak naprawdę temat, który cię tu sprowadza do tej audycji.
[13:37]No dokładnie. To, od czego zaczęliśmy od Torrefacto, że być może w przyszłości zacznie kawy brakować.
[13:42]Te protesty, o których ja też wspominałem z lipca tego roku, nagłośniły temat zmian klimatycznych,
[13:47]tego, jak wpływają na uprawę kawy, szczególnie właśnie w tych małych domowych przedsiębiorstwach, ci, którzy uprawiają arabikę wyższej jakości.
[13:55]Jak zmiany klimatu wpływają na tą kawę?
[13:58]No według naukowców, generalnie w 2050 roku kawy już zabraknie, w sensie będzie to towar super luksusowy.
[14:05]Nie, nie tylko luksusowy, ale rzeczywiście taki top premium, tak, więc będzie jej stać tylko rzeczywiście najbogatszych.
[14:11]Ma wpływ taki, że uprawy na tych niższych wysokościach, te warunki generalnie na tyle się zmieniły, w sensie na tyle temperatura wzrosła,
[14:20]że nie, nie są w stanie tam krzewy kawowca rosnąć, lub jak rosną, dają bardzo małe plony, więc to jest nieopłacalne.
[14:27]Część z farm, farmerów różnych częściach świata przenosi te plantacje trochę wyżej, lub o wiele wyżej.
[14:35]Co nie jest też idealnym rozwiązaniem, dlatego, że zazwyczaj nie ma tam infrastruktury, tak, nie ma dróg na przykład.
[14:40]Ciężko jest dojechać, więc koszty pozyskania takiej kawy rosną, tak, i stąd później ceny są też, też wyższe.
[14:47]Wiadomo, dla samej kawy, dla samej kawy jest to lepiej, jeśli rośnie wyżej, ale ciężej ją pozyskać.
[14:53]No więc jakby nie ma tutaj idealnego rozwiązania.
[14:57]W związku z tym dużo farm, wielu farmerów przerzuca się na produkowanie koki na przykład, tak, lub lub innych, lub innych roślin, które są raz, że bardziej opłacalne,
[15:08]mniej wymagające i to jest tak naprawdę taki instant zarobek dla nich. Z kawą jednak jest to może też trochę dalej.
[15:16]Skawo jest też tak, że ci producenci kawowi są bardzo często mało świadomymi ludźmi, tak jak rozmawialiśmy o tym świadomości biznesowej.
[15:26]Co wykorzystują też duże korporacje, tak? Ostatnio czytałem, że bardzo duży koncern kawowy zaczął płacić swoim dostawcom terminem 360 dni.
[15:36]To tak naprawdę oznacza, że przez cały rok nie masz pieniędzy. Co naprawdę bardzo słabo, i to są te ceny, które są właśnie poniżej ceny produkcji.
[15:46]Więc ja wcale się nie dziwię, że ci farmerzy rzeczywiście odchodzą, aczkolwiek mamy dość spore ambicje, żeby w tym temacie trochę trochę ruszyć i im pomóc, tak.
[15:55]No w sensie, to nie jest to, tak jak mówię, nie będzie to idealizm, też będziemy chcieli na tym zarobić.
[15:59]Ty mówisz, że jest zmiana wysokości. Próbowałem sprawdzać, jak to wygląda u niektórych wcześniejszych producentów.
[16:04]Znalazłem takie teksty, że to wpływa też na jakość tej kawy, tak jak mówiłeś, im ona rośnie wyżej, tym smakuje lepiej.
[16:11]Ale czytałem też, że te warunki na wyższych wysokościach również się zmieniają, że to oczywiście nie jest tak, że te zmiany klimatu dotyczą tylko wysokości od, do.
[16:18]Tak, tak, to prawda. Czytałem taki reportaż o właśnie farmerach, którzy przenieśli wyżej swoją produkcję i okazało się, że uzyskali kawę, która
[16:26]zupełnie nie odpowiadała smakowo tej kawie, którą produkowali wcześniej. Czy to na rynku sprzedaży jest bardzo istotny fakt, że nagle masz produkt, który zupełnie nie odpowiada temu
[16:37]czym handlowałeś wcześniej, czy musisz się jakoś przestawić do tego, jako producent?
[16:41]Mógłbym łatwo odpowiedzieć i prawdę na to pytanie, że, że oczywiście ma. Z drugiej, z drugiej i trzeciej naukowców, czy Instytuty kawowe, takie jak Anacafe w Gwatemali,
[16:52]pracują nad tym, nad odmianami kawy, czyli łączą na przykład arabikę z robustą, po to, żeby mieć cechy jednej i drugiej,
[17:00]żeby wytrzymywały te, te warunki klimatyczne, które są po to, żeby te rośliny się lepiej adaptowały do nich i żeby uzyskać dany smak, powiedzmy, tak?
[17:10]Więc jeśli jakiś farmer w ogóle nie dostarcza kawę do danego producenta i smakuje czekoladowo waniliowo, a jak przeniesie plantacje od 400 metrów wyżej, no to jest dość dużo, ale dobra, 400 metrów wyżej,
[17:20]to będzie smakowało jak cytryna z pomarańczą, no to jest kłopot, tak, dla niego. I teraz od niego zależy, jak to sprzeda po prostu, tak, czy
[17:28]Okej, okej, rozumiem. Zazwyczaj, znaczy dla tych wszystkich kawowych geeków i freaków,
[17:33]ta kawa, która jest czekoladowo-waniliowa, jest powiedzmy mniej atrakcyjna, niż ta, która jest cytrynowo-pomarańczowa, więc można się do tego, można na tym ugrać, aczkolwiek
[17:42]zazwyczaj też spada produkcja tych, tych owoców.
[17:45]Kiedy ty mówisz też cały czas o tej o tych o tych różnicach produkcji, to, co teraz powiedziałeś, że próbuje się arabikę łączyć z robustą.
[17:51]Robi się to już, to nawet się nie próbuje.
[17:54]No właśnie. O to chciałem też zapytać, czy to oznacza, że przez następne, bo mówisz, że do 2050 roku kawa będzie towarem luksusowym.
[18:01]Ja mam tutaj nawet dane z właśnie brytyjskich ośrodków badawczych, które wskazują na to, że na przykład Etiopia straci do tego czasu 80% swojej, swoich terenów uprawnych kawowych i tak dalej.
[18:11]Czy to oznacza, że robusta do tego czasu wyprze tą arabikę i zmieni się też przyzwyczajenie konsumenta do smaku kawy, albo do tego, jakiego ona daje kopa na początku, a później jaka pada?
[18:22]Czy to się już obserwuje, czy to są na razie takie trendy, o których się tylko wspomina i nie mają większego wpływu na rynek?
[18:29]To się zmienia i już się zmienia i widać już, gdzie duzi eksporterzy, na przykład, zielonego ziarna, czyli surowej kawy,
[18:39]zaczynają promować robustę, która rzeczywiście jeśli jest, jeśli jest uprawiana odpowiednio i obrabiana odpowiednio, jest rzeczywiście bardzo dobre lub nawet wysokiej jakości i często wyższej niż niż części tych arabik.
[18:52]I myślę, że to właśnie idzie w tym kierunku. Jest łatwiej. Jest to też łatwiej po prostu, tak.
[18:56]Sama robusta bez jakichkolwiek modyfikacji i tak dalej po prostu będzie rosnąć. I będzie jej łatwiej, będzie jej też więcej.
[19:04]I próby i i działania właśnie w temacie w ogóle łączenia różnych, różnych odmian służą tylko temu, żeby, żeby utrzymać jakość tej kawy i produktywność danych krzewów.
[19:13]Z robustą już to jest po prostu, tak? Więc chodzi tylko już wtedy o metody przetwarzania tej kawy i odpowiednio dbałość o, o to, tak?
[19:21]Czy to też będzie oznaczało, że na przykład zmienią się kraje producenckie, bo czytałem takie doniesienia, że są już próby uprawy kawy na Sycylii, ze względu na zmiany klimatu, które tam są.
[19:31]Taka właśnie na razie średnio przyjmuje, ale czy ty, mówiłeś wcześniej na przykład o Wietnamie.
[19:35]Myślę, że wiele osób nie zdaje sobie sprawę z tego, że, że Wietnam jest tak dużym graczem na rynku kawowym. No bo się po prostu powszechnie nie kojarzy.
[19:43]Czy to może oznaczyć, że będą właśnie takie państwa, typu na przykład kawa, nie wiem, z południowej Francji, albo z Hiszpanii, czy na rynku jest mowa o tym?
[19:52]Wiem, że na przykład w Kalifornii to jest zmiana z uprawy winogron na rzecz kawy.
[19:59]Oczywiście nie jest to, nie są to duże plantacje, są to dopiero początki. Ale widać, że jest taki ruch.
[20:05]Jednak jest za gorąco, powiedzmy, dla, dla winogron, a dla kawy jest jeszcze okej.
[20:11]Więc wiem, że tam próbują, próbują się w tym temacie, że przebrać. O cytrynie nie słyszałem, muszę przyznać szczerze. W Hiszpanii też rośnie kawa.
[20:18]Tak, tak, czytałem o tym, że w Hiszpanii są, są próby przynajmniej jakiegoś zwiększenia tej produkcji, natomiast o Sycylii czytałem właśnie w jakimś artykule o palarniach kawy, że po raz pierwszy się pojawiła sycylijska kawa,
[20:29]ale, że jest problem z przyjęciem, bo lepiej się przyjmują owoce egzotyczne, jak się okazuje na Sycylii, bo tam już jest są takie, są takie warunki do ich, do ich hodowli.
[20:39]Natomiast to, o czym mówiłeś jeszcze wcześniej, mówiłeś o pomysłach pomocy farmerom do dostosowywania się do rynku, żeby przestali to traktować w taki sposób kulturowy, a bardziej biznesowy.
[20:49]Jakie to są programy? Plany są i edukacyjne i i też technologiczne, tak? Nie, nie można od tego uciec.
[20:57]Naszym, moim zdaniem, potrzebuje, trzeba wprowadzać tą technologię też do, też na takim poziomie. Nie mogę na razie za wiele powiedzieć na ten temat.
[21:05]Jest to dość zaawansowana technologia, lub inaczej kombinacja wielu zaawansowanych technologii w celu uzyskania od urządzenia, które będzie pomocne do
[21:14]Okej, okej. Do pracy farmerom. To może inaczej, ale edukacja jak najbardziej. Zresztą się wybieramy, wybieramy się w pod koniec lutego, po to, żeby właśnie porozmawiać z kilkoma naszymi dostawcami,
[21:26]między innymi właśnie w Gwatemali na temat właśnie modeli biznesowych, ponieważ mamy w tym większe doświadczenia. Będziemy chcieli, będziemy się starać im pomóc po prostu nie w zwiększeniu produkcji, tak, ale w większej rentowności, w uzyskaniu większej rentowności.
[21:39]Ale może inaczej też zadam pytanie. Czy przewidując to, że będą takie problemy w ciągu następnych kilkunastu, kilkudziesięciu lat, a rynek kawowy jest ogromnym już w tej chwili rynkiem
[21:49]międzynarodowym, tak jak powiedziałeś, na różnym poziomie, są międzynarodowe korporacje, są też mniejsze, mniejsi dostawcy, mniejsze palarnie, czy rynek jako taki przygotowuje się na tą zmianę długofalową?
[21:59]Na ten moment jest to tylko prewencja. Nie, nie wydaje mi się, że ludzie, że, że firmy, przynajmniej nie widać tego, lub nie chcą tego pokazać jeszcze,
[22:08]że chcą zaadaptować się do tych, do tych warunków, które nastąpią, tak, no bo to jest raczej nieuniknione.
[22:13]Ale właśnie prewencja, tak, w sensie i edukacja. Tak jak mówiłeś o Etiopii, że 60% czy 80% do 2050 roku.
[22:18]80% tak. Raczej na rzecz czatu. To wszystko będzie.
[22:23]Czat to jest taka roślina do żucia, która powoduje taki lekki, lekki odrętwienie, bardzo popularna w Rogu Afryki.
[22:33]Tak, dokładnie. Tam generalnie mocny nacisk jest na edukację i żeby ich nauczyć jakby samych sposobów uprawy kawy,
[22:40]jak można zrobić to lepiej, bo zazwyczaj są to takie przydworowe, powiedzmy, znaczy ogrodowe czy półleśne inaczej uprawy.
[22:47]Chodzi o to, żeby oni wiedzieli generalnie co z tymi drzewami zrobić, jak je, jak się nimi zajmować, jak się nimi opiekować, jak zbierać te owoce, w jakich momentach. Do tego też jest technologia, nie jest super zaawansowana, ale na przykład mierzenie ilości cukru, tak?
[22:59]Kiedy, wiadomo, że owoc jest już dojrzały i tak dalej. Więc główny nacisk jest na edukację, po to, żeby jednak im uświadomić to, że jeśli włożą trochę więcej energii w to, co robią,
[23:11]to będą efekty, są zakładane kooperatywy, te, które istnieją, są rozwijane, pracują trochę lepiej, działają na zasadzie firm już, tak, czy spółek, powiedzmy, jest zarząd i tak dalej.
[23:19]Pieniądze są dzielone po równo. To nie jest, nie są to fair trade'owe organizacje, ale moim zdaniem i nie tylko działają lepiej niż fair trade,
[23:29]bo rzeczywiście to jest super sprawiedliwe, tak, jest wszystko super przejrzyste, rzeczywiście, jak byłem w Etiopii na kilku, czy w kilku kooperatywach, było to wszystko bardzo ładnie rozpisane.
[23:39]Transparentność była 100% i każdy z nich był, był zadowolony.
[23:45]Więc no tak jak mówię, edukacja tylko. To zakończmy to edukacją odbiorcy, konsumenta w takim razie, bo
[23:52]z różnymi takimi produktami, które pochodzą z innych stref geograficznych, jeżeli my je tutaj konsumujemy w Polsce, to coraz częściej, myślę, że dużo osób zdaje sobie sprawę z tego, że pewne rzeczy nie mogą być tanie.
[24:04]Jeżeli są tanie, no to w ostatecznym rozrachunku uderzają w producenta, czyli głównie rolnika.
[24:11]Jak jest z kawą? Jeżeli lubię kawę, chciałbym tą kawę pić jak najdłużej, również w 2050 roku,
[24:19]to czym się powinienem kierować, kupując ją? I gdzie mogę ją kupić, jeżeli nie mieszkam w Warszawie i nie mam wyspecjalizowanego sklepu? Na przykład, załóżmy, że mieszkam w Wałbrzychu.
[24:27]Najszybciej można sprawdzić w internecie po prostu, tak? Więc istnieją sklepy, sklep internetowe, które sprzedają kawę w bardzo dobrej jakości.
[24:37]To jest jeden sposób. Drugi to wystarczy po prostu sprawdzić, czy w okolicy jest jakaś palarnia kawy.
[24:43]No i oczywiście to może być dobrze, lub nie. Moim zdaniem, no są są pewne czynniki, które charakteryzują kawę dobrą.
[24:48]Nawet patrząc na opakowanie, tak, czyli czy jest data, czy jest informacja o tej kawie jakakolwiek, tak?
[24:54]No ja nie mówię, żeby to była informacja o wysokości uprawy, metodach obróbki, odmianach botanicznych i tak dalej i tak dalej, no bo to są informacje, które tak naprawdę przeciętnej osobie nic nie mówią.
[25:04]Ale już sam kraj pochodzenia, powiedzmy, już coś tam może powiedzieć, w jakim stopniu. Jest to też data na przykład palenia na informacja.
[25:12]Czyli, czyli ta informacja, która nie jest tak bardzo powszechna. Kawa rzeczywiście według polskich przepisów chyba do dwóch lat powinna być skonsumowana.
[25:18]To znaczy, nie, że coś ci się stanie po dwóch, dwóch latach, bo upłynę tych dwóch latach, no ale najlepiej spożyć przed, tak?
[25:24]I nie powinno się, tak jak mi też powiedziałeś wcześniej, trzymać w lodówce. Nie powinno się trzymać w lodówce. Zazwyczaj kawy dobrej, dobrej jakości
[25:31]Zazwyczaj kawy dobrej jakości charakteryzują się tym, że powinno się je skonsumować w ciągu tam trzech, sześciu miesięcy od momentu palenia, roku, zależy też wszystko zależy od tego jaka jest zapakowana, tak, jakie to jest opakowanie, czy ma zawór zwrotny, czyli taki, który wypuszcza pozostałości tlenu, ale nie wpuszcza go do środka.
[25:47]Czy jest pakowana na przykład w atmosferze ochronnej, co jest też bardzo fajną rzeczą, no bo wtedy taka kawa ten shelf life przedłuża się o 50% po roku i będzie ta kawa okej.
[25:58]Będzie będzie decent, nie, nie chodzi o to, że będzie to najlepszy najlepsza jakość.
[26:03]I i tak naprawdę wszystko to, o czym mówię, ma jakieś znaczenie i też ma sens.
[26:08]Ale największym sensem jest to, żeby ci po prostu smakowała.
[26:11]To jest, to jest jeden z dobrych zakończeń tego podcastu, bo z reguły kończy się on takim smutną, smutną jakąś wiadomością.
[26:17]A dziś zróbmy jednak odmiany, bo temat myślę, że też jest bardziej sprzyja temu, żeby jednak była z tego jakaś przyjemność.
[26:24]Dziękuję ci, Konradzie. Przypomnę, że gościem dzisiejszego odcinka był Konrad Oleksak z Palarni.
